Dat de plantenmarkt de wereld van het tuinieren opent voor de leek, staat vast. Een van de verkopers vertelt trots dat hij producten staat te verkopen waarbij ecologie centraal staat. ‘Er is onlangs een Leidse groep erkent als onderdeel van onze vereniging, de Vereniging voor Ecologisch Leven en Tuinieren’, vertelt hij. ‘Daarom staan wij hier vandaag voor het eerst.’ Maar er zijn ook voldoende mensen die al jaren op de markt staan. De verkoper van Bonsai-boompjes drukt me op het hart dat dit niet het enige tuinevenement is: ‘Straks is er ook nog de bijenmarkt!’.

De liefde voor tuinieren straalt van iedereen af. Een jonge cactusliefhebber staat met een paar kleine cactusjes bij een vriend in de kraam. Hij laat me enthousiast de bloemen zien die de cactusjes kunnen krijgen: ‘Wel tot 15 centimeter breed!’. Gelukkig heeft hij een laptop bij waar hij ze kan laten zien, want ze zijn nog niet allemaal uitgekomen. Daarnaast staat iemand die een zeldzame vruchtenboom verkoopt, de Pawpaw: ‘Het smaakt een beetje als banaan, hartstikke lekker hoor! Ze hebben er alleen nog geen Nederlandse naam voor.’

Het is een bekend probleem dat iedere student zal tegenkomen. Wat ga ik doen na mijn studie? Om deze zware last voor de studenten wat te verlichten, organiseert de SVS Leiden (Studievereniging voor Sinologie) samen met de China-Europe Growth Foundation de Career Days. Van 26 tot 29 april kunnen sinologen, maar ook andere Leidse studenten die geïnteresseerd zijn in werken met China, een verscheidenheid aan lezingen, workshops en seminars volgen.

Als je een taal gaat studeren is er al snel het beeld dat je als leraar of tolk zult eindigen. Chinees is echter niet alleen een wereldtaal, maar het land is ook een wereldeconomie in opkomst. Als sinoloog ligt de wereld dan toch voor je open? Maaike Hang, voorzitter van de SVS Leiden, hoorde echter andere dingen. ‘We hoorden van veel sinologen en alumni dat ze moeite hadden met het vinden van een baan. Eigenlijk vonden wij dat heel raar. Sinologen zijn heel goed en multidisciplinair opgeleid, dus de banen zouden voor het oprapen moeten liggen.’

Wat worden sinologen na hun opleiding? De Leidse opleidingssite van Talen en Culturen van China geeft een aantal mogelijkheden. Bij de overheid; bijvoorbeeld de ministeries OC&W, Economische Zaken, Binnen- en Buitenlandse Zaken; in het bedrijfsleven; bij multinationals, Nederlandse of Chinese bedrijven; in de toeristenindustrie of in de journalistiek.

Als er zoveel mogelijk is, waarom dan toch die moeilijkheid om een baan te vinden? ‘Vaak weten sinologen door de veelheid aan keuze niet waar ze moeten zoeken. Bedrijven en andere instellingen hebben aan de andere kant geen volledig beeld van de capaciteiten van sinologen en dit is heel zonde, want op deze manier lopen gekwalificeerde mensen de juiste werkgever mis en andersom. ’ denkt Hang.

Om deze leegte op te vullen zijn de Career Days georganiseerd. De organisatie was niet alleen in handen van de SVS Leiden, maar in samenwerking met de non-profit organisatie China-Europe Growth Foundation. John de Weerdt, pers- en communicatievoorlichter van de organisatie, vertelt over de samenwerking. ‘Het is de missie van onze stichting om de employability van Chinees sprekende studenten en jonge professionals te verbeteren. Chinees sprekende studenten, dus ook sinologen, kunnen zich bij ons inschrijven en hun CV uploaden. Werkgevers die zaken doen met China kunnen op die manier de juiste, jonge hoogopgeleide talenten zoeken die ze nodig hebben voor hun China activiteiten.’

校園中文教育

Hoeveel Chinees sprekende studenten er zijn varieert per jaar. In 2007 voor de Olympische Spelen was er een duidelijke piek van 100-120. In 2009 nam het aantal weer af en waren  er 60-80 eerstejaars. Wat wel populairder wordt, is het aanbieden van Chinees op de middelbare school. In mei 2010 is er een pilot van de SLO (Stichting Leerplanontwikkeling) van start gegaan. Deze pilot loopt tot december 2013 en houdt in dat er op 10 middelbare scholen begonnen wordt met het aanbieden van Chinees als vak.

Het Visser ’t Hooft Lyceum in Leiden doet ook mee aan deze pilot. Op hun site is te lezen dat er nog geen centraal schriftelijk examen Chinees is. Het vak wordt afgesloten met het schoolexamen in de bovenbouw, op het diploma wordt het vak Chinees dus vermeld. Wat betreft Chinees op de middelbare school loopt Nederland volgens de SLO achter bij andere Europese landen. ‘In Frankrijk wordt Chinees al vanaf de jaren ’50 als officieel schoolvak gegeven, nu op meer dan 150 scholen. Ook in Duitsland en in Engeland is Chinees  een officieel vak.’ Staat in hun voorstel voor een leerplan Chinese taal en cultuur voor het VWO.

Trots

Meer aandacht voor Chinees is natuurlijk fijn, maar zo krijg je nog niet direct een baan. Waarom gaan mensen eigenlijk Chinees studeren? Ling-Ming Fan, werkzaam bij Rijksoverheid, vertelt: ‘Ik wilde meer weten over mijn afkomst. Niet puur op taalgebied, maar ook breder: geschiedenis, sociale ontwikkelingen, etc. Zeg maar, vanuit een aangeboren interesse voor China.’ Thom Valks, 2^e jaars sinologie had een andere reden: ‘Interesse. Ik wist niet zo goed wat ik echt wou gaan doen later, na de middelbare school. Dus toen ging ik op interesse af.’ Voor Vincent Ulmer, 2^e jaars sinologie en een BA Japans op zak, was het om praktische redenen: ‘Ik wou eigenlijk een Chinese minor doen bij mijn studie Japans. Daar kreeg je echter geen volledig taalprogramma bij, dus schreef ik me maar in voor de hele studie.’

Ze zijn allemaal positief en enthousiast dat het evenement georganiseerd wordt. Fan beargumenteert:  ‘Het is nodig vanwege het feit dat het niet altijd duidelijk is waar sinologen aan de slag kunnen na hun afstuderen. Aan de andere kant zet je ook een zeer specifiek studieprofiel in the picture bij het bedrijfsleven, wat natuurlijk altijd goed is. Conclusie: herhalen dus.’ Thom Valks beaamt dit: ‘Erg goed, ik zou dit zeker blijven doen! Hierdoor gaan mensen echt nadenken over wat ze later willen blijven doen.’

Ook de Weerdt benadrukt het belang van een dergelijk evenement. ‘Hier komen studenten misschien voor de eerste keer in contact met mensen die ervaring hebben in verschillende werkgebieden buiten de muren van de Universiteit. Dat kan heel leerzaam zijn. Verder kun je zo contact maken met interessante organisaties om wellicht een project voor te doen en zodoende naast je studie ervaring op te doen.’

Maaike Hang is erg trots op het evenement en hoopt op een herhaling. ‘Wat er momenteel ontbreekt is naamsbekendheid en onwetendheid van zowel de sinoloog als de “werkgever” en hier proberen wij met behulp van de SVS Career Days verandering in te brengen. Als het zo succesvol wordt als wij hopen, is het logisch dat we dit willen herhalen. Wij hopen dat het bestuur en de commissie van 2011/2012 zich net zo hard in kunnen zetten. Ik heb al vernomen dat zij van plan zijn om een Career Days 2011/2012 te organiseren.’

Susanna de Beer (Foto: Sanne Arens, Universiteit Leiden)

De belangstelling voor de Renaissance ontstond tijdens haar studie in Leiden. De Beer – inmiddels zelf docent en onderzoeker in diezelfde stad- kwam er achter dat er nog veel te ontdekken is over deze periode. Veel werken zijn nooit gelezen of vertaald. “Er is dus veel creatieve vrijheid om daar zelf ideeën over te ontwikkelen”, vertelt de 33-jarige classica. Bovendien kan ze zich identificeren met de humanisten. “Je kijkt door de bril van een andere generatie naar de oudheid. Dat is wat je in de teksten terugziet: net zo’n fascinatie voor de oudheid als je zelf hebt.”

Rome als machtssymbool
Die fascinatie uitten de humanisten in hun Latijnse poëzie. Hiermee blazen ze het antieke Rome nieuw leven in. Volgens De Beer doen de dichters dit door naar de stad terug te verwijzen. “Het gaat om fysiek en literair erfgoed”, zegt ze. Net zoals klassieke auteurs verwijzen humanisten in hun werken terug naar oude monumenten. In haar onderzoek, dat in mei begint, wil de Veni-winnares onderzoeken waar het gebouw symbool voor staat. Daarnaast kijkt ze hoe humanisten omgaan met het literair erfgoed: “Ik ga kijken naar welke klassieke gedichten wordt verwezen en wat voor informatie dat geeft over de strategie van zo’n dichter.”

Want dat er strategieën zaten achter de gedichten, dat durft De Beer met zekerheid te zeggen. Ten eerste vormt de dichter hiermee zijn eigen identiteit. “Humanisten kunnen in hun poëzie laten zien dat ze tot een geleerde elite behoren, waarvan het antieke Rome een soort belichaming is”, aldus De Beer. De humanisten zagen Rome namelijk als een autoriteit op allerlei gebieden. Daarbij wordt Rome gebruikt om macht te legitimeren.

Het idee dat de gedichten ingezet worden met een bepaald doel voor de toekomst, is nieuw in literatuurstudies. Naar Rome als machtssymbool is wel vaker onderzoek gedaan. “Denk maar aan Capitol Hill in de VS”, verklaart De Beer. “Dat is één grote verwijzing naar de stad Rome.” In het oude Rome was namelijk het Capitool, één van de zeven heuvels, het machtscentrum van de stad.

Culturele hoofdstad
Het klassiek Rome is voor iedereen een gedeeld erfgoed, wat tot concurrentie leidt. Verschillende steden, zoals Florence en Rome willen zich dit erfgoed namelijk toe-eigenen. Het begon allemaal bij Petrarca. “Als één van de eerste humanisten, vond hij dat er in het nieuwe Rome weer plaats moest zijn voor literatuur en wereld-macht”, zegt De Beer. Als hij zich laat kronen tot dichter, kiest hij ervoor om dit in Rome te laten doen.

Hiermee is de toon gezet. Beide steden verzinnen argumenten om zichzelf tot nieuwe culturele hoofdstad te benoemen. Het Rome van de Renaissance bestond uit ruïnes en halve gebouwen. De Beer noemt dichters van het pauselijk hof als voorbeeld: “Zij schrijven dat de ruïnes een uiting zijn van de grootsheid van antieke stad. Het Rome van vroeger komt weer tot leven in het huidige Rome. Ze zien de stad als feniks die uit zijn eigen as oprijst.” Zo worden gedichten dus ingezet om macht te rechtvaardigen.

Krakkemikkig Italiaans
Voor haar onderzoek zal De Beer binnenkort afreizen naar Rome. De teksten die ze wil onderzoeken –van onder andere Enea Silvio Piccolomini en Cristoforo Landino- zijn namelijk bewaard gebleven in de Vaticaanse bibliotheek. Om een idee te krijgen over haar werk, haalt De Beer een boek uit de kast. Ze toont hoe de manuscripten eruit zien. “Je ziet dat sommige heel mooi gestileerd zijn. Andere zijn echt in een eigen handschrift geschreven.”

Foto: Bazylek (via Flickr)

Dit is niet de eerste keer dat De Beer onderzoek doet in de Vaticaanse bibliotheken. Voor haar promotie –waarvoor ze de titel Promovendus of the year kreeg- bracht ze lange tijd door tussen de manuscripten. In het begin was het nog moeilijk om binnen te komen: “In mijn krakkemikkige Italiaans heb ik gezegd dat ik al afgestudeerd was, maar ik was eigenlijk nog student.” Inmiddels heeft ze een jaarpas, die ze kan verlengen. “Ik hoor er nu echt bij”, grapt ze.

De onderzoekster heeft nog veel werk voor de boeg. Een deel van haar Veni-subsidie wil ze gebruiken om congressen te bezoeken, maar vooral om een congres te organiseren. Dit schept de mogelijkheid
om een discussie aan te gaan met geleerden van een ander vakgebied, zoals sociologie. “Ik hoop daar veel aan te hebben”, zegt De Beer. Haar onderzoek is zeker van belang voor deze tijd. Naast inzicht in identiteits-vorming door literatuur en cultuur, werpt haar onderzoek ook licht op Rome als icoon. “De Renaissance heeft gestimuleerd dat Rome nog steeds tot de verbeelding spreekt als symbool.”

De sterrenwacht, gelegen aan de Hortus Botanicus, is vanwege de renovatie al vanaf begin 2009 gesloten voor publiek. “Natuurlijk moeten alle gebouwen op een gegeven moment onder handen worden genomen, maar in het geval van de sterrenwacht was het noodzakelijk. Er zat vocht in de muren en het dak”, aldus Israël.

De evenementenkalender van de website van de stad Leiden geeft nog steeds aan dat vandaag de feestelijke heropening van de sterrenwacht plaatsvindt. “Ik begrijp niet hoe ze daarbij komen”, verwondert Israël zich. “Alles is nog vaag, 11 maart is puur en alleen de streefdatum die we vorig jaar hebben vastgesteld.”

Op dit moment is het dan ook moeilijk te zeggen wanneer de Leidse sterrenwacht écht wordt heropend. “We zijn nu nog steeds bezig met renoveren en praten over combinatiekaartjes voor de sterrenwacht en de Hortus. Maar pas over een paar maanden wordt dit alles definitief. Het kan zijn dat de plannen dan alweer sterk zijn veranderd.”

Het hoogtepunt van de renovatie vond vorig jaar al plaats, toen de enorme koepels van de sterrenwacht werden teruggeplaatst. Ze waren voorzien van een zinken buitenlaag, net als in 1924. Het uiteindelijke doel van de renovatie is het gebouw terug te brengen naar hoe het er in dat jaar uitzag.

Een zieke teddybeer (Foto: Chrissy Morin, via Flickr)

Ieder jaar wordt er in Nederlandse universitaire medische centra een teddyberenziekenhuis gevormd waar kleuters met hun zieke knuffels langs kunnen komen. Hier staan honderd studenten paraat die als berendokter de diertjes weer beter kunnen maken. De kinderen mogen zelf bedenken wat de knuffel mankeert en hoe dit verholpen kan worden.

Veel kinderen vinden het ziekenhuis beangstigend. Het doel van dit initiatief is dan ook om kinderen te laten zien hoe het is om in een ziekenhuis te zijn en de eventuele angsten hiervoor weg te nemen. Tegelijkertijd leren de studenten om met kinderen en hun eventuele bangheid om te gaan.

De kinderen zullen na een vraaggesprek met de huisarts over de ziekte van de knuffel worden doorverwezen naar een gipsmeester, chirurg of radioloog. Na de behandeling kan het kind samen de knuffel een geneesmiddel ophalen bij de apotheek.

Het project Teddy Bear Hospital is geïnitieerd door twee internationale studentenverenigingen van de studie Geneeskunde. Op het evenement zullen naar verwachting 850 kleuters van diverse basisscholen uit Leiden en Oegstgeest afkomen.

Liefde en erotiek heeft in de kunst en literatuur altijd een grote rol gespeeld, en doet dit nu nog. De Universiteitsbibliotheek heeft een grote collectie boeken en prenten met dit onderwerp. De tentoonstelling is gericht uit werken uit de 16e en 17e eeuw, de tijd waarin tal van liedboeken en embleembundels gewijd werden aan de liefde, waarin mythologische taferelen duizenden prenten bevolkten en waarin Bijbelse figuren vaak verleidelijker waren dan de meeste pin-up modellen vandaag de dag. De tentoonstelling is tot stand gekomen door een lezing eerder gegeven aan de sponsoren voor de nieuwe ruimte.

De tentoonstelling varieert van prenten van o.a. Rembrandt tot liedboeken van Bredero en tekeningen van Lucas van Leyden tot een autograaf handschrift van Joost van den Vondel. Dit alles is samengesteld door Olga van Marion, historisch letterkundige, en Jef Schaeps, werkzaam bij de Universiteit Leiden conservator van prenten en tekeningen. Schaeps was verantwoordelijk voor de prenten en tekeningen en Van Marion zocht passende teksten hierbij. “Vooral liefdesliedjes waren erg in trek en in Nederland was dit vooral heel populair”, verteld Schaeps.

Een groot voorbeeld op het gebied van liefde en erotiek was dichter Ovidius met zijn Metamorfosen. In dit werk over de verandering van de wereld vanaf de oertijd worden de Grieks-Romeinse goden als mensen neergezet, die vele veranderingen kunnen ondergaan, metamorfosen. In de verhalen gaat het over liefde, verraad, haat, overspel, jaloezie en wraak, niet alleen over de liefde dus, maar over alles wat daarbij komt kijken.

De liedjes van de Nederlandse dichter Bredero, had ook een opvoedkundige taak. Jonge mensen leerden hoe ze zich beter wel en zeker niet moesten gedragen door liedjes waarin dat werd beschreven. Dit leverde gesprekstof op tijdens afspraken tussen jongeren in die tijd. Bij deze afspraken namen ze liedboekjes mee, in handig, klein formaat. “Deze liedboekjes hoorde voor een deel ook tot de hofmakerij”, aldus Schaeps, “in die tijd werden er liederen voorgedragen, nu nemen ze je mee naar een club.”

Veel van de tentoongestelde prenten zijn van toepassing op een Bijbelverhaal. Er werd dus veel inspiratie gehaald uit erotische verhalen uit de bijbel. Het eerste en misschien wel bekendste voorbeeld is een prenttekening van Adam en Eva, waarin Eva erotisch is afgebeeld met een appel in haar hand. Maar ook andere verhalen zorgde voor veel inspiratie. Van Potifars vrouw die Jozef wilde verleiden tot Lot die zijn 2 dochters bezwangerd.

In de 16e en 17e eeuw kreeg het protestantisme steeds meer voet aan de grond. De kerk was tegen deze verbeeldingen van Bijbelverhalen. Doordat kerk en staat gescheiden waren, konden kunstenaar toch hun gang gaan. Er zijn altijd spanningen geweest tussen wat officieel mocht en de vrijheid die kunstenaars namen. Een goed voorbeeld hiervan is dichter Matthijs van de Merwede, hij heeft een roman gemaakt over allerlei vrijpartijen die hij in Rome had meegemaakt, beschreven tot in de kleine details. Het boek werd officieel verboden, maar werd, in het geheim, een bestseller.

Volgens Jef Schaeps, een van de organisatoren was de opening een succes, met ondanks de tentamenweek een bezoekersaantal van ongeveer 250 man. Er werden goede reacties ontvangen. Een van de bezoekers noemde het wonderbaarlijk hoeveel schatten de universiteit bezit. “In het museumweekend hadden we helaas last van concurrentie”, zegt Schaeps. Ook nu lopen er regelmatig mensen binnen om even een kijkje te nemen.

De bijzondere documenten die hier te vinden zijn, zijn bijna allemaal eigendom van de Universiteits Bibliotheek. Schaeps zegt hierover: “Heel bijzonder vind ik toch wel de tekeningen van Rembrandt en Bartholomeus Pranger, maar ook de bijbel uit 1480 is een mooi exemplaar.” Deze bijbel is de eerste geillustreerde versie en gelde als standaard voor alle verder uitgaven. De Bijbel is bezit van een onafhankelijk instituut, waar de universiteitsbibliotheek nauwe contacten mee heeft.

Het is zeker de moeite waard om even langs te komen, in korte tijd krijg je een goede indruk van verhalen en tekeningen uit die periode. De tentoonstelling is tot 2 mei te bezichtigen en kost niks. De openingstijden zijn gelijk aan die van de UB.

Foto door Helena Yacoubi

De echte grote show was met de paasdagen. Toen kreeg de Hortus botanicus Leiden allerlei inzendingen van collega-tuinen in het buitenland en de Nederlandse orchideeën vereniging. Die hebben er maar vier dagen gestaan. Desondanks bleven de bezoekers de dagen erna nog steeds in grote aantallen binnenstromen voor de collectie van de Hortus zelf. De grootste trots van Orchiade 2010 was de Pyroglossum, letterlijk vertaald: de Vlammende Tong. Van dit piepklein orchideetje afkomstig uit Nieuw-Guinea, zijn er momenteel maar 2 exemplaren bekend.

De tentoonstelling was vooral voor de botanische liefhebber erg interessant. “Je ziet dat er continu mensen langslopen. Op een normale dag is dat beduidend minder”, zegt een verantwoordelijke van de Hortus, “we mogen dan ook spreken van een groot succes!” Ook de reacties van bezoekers zijn erg positief: “Ik vind het ontzettend mooi”, zegt Hanna, “ik kom zeker een keertje terug!”

De Hortus Botanicus Leiden houdt regelmatig een tentoonstelling voor liefhebbers van bloemenpracht. Zo werden er in het voorjaar amarillo’s tentoongesteld en in de zomer komt er een show met vleesetende planten. Waarschijnlijk is de eerstvolgende tentoonstelling in het voorjaar want dan zijn de meeste soorten in bloei en dan is er ook het meeste te zien.

De problemen rond de schoonmaak van het sanitair op onderwijsinstellingen is al vele jaren een discussiepunt

De opdrachtgevers, waar onder ook universiteiten, zouden bezuinigen op de kosten van de schoonmaak. Op de Universiteit van Amsterdam pikten de schoonmakers het niet langer, sinds woensdag 7 april hebben zij het werk ook neergelegd. Eerder legden de schoonmakers van de Vrije Universiteit het werk al neer.

‘Stalactieten van kauwgom’
Op de Universiteit Leiden zijn de schoonmakers nog gewoon aan het werk. Zij lijken geen last te hebben van de bezuinigingen. Al schiet de kwaliteit van hun werk volgens sommige studenten wel te kort. Studenten van de faculteit geesteswetenschappen zijn niet te spreken over de hygiëne van de toiletten en hun werkplekken. Plakkerige computertafels en stinkende toiletpotten komen de studenten met regelmaat tegen. Roos Emans (21): “Als ik op maandag naar het toilet ga en ik ga dinsdag weer, dan kom ik hetzelfde vuil tegen als die dag daarvoor.”

Toch vinden de meeste studenten de toiletten nog het minst vies blijkt na een rondgang door de school. De computerruimten worden het slechtst beoordeeld: “Toen ik een keer de stekker van mijn laptop in het stopcontact onder de tafel wilde doen kwam ik stalactieten van kauwgom tegen, het is te vies voor woorden”, licht een student toe die liever anoniem blijft. Joey Ezechiels (22) durft wel uit te komen voor zijn mening: “De toiletten zijn voldoende voor een noodgeval, maar ze kunnen zeker schoner. De muizen en toetsenborden moeten wel vaker schoongemaakt worden, daar zitten zoveel bacteriën”. Of de universiteit veel klachten ontvangt over de schoonmaak kan de desbetreffende afdeling niet vertellen, er zijn geen cijfers bekend bij de instelling.

Algemeen probleem
Schoonmaakbedrijf GOM is verantwoordelijk voor de schoonmaak op de universiteit. Zij maken één keer per dag de toiletten, waar honderden studenten per dag gebruik van maken, schoon. De computerruimten zijn drie keer per week aan de beurt. Op de vraag hoe het komt dat er niet meerdere keren wordt schoongemaakt geeft de schoonmaakafdeling van de Universiteit liever geen reactie.

Het blijkt niet alleen een probleem te zijn op de Universiteit in Leiden. Ook andere Universiteiten en onderwijsinstellingen schieten te kort in hun schoonmaak. Uit het jaarlijkse facilitybelevingsonderzoek van onderzoeksbureau Integron onder 4.400 werkenden in verschillende sectoren, bleek in 2009 dat de schoonmaak van sanitair het grootste aandachtspunt is. In het onderwijs is de waardering voor de schoonmaak verreweg het laagst. De schoonmaak van de werkplek scoort in die sector met een 5,5 zelfs nog iets lager dan die van het sanitair (5,8).

Op de Radboud Universiteit Nijmegen stroomden er in 2009 vele klachten binnen over de slechte schoonmaak. Ook de Universiteit Twente moet het schoonmaakprogramma aanpassen nadat uit een tevredenheidsonderzoek in 2009 de schoonmaak van het sanitair laag beoordeeld werd. Op basisscholen gaat het er niet veel beter aan toe. Het Ministerie van Onderwijs voerde vorig jaar een onderzoek uit naar de schooltoiletten. Bijna driekwart van deze toiletten werd slecht schoongemaakt.

De hygiëne van het sanitair en computerruimten op onderwijsinstellingen lijkt dus een terugkerend probleem in Nederland. Misschien moet het toekomstige kabinet zich nog even buigen over de plannen voor nog meer bezuinigingen.

De stakende schoonmakers zijn in ieder geval nog niet van plan hun strijdbijl te begraven, afgelopen maandag demonstreerden zij in Den Haag en dinsdag werd schoonmaakbedrijf CSU in Uden verrast door honderden demonstrerende schoonmakers.

De combinatie van de techniek van bewegingssensoren, het touchscreen en een GPS-verbinding maken de iPhone tot een belangrijke inspiratiebron voor programmeurs en hobbyisten die er de meest uiteenlopende applications (“apps”) voor bedenken die vervolgens in de online App Store te koop worden aangeboden. Zo bestaat er de mogelijkheid om je iPhone zo in te stellen dat hij je ’s ochtends wekt op het moment dat je het lichtste slaapt. Het toestel weet dit te detecteren door middel van een sensor die je bewegingen registreert.

Annebeth Simonsz is coördinator van de Masteropleiding Media Technology en organiseert de cursus: “We hebben al zo’n 500 aanmeldingen binnen gekregen. Helaas kunnen we slechts aan 144 deelnemers plaats bieden, omdat er momenteel geen grotere collegezaal beschikbaar is. Vanwege het enthousiasme overwegen we de cursus in de toekomst te herhalen.” Geïnteresseerden wordt geadviseerd de website van het Leiden Institute of Advanced Computer Science (LIACS) in de gaten te houden.

In september 2008 startte de Nederlandse Epidemiologie van Obesitas studie (de NEO studie) het grootste onderzoek ooit naar de oorzaken van ziekten bij mensen met overgewicht of obesitas. Onderzoekers die betrokken zijn bij deze studie hopen antwoord te krijgen op de vraag waarom bepaalde mensen met overgewicht last krijgen van complicaties.

Voor de NEO studie werken specialisten en wetenschappers van verschillende afdelingen van het Leids Universitair Medisch Centrum nauw samen. De coördinatie van het onderzoek is in handen van de afdeling Klinische Epidemologie. Het is de bedoeling dat in de komende twee jaar nog 4000 deelnemers uit de omgeving van Leiden aan het onderzoek zullen deelnemen.

De werkgroep Johan Picardt houdt zich vooral bezig met de Prehistorie en waren de initiatiefnemers van de Historische Ambachtenmarkt, waarop verschillende vroeg historische ambachten worden gepresenteerd. Voorzitter Mareille Arkesteijn (25): “Dit is de eerste keer dat wij zoiets organiseren. Studenten van Archeologie en andere studierichtingen die geïnteresseerd zijn in Archeologie komen langs, maar de markt is open voor alle geïnteresseerden.” Ook omwonenden nemen een kijkje. Sibby Hiemstra is zo’n bezoeker. Ze woont met haar gezin in Leiden. Haar zoontje komt enthousiast naar haar toe om te vertellen dat hij zonet een bijlpunt heeft geslepen tijdens een workshop. Sibby: “Met mijn kinderen ga ik ook weleens naar het Archeon. En op vakantie gaan we weleens kamperen. Dan maken de kinderen zelf een houtvuur, een vuur zonder lucifers.”

Het maken van vuur door twee stenen tegen elkaar te wrijven

Het leven in de vroege tijd
Mensen in de Prehistorie maakten vuur door twee stenen tegen elkaar aan te wrijven. Op de markt wordt dan ook een workshop ‘vuur maken’ gegeven. Bezoekers blijven staan, doen zelf mee aan de workshop of lopen door naar een andere stand. Dieuwke Ingenegeren (24), masterstudent Archeologie: “Ik vind het intrigerend dat er mensen zijn geweest die zonder elektriciteit leven, maar van wat de natuur te bieden heeft.” Ondertussen maakt ze een kluwe van wol.
Vanuit de luidsprekers komt Spaanse Middeleeuwse muziek. Er brandt een vuur dat gestookt wordt met blokken hout, en op een stenen vuurtje worden hazelnootkoekjes gebakken. Verschillende vroeg historische tijden worden op deze markt geconcretiseerd, van Prehistorie tot de Vroege Middeleeuwen.

Historische keuken
Een groep eerstejaars dringt zich rond de stand met de Historische Keuken van Claudia Vandepoel om een eeuwenoud recept te proeven. Op tafel ligt een menukaart en een aantal etenswaren afkomstig van oude recepten, zoals Romeins brood met pastinaakragout, boekweit met brood uit het Middeleeuws St. Agnietenklooster en spelt. De Historische Keuken levert op locatie maaltijden uit het verleden. De keuken maakt gerechten tot en met de tijd van Napoleon. Veel hedendaagse ingrediënten, zoals tomaten, aardappels, paprika en maïs worden in haar gerechten niet gebruikt. Deze gewassen kwamen immers pas lang na de ontdekking van Amerika richting Noord-West Europa.

Dieuwke Ingenegeren maakt een kluwe van wol

Steentijdtechnieken
Op de markt wordt het gebruik van oude steentijdtechnieken gedemonstreerd. Iris Kaihatu (19), eerstejaars Archeologie maakt hangertjes van botten en geweien die ze vijlt en polijst tot esthetische figuren. Iris: “Ik werk nu met koeienbot, afkomstig van de ribben van geslachte koeien.” Dergelijk ruw materiaal wordt ingekocht door de Faculteit Archeologie voor ‘Experimentele Archeologie’ waarbij dit materiaal wordt bewerkt met oude werktuigen zodat studenten meer over het werkproces kunnen leren.
Diederik Pompstra (35) is een oud-student die zich professioneel bezig houdt met oude werktuigen en richtte vijf jaar geleden een eigen commercieel bedrijfje op: ‘Het Stenen Tijdperk’. Hij maakt replica’s voor tentoonstellingen in musea, geeft practica op universiteiten en verzorgt cursussen en demonstraties van de uiteenlopende steentijdtechnieken.

Kleding
Op de markt is er ook veel aandacht voor het maken van kleding. Annemieke Verbaas (28), afgestudeerd archeoloog werkt met leer en andere materialen. “Het is een uit de hand gelopen hobby.” Ze presenteert de leerlooier en is bezig de huid van een konijn schoon te maken met een vuurstenen schrapertje om de vliezen van binnen te verwijderen. “Je kunt looien met eieren, hersenen en urine. Ze zeggen wel dat elk beestje genoeg hersenen heeft om zijn huid te looien.” Terwijl ze het werkproces uitlegt, gooit haar collega een plakje zalm op tafel om schoon te maken.

Bezoekers zijn geïnteresseerd in de producten van de leerlooier

Geheim recept
Carry Tuijnman-Tuijl (51) weet alles over textiel en heeft een eigen atelier. Ze bestudeerde boekjes uit de jaren ’70. “Toen was het kruidenverven in de mode.” En kwam zelfs achter het geheime recept om de blauwe kleur van het wedeplantje te krijgen.

Carry Tuijnman-Tuijl kent een geheim recept

Op de markt staan dus zowel studenten als professionals die zich hebben verdiept in de vroege historische tijd. Voor de meesten is het ‘een uit de hand gelopen hobby’. Mereille: “De Historische Ambachtenmarkt was een succes. Iedereen was enthousiast. Volgend jaar willen we zoiets weer organiseren!”

In de rij voor een handtekening van Ayaan Hirsi Ali

Het kostte een kleine twee uur wachten en een rijk scala aan beveiligingsmaatregelen, maar dan kregen de zo’n 150 aanwezige studenten ook wel wat tijdens de opnames van ‘Ayaans’ College Tour: een pittig debat met soms hoogoplopende emoties.

Feestbeest
Het programma NOVA College Tour heeft met presentator Twan Huijs al diverse universiteiten aangedaan om studenten de kans te bieden om met een prominent figuur in debat te gaan. Ditmaal was het de beurt aan studentenstad Leiden. In eerdere edities gingen onder andere de Dalai Lama, de hoogste baas van Microsoft en oud-minster van Buitenlandse Zaken van de Verenigde Staten Madeleine Albright, Hirsi Ali al voor als hoofdgasten van het programma.

Ayaan Hirsi Ali, oud-politica en voorvechtster van vrouwenrechten, is tegenwoordig woonachtig en werkzaam in de Verenigde Staten en bezoekt Nederland voor de promotie van haar nieuwe boek ‘Nomade’. Hirsi Ali studeerde in de jaren ’90 politicologie aan de Universiteit Leiden en blikte tijdens de opnames van het tv-programma vaak terug op een mooie studietijd. “Het is ontzettend leuk om terug te zijn in Leiden, maar ook vreemd. Ik stond toentertijd niet zo in het middelpunt van de belangstelling als nu. Ik was een feestbeest, maar wel een serieuze studente. Mijn geest opende zich pas echt in Leiden”, aldus Hirsi Ali.

Beledigd
Na jaren van afwezigheid, kwam Hirsi Ali dus even terug naar ‘het bolwerk van de vrijheid’ zoals het motto van de universiteit Leiden luidt. Henk Dekker, hoogleraar Politieke Socialisatie en Integratie, was afgelopen week één van de initiatiefnemers voor een voorbereidende bijeenkomst van Leidse studenten. Dekker: “Je moet wel weten waar je het over hebt als je met Ayaan Hirsi Ali in debat wil. Wij hebben met een selectie studenten van diverse studies gesproken over haar stellingen en een aantal pittige vragen voorbereid.”

De Pieterskerk voor even omgetoverd tot tv-studio

Tulpen
Hirsi Ali toonde zich erg enthousiast over de betrokkenheid van de aanwezige Leidse studenten: “In mijn studententijd interesseerde ik mij helemaal niet voor maatschappelijke of politieke vraagstukken. Mijn tentamens halen, daar draaide het alleen maar om.” Vanuit de zaal kwamen veel politiek getinte vragen, maar een eventuele terugkeer van Hirsi Ali in de Nederlandse politiek lijkt niet te spelen: “Ik ben er achter dat ik meer affiniteit heb met het ‘academische’, waar ik mij nu in de Verenigde Staten mee bezig houdt, dan politiek”, aldus het oud-VVD Tweede Kamerlid.

Hoewel het debat lang bleef steken op verschillende interpretaties van de Koran, waren de meeste deelnemers achteraf enthousiast. Tot teleurstelling van een aantal betrokken studenten, kreeg slechts één van de leden van Hans Dekkers’ voorbereidingsgroep tijd voor het stellen van een vraag. De groep kon na afloop wél rekenen op een exclusieve signeersessie met Hirsi Ali. “Het was een geslaagde bijeenkomst”, aldus Dekker. Hirsi Ali kreeg als afsluiting een toepasselijk Hollands kado overhandigd: een bos van de onlangs naar haar vernoemde ‘Ayaan Hirsi Ali’-tulpen.

De uitzending van NOVA College Tour met Ayaan Hirsi Ali in Leiden is op dinsdag 23 maart a.s. om 21.45 uur te zien op Nederland 3.

Jonkers tijdens de opening van het academisch jaar

Om voor de felbegeerde spreekstoel in aanmerking te komen moest Jonkers een beknopt verslag inleveren. “Tweehonderdvijftig woorden over mijzelf, en tweehonderdvijftig over een eigen project.” Dat SIFE Leiden het uiteindelijk is geworden, mag best bijzonder worden genoemd. “Er waren meer dan 28.000 aanmeldingen.”

Zenuwachtig is hij overigens nog niet. “Dat komt misschien later, vlak voor het evenement.” Een voorproefje kreeg hij wel al in december, toen hij op de vooraanstaande universiteit was om het contract te tekenen: “De zalen zijn er enorm; er worden duizenden mensen verwacht.”

Armoede en gezondheid

Tijdens de tweedaagse Global Health & Innovation conferentie, waaraan de Verenigde Naties hun medewerking verlenen, staat vooral het wereldwijde armoede- en gezondheidsvraagstuk centraal. Tweehonderd sprekers vanuit de hele wereld laten op Yale hun licht schijnen op prangende zaken en ontwikkelingsbeleid; in het geval van Jonkers de successen van SIFE’s eigen projecten in Bolivia en Madagaskar.

Sinds jaar en dag zetten de studenten van SIFE Leiden kennis en startkapitaal in om lokale werklieden sociaal te laten ondernemen. Jonkers: ”Het resultaat is echt fantastisch: we hebben inmiddels meer dan vijfduizend mensen aan een bedrijf of baan geholpen.”

Jonkers kijkt met enthousiasme uit naar zijn deelname aan de conferentie. “Er lopen veel mensen rond met een bepaalde expertise waar we iets aan kunnen hebben. Het is vooral goed voor de contacten en onderlinge coördinatie.” Op 12 april vertrekt de SIFE-voorzitter in het bijzijn van een collega naar Connecticut.