Wat houdt dat ‘anders opereren’ in?
“We zijn begonnen als architectencafé waarin lezingen gehouden werden. Zo’n tien jaar geleden is dat serieuzer geworden met financierders, de gemeente droeg bij, we hadden sponsoring, daar hebben we een brede doelgroep mee weten te bereiken. Toch viel het bereik tegen; de bezoekersaantallen bleven achter.”

Hoe willen jullie dit verbeteren?
“We willen meer jonge mensen aantrekken en een platform zijn voor jonge generatie architecten. Ook willen we scherper op de actualiteit inspelen om een breed publiek te interesseren. Tevens willen we de bestuurlijke structuur veranderen; deze willen we kleiner en actiever maken.”

Maar de gemeente stopt nu met de financiering?
“Ze bekostigden één vaste medewerker en het pand, maar daar hebben ze nu een streep doorheen gezet. Tevens wil de gemeente niet structureel geld geven, maar op projectbasis werken. Nu is het wel zo dat als wij een aantrekkelijk programma maken dat we de gemeente ook wel weer kunnen overtuigen voor een grotere bijdrage, maar feit blijft dat er bezuinigd wordt. Desondanks willen we onze positie als architectuurplatform terugwinnen.”

En andere geldschieters?
“Van woningbouwcorporaties en projectontwikkelaars bekostigden ook wel eens onderzoeksprojecten van ons. Misschien is voor het RAP in de toekomst een route via die kant aantrekkelijk, aangezien deze spelers baat hebben bij ons”

Waarom?
“Zij zien het belang van een platform waarop gediscussieerd wordt over belangrijke ingrepen die in de stad staan te gebeuren. Als die er niet is, wordt het al heel snel een particuliere aangelegenheid van een corporatie en wat omwonenden die niet willen dat dat hoge ding in mijn achtertuin komt en dat dat dan het argument is waarop politici plannen niet laten doorgaan. Terwijl als er een goede onafhankelijke inhoudelijke discussie is geweest of zoiets nou goed is voor de stad of niet en er blijkt uit dat bepaalde zaken heel goed zijn, kunnen corporaties en ontwikkelaars daar ook aan refereren. We fungeren zo ook als een kennisplatform.”

Voor wie zou dit dat nog meer interessant zijn?
“De gemeente heeft soms best grote plannen zoals het stationsgebied, dan is het RAP een prachtig podium om daarover iets te vertellen. Tevens meent de stadsstedenbouwer van de gemeente, Maarten Schmitt, dat het RAP nodig is om het architectuurklimaat in Leiden te verbeteren. Je ziet dat bijvoorbeeld jonge Leidse architecten bij de grotere opdrachten niet aan bod komen, het zijn de grotere bureaus van buiten Leiden die dat doen. Als dit niet bediscussieerd wordt blijft het iets dat buiten ons om blijft gaan. Hoe vinden we dan nog de aansluiting?”

Hoe kan het RAP dan zorgen voor die aansluiting?
“Door dus meer als een kenniscentrum te fungeren dat partijen kunnen vinden als ze met een vraagstuk zitten waar jonge architecten vervolgens op af kunnen afkomen. het RAP kan een scharnierfunctie bekleden tussen de partijen: een woningbouwcorporatie wil bijvoorbeeld een bepaalde wijk aanpakken en het RAP heeft een netwerk aan architecten die daaraan kunnen werken. We hebben al heel veel architectuuronderzoeken gedaan, ook bijvoorbeeld historisch, de kennis is er. Waarom een Amsterdams bureau inhuren dat hier in de archieven gaat zoeken hoe het in elkaar zit terwijl je de kennis hier al in huis hebt?”

Een scharnierfunctie is één, wat kan het RAP nog meer betekenen?
“We willen jonge architecten veel actiever inschakelen, daar zit een hoop potentie. Dit zijn mensen die ongelooflijk goed weten wat er in de stad speelt en gewillig om dingen te ondernemen. Jonge bureaus in Leiden kunnen niet ineens de grote opdrachten pakken, de Europese aanbestedingsregels maken dat onmogelijk, want die eisen dat een bureau een bepaalde grootte en ervaring heeft. Jonge bureaus kunnen echter wel de kleinere opgaven doen, waarbij corporaties en ontwikkelaars een grote rol spelen. Momenteel bewegen alle partijen langs elkaar heen en weet niemand van de ander wat hij doet. Het RAP kan dus voor hun een ontmoetingsplek zijn.

Zodat de Leidse architect moet dus weer in Leiden kunnen bouwen?
Nieuw Leiden is hiervoor een hele belangrijke ontwikkeling. Dit is een van de grootste stedenbouwkundige plannen met particuliere vrije-opdrachtgeverconstructies waar iedereen dus zijn eigen woning kan bouwen. Elk huis is dus apart door een architect ontworpen en daar komt dus wel de jonge garde aan bod. Ik schat dat nu zo’n 10% ervan door Leidse architecten gemaakt wordt. Hoe mooi is het als het RAP als springplank fungeren voor jonge architecten zodat zij als zelfstandige dit soort projecten kunnen aanpakken?”

De tentoonstelling werd gisteravond geopend in het Historisch Museum Voorschoten en ontvouwt de ontstaansgeschiedenis van deze wijken vanuit het perspectief van nu. Oude ansichtkaarten en landkaarten (de oudste kaart dateert zelfs uit 1673 – geven een goed beeld van hoe de situatie er voor de oorlog uitzag. Speciaal voor deze tentoonstelling zijn er foto’s genomen van dezelfde plaatsen die op de ansichtkaarten getoond worden. Hierdoor kan er een vergelijking gemaakt worden tussen de situatie vroeger en nu. In plaats van boerderijen, bloemenbollenvelden en molens wordt het landschap nu gedomineerd door moderne bebouwing, die vanaf de jaren vijftig is neergezet.

Ontstaansgeschiedenis

Wegens de grote woningnood, die opgeld deed na de Tweede Wereldoorlog, besloot de Gemeente Voorschoten eind jaren vijftig wijkuitbreidingen ten uitvoer te brengen. Zo verrees in de jaren vijftig en zestig de wijk Boschgeest. Tot 1870 bestond dit gebied slechts uit weilanden. Daarna kwamen er grote bloemkwekerijen zoals Eggink, die wereldwijd befaamd was om haar Lelietjes-van-Dalen. Een vitrine toont foto’s van deze kwekerij en enkele objecten die met de bollenteelt te maken hebben.

De wijk Vlietwijk ontstond in de drassige Binnenpolder aan de rand van Voorschoten. In de jaren 1917-1918 werd het Vernèdepark gebouwd: een straat met huizen, die uitsluitend bestemd was voor mensen die in de Zilverfabriek werkten. Dit woningbouwproject is ontworpen door de architect W. Verschoor (1880-1969), die bouwde in de stijl van de Nieuwe Haagse School. Meerdere bouwprojecten in Vlietwijk komen van zijn hand, zoals het badhuis in combinatie met 58 woningen en twee winkelpanden, die gedurende de jaren zeventig gesloopt en herbouwd zijn.

Verleden en heden vermengd

De tentoonstelling wijst op de sporen van het verleden: enkele boerderijen zijn blijven bestaan in Boschgeest en sommige straatnamen refereren aan gebouwen die er ooit gestaan hebben, zoals de Badhuisstraat in Vlietwijk, die herinnert aan het vroegere badhuis en de Molenlaan (ook in Vlietwijk), vernoemd naar de korenmolen die er ooit stond. Verleden en heden lopen door elkaar heen in het straatbeeld van Voorschoten.

De tentoonstelling ‘ Voorschoten uitgelicht: Boschgeest en Vlietwijk’  is geopend van 15 januari 2010 tot en met 18 april 2010. Zie: http://historischmuseumvoorschoten.com/Boschgeest/tekenwedstrijd.htm

Het programma voor de zondagmiddaglezingen tijdens deze tentoonstelling is nog niet bekend. Speciaal voor de kinderen organiseert het Historisch Museum Voorschoten een tekenwedstrijd.

Historisch Museum Voorschoten
Voorstraat 17
2251 BL Voorschoten
071-5616242

Openingstijden: vrijdag, zaterdag en zondag van 14.00 tot 17.00 u.