Vorige week hebben 8000 jongeren in de gemeente Leiden een brief van de gemeente gekregen. Ze worden door de gemeente uitgenodigd voor een jongerenpanel. De gemeente is op zoek naar Leidse jongeren van 12 tot en met 22 jaar, die willen meedenken over kwesties die spelen in de gemeente. Er werd afgelopen weekend al flink getwitterd over de uitnodiging en er zijn inmiddels al 500 aanmeldingen binnen.

Het doel van het panel, is dat jongeren meedenken over het gemeentebeleid. De gemeente heeft al heel lang een volwassenenpanel dat 4-6 keer per jaar wordt geënquêteerd. “Omdat we heel veel jeugd in de gemeente hebben en ook heel veel studenten, wilden we eigenlijk ook graag een jongerenpanel”, aldus Nanda van Beest, beleidsadviseur Jeugd bij de gemeente Leiden.

Van Beest: “we hebben alle jongeren in Leiden een brief gestuurd en hebben inmiddels al 500 aanmeldingen. Dat is helemaal leuk. We hopen op nog meer en je kan je deze week nog opgeven om mee te doen”, aldus van Beest. De jongeren moeten hun emailadres invullen en enkele achtergrondgegevens, om te controleren of ze inwoners van Leiden zijn. Vervolgens wordt er contact via de mail gehouden met de jongeren en krijgen zij een paar keer per jaar een vragenlijst over actuele kwesties die spelen in de gemeente.

Bij het aanmelden voor het panel krijgen de jongeren al gelijk de eerste vragenlijst, over het Glazen Huis. Het is een vragenlijst met vragen over wat jongeren van het Glazen Huis vinden en of ze er naartoe gaan. “Wat wij doen, is alle suggesties en meningen van de jongeren verzamelen en dan geven we het aan de organisator van het evenement”, aldus van Beest . “Zo van: dit vinden jongeren in Leiden van het Glazen Huis, kijk of je wat met de suggesties kunt.”

Dit soort vragenlijsten kunnen de jongeren zo’n 4-6 keer per jaar in hun mailbox verwachten. Het kan over evenementen zoals het Glazen Huis gaan, maar ook over andere beleidsterreinen, zoals de bouw van een nieuwe sporthal. “Degene die het project leidt, krijgt dan alle antwoorden en gaat daar dan mee aan de slag”, aldus van Beest.

Het panel zorgt er vooral voor dat de gemeente veel sneller en effectiever met haar jongeren kan communiceren. Van Beest: “Als je een gewone enquête houdt duurt het veel langer. Dan moet je op de huis-aan-huis tour of via scholen informatie verspreiden, maar nu kan je veel sneller vragen stellen.”

Andere panels
De gemeente Leiden is niet de eerste gemeente, die haar jongeren heeft benaderd voor een panel. In Rotterdam bestaat al sinds 2009 een jongerenpanel. Toen de stad in 2009 jongerenhoofdstad werd, startte de gemeente in verschillende wijken met jongerenpanels, waaronder jongerenpanel ’t Lispunt.

Sinds 2010 heeft het jongerenpanel ’t Lispunt al meerdere activiteiten georganiseerd voor haar doelgroep: jongeren van 16-27 jaar. De activiteiten – zoals open podia voor rap, zang en dans – zijn altijd voor jongens en meisjes, ongeacht welke afkomst zij hebben. Het jongerenpanel ondersteunt en helpt ook het jongerenwerk in Rotterdam-Noord.

Den Haag heeft net als Rotterdam in verschillende wijken een jongerenpanel. Zij adviseren de gemeente regelmatig over het jeugdbeleid van de gemeente. Zo geven de Haagse jongerenambassadeurs gevraagd en ongevraagd advies over het jeugdbeleid en werd het panel in de Schilderswijk door de burgemeester bedankt, voor hun bijdrage aan een rustige oudejaarsavond in de wijk.

Hoewel het jongerenpanel van de gemeente Leiden niet actief activiteiten zal organiseren, doet het Leidse ‘King for a day ’ dit wel al sinds langere tijd. King for a day organiseert evenementen en doet onderzoek naar wat er leeft onder Leidse jongeren. Ze helpen jongeren bij het bedenken en opzetten van evenementen. Ze bieden de jongeren professionele hulp bij het organiseren van evenementen en helpen budget aanvragen bij de gemeente. Aanstaande zaterdag organiseert King for a day een heuse dancebattle. Verschillende dansgroepen zullen om 15.00 uur de strijd met elkaar aangaan in LVC Leiden.

Op 9 juni is er een bijeenkomst in Leiden over het panel. Van Beest: “Dan gaan we mensen vragen: hebben jullie ook nog een vraag aan het panel?” Ook worden op 9 juni de eerste resultaten van de vragenlijst over het Glazen Huis gepresenteerd. Ten slotte zal er die dag een jongere naar huis gaan met die felbegeerde IPod.

In lustrumjaren van de studentenvereniging is een musical altijd onderdeel van de activiteiten. In de zomer van 2009 hebben een kleine veertig leden de musical Jekyll and Hyde vertolkt. Schuering had destijds als eerstejaars een van de hoofdrollen. ‘Je wordt als eerstejaars lid van een studentenvereniging en je wilt wat. Afgezien daarvan is een musical zo’n bindend iets. Je werkt toe naar een concreet resultaat en je zet zo iets neer met z’n allen dat het echt voor een groepsgevoel zorgt.’

Dat bindende element van een musical was wat haar er toe dreef om het initiatief te nemen voor een musical buiten een lustrumjaar. ‘Op de studentenverenigingen Augustinus en Minerva zijn er ook jaarlijks musicals, waarom zou dat dan niet kunnen op Quintus?’ aldus Schuering. Zij stapte naar het bestuur van haar studentenvereniging en mocht haar verbazing aan de slag met haar idee.

En toen begon het pas. Allereerst moest er natuurlijk een musical gekozen worden. De keuze viel dit jaar op de musical Rent. Dit verhaalt volgt het leven van acht vrienden in New York. Het was altijd een controversiële musical omdat er ook moeilijke onderwerpen als homoseksualiteit, aids en transseksualiteit in voorkomen.

De belangstelling voor de musical is groot. Er waren twee voorstellingen ingepland, een middag- en een avondvoorstelling. Binnen korte tijd waren voor beide de kaartjes uitverkocht. ‘We hebben nog gekeken of er opties waren voor een extra voorstelling, maar dat was helaas niet mogelijk’, zegt Schuering. Ook op de audities liep het storm, onder de leden was er veel animo. Er waren zelfs zoveel mensen die mee wilden doen, dat er afgebeld moest worden. 

Het streven is om van de musical een jaarlijks terugkerende activiteit te maken maar daaraan zitten nog wel wat haken en ogen. ‘Er zit zoveel tijd in, ik heb dan wel een commissie achter me, maar er komt zoveel bij kijken. Contact met geluid en techniek in het LAK-theater, acquisitie lopen, contact met de regisseuses, enzovoorts. Ik zou het heel graag willen, maar het bezorgt met wel ritmestoornissen’ legt Schuering uit. Mocht niemand het oppakken, dan zou ze dat erg zonde vinden: ‘misschien laat ik me dan toch wel weer verleiden..’

De Leidse hofjes behoren tot de oudste van Nederland. De kleine huisjes -sommige nog in originele staat, anderen volgens historische vormgeving gerestaureerd- zijn verborgen parels in de Leidse binnenstad: als je niet weet waar ze zijn, loop je er zo voorbij.

Het merendeel ligt ‘verstopt’ achter poorten en deuren, of liggen aan het eind van een lange smalle steeg. Het openen van de deur is als een stap in een andere wereld: een kleine andere gemeenschap en oase van rust in de drukke binnenstad.

Op de kaart een overzicht van -de bekendste- 35 Leidse hofjes. Een uitgangspunt voor een stadswandeling, of een snelle blik in de geschiedenis. De foto’s zijn van Niek Bavelaar. Op zijn site zijn de foto’s van de karakteristieke hofjes in groot formaat te bekijken.

De hofjes werden in vroeger tijden gesticht door rijke mensen. De kleine huisjes waren bestemd voor de armen – veelal weduwen en oudere mannen, vrouwen en/of gezinnen. Met deze ‘goede daad’ hoopten de de welvarenden zielenheil te verkrijgen en hun kansen op een plekje in de hemel te vergroten.

De SOUK markt bestaat al negentien jaar, en wordt eens per jaar gehouden. Tom Oomen, beheerder van het buurtcentrum in de Kooi, doet al voor de veertiende keer mee. De markt wordt mogelijk gemaakt door een werkgroep bestaande uit wijkbewoners, Libertas Leiden, de baptisengemeente Leiden, muziekcentrum Leiden-Noord en een aantal wisselende partijen zoals de school de Viersprong. Oomen: ‘SOUK staat voor markt in het Marokkaans. Het is een multiculturele markt waarbij wijkbewoners samenkomen.’ Dit jaar waren er minder mensen dan vorige jaren. ’Dat is logisch want iedereen waaide helemaal uit elkaar ’.

Naast de gewone markt was er voor de kinderen een vrijmarkt, waar kinderen op een kleedje hun spullen verkopen. Dit jaar waren er maar drie kinderen die hieraan meededen, doordat het erg waaide. Alle straten rond de baptistenkerk stonden vol met diverse kramen. Bewoners van de Kooi struinden de kramen af om spullen te vinden voor een spotprijs. Bij elke kraam werd er wel geprobeerd af te dingen van de prijs. ’Ach mevrouw we zijn per slot buren, dan maak je toch wel een vriendenprijsje voor mij?’

De kramen met kleding, decoratiespullen en speelgoed werden afgewisseld met eetkramen met een aanbod variërend van broodje bal tot verschillende Iraanse hapjes. Voor het buurtcentrum stond een podium waar verschillende bands optraden, onder meer Duo Comitas en Magnificent Opalino’s.

Er heerste een gezellige vertrouwde sfeer. Kinderen liepen van hot naar her om terug te komen met hun armen vol snoep en hun gezichten geschminkt. Daarnaast konden zij sieraden maken, bloemschikken, vilt maken of bekers verven. Tot slot was er een clownshow.

Om een uur of half drie gaven twee vrouwen een buikdansshow. Ondanks de regen bleven veel bezoekers in hun tocht langs de kramen even staan om te kijken. Een van de verkopers legde uit wat de SOUK markt zo leuk maakt: ‘ Het is een van de weinige dingen in de wijk waar veel bewoners op af komen en waarbij je veel meer in contact met elkaar komt’. Door de wind moesten de verkopers achter de kramen sommige spullen wel goed vasthouden, want op een gegeven moment vloog de schmink door de lucht.

Wat houdt dat ‘anders opereren’ in?
“We zijn begonnen als architectencafé waarin lezingen gehouden werden. Zo’n tien jaar geleden is dat serieuzer geworden met financierders, de gemeente droeg bij, we hadden sponsoring, daar hebben we een brede doelgroep mee weten te bereiken. Toch viel het bereik tegen; de bezoekersaantallen bleven achter.”

Hoe willen jullie dit verbeteren?
“We willen meer jonge mensen aantrekken en een platform zijn voor jonge generatie architecten. Ook willen we scherper op de actualiteit inspelen om een breed publiek te interesseren. Tevens willen we de bestuurlijke structuur veranderen; deze willen we kleiner en actiever maken.”

Maar de gemeente stopt nu met de financiering?
“Ze bekostigden één vaste medewerker en het pand, maar daar hebben ze nu een streep doorheen gezet. Tevens wil de gemeente niet structureel geld geven, maar op projectbasis werken. Nu is het wel zo dat als wij een aantrekkelijk programma maken dat we de gemeente ook wel weer kunnen overtuigen voor een grotere bijdrage, maar feit blijft dat er bezuinigd wordt. Desondanks willen we onze positie als architectuurplatform terugwinnen.”

En andere geldschieters?
“Van woningbouwcorporaties en projectontwikkelaars bekostigden ook wel eens onderzoeksprojecten van ons. Misschien is voor het RAP in de toekomst een route via die kant aantrekkelijk, aangezien deze spelers baat hebben bij ons”

Waarom?
“Zij zien het belang van een platform waarop gediscussieerd wordt over belangrijke ingrepen die in de stad staan te gebeuren. Als die er niet is, wordt het al heel snel een particuliere aangelegenheid van een corporatie en wat omwonenden die niet willen dat dat hoge ding in mijn achtertuin komt en dat dat dan het argument is waarop politici plannen niet laten doorgaan. Terwijl als er een goede onafhankelijke inhoudelijke discussie is geweest of zoiets nou goed is voor de stad of niet en er blijkt uit dat bepaalde zaken heel goed zijn, kunnen corporaties en ontwikkelaars daar ook aan refereren. We fungeren zo ook als een kennisplatform.”

Voor wie zou dit dat nog meer interessant zijn?
“De gemeente heeft soms best grote plannen zoals het stationsgebied, dan is het RAP een prachtig podium om daarover iets te vertellen. Tevens meent de stadsstedenbouwer van de gemeente, Maarten Schmitt, dat het RAP nodig is om het architectuurklimaat in Leiden te verbeteren. Je ziet dat bijvoorbeeld jonge Leidse architecten bij de grotere opdrachten niet aan bod komen, het zijn de grotere bureaus van buiten Leiden die dat doen. Als dit niet bediscussieerd wordt blijft het iets dat buiten ons om blijft gaan. Hoe vinden we dan nog de aansluiting?”

Hoe kan het RAP dan zorgen voor die aansluiting?
“Door dus meer als een kenniscentrum te fungeren dat partijen kunnen vinden als ze met een vraagstuk zitten waar jonge architecten vervolgens op af kunnen afkomen. het RAP kan een scharnierfunctie bekleden tussen de partijen: een woningbouwcorporatie wil bijvoorbeeld een bepaalde wijk aanpakken en het RAP heeft een netwerk aan architecten die daaraan kunnen werken. We hebben al heel veel architectuuronderzoeken gedaan, ook bijvoorbeeld historisch, de kennis is er. Waarom een Amsterdams bureau inhuren dat hier in de archieven gaat zoeken hoe het in elkaar zit terwijl je de kennis hier al in huis hebt?”

Een scharnierfunctie is één, wat kan het RAP nog meer betekenen?
“We willen jonge architecten veel actiever inschakelen, daar zit een hoop potentie. Dit zijn mensen die ongelooflijk goed weten wat er in de stad speelt en gewillig om dingen te ondernemen. Jonge bureaus in Leiden kunnen niet ineens de grote opdrachten pakken, de Europese aanbestedingsregels maken dat onmogelijk, want die eisen dat een bureau een bepaalde grootte en ervaring heeft. Jonge bureaus kunnen echter wel de kleinere opgaven doen, waarbij corporaties en ontwikkelaars een grote rol spelen. Momenteel bewegen alle partijen langs elkaar heen en weet niemand van de ander wat hij doet. Het RAP kan dus voor hun een ontmoetingsplek zijn.

Zodat de Leidse architect moet dus weer in Leiden kunnen bouwen?
Nieuw Leiden is hiervoor een hele belangrijke ontwikkeling. Dit is een van de grootste stedenbouwkundige plannen met particuliere vrije-opdrachtgeverconstructies waar iedereen dus zijn eigen woning kan bouwen. Elk huis is dus apart door een architect ontworpen en daar komt dus wel de jonge garde aan bod. Ik schat dat nu zo’n 10% ervan door Leidse architecten gemaakt wordt. Hoe mooi is het als het RAP als springplank fungeren voor jonge architecten zodat zij als zelfstandige dit soort projecten kunnen aanpakken?”

TBS, een van de grootste televisiezenders van Japan, stuurde voor haar toonaangevende documentairereeks ‘Yurari Sanpo Sekai No Machikado’, (vrij vertaald: ‘Een kalme wandeling langs de straathoeken van de wereld’) haar cameraploegen al langs alle wereldsteden. Maar wanneer in een adem genoemd met metropolen als New York, Parijs en Londen, is Leiden toch een beetje een vreemde eend in de bijt.

De onder Japanners extreem populaire Keukenhof heeft met haar nabije locatie een belangrijk aandeel in de interesse in Leiden: de bloementuin trekt jaarlijks meer dan 50.000 liefhebbers uit het Aziatische land, en Leiden valt prima te combineren met een dagje Lisse. Toch zijn er voor Japanners prominentere redenen om de Sleutelstad met een bezoekje te vereren.

Von Siebold
De belangrijkste reden voor de Japanse interesse in Leiden had een fikse baard, sprak Duits maar was in Nederlandse dienst en liep ruim 150 jaar geleden rond in Leiden: Philipp Franz von Siebold. Als officier bij de Nederlandse handelscompagnie was hij verantwoordelijk voor het overbrengen van Japanse cultuur naar Europa. “Japan en Leiden hebben van oudsher een hechte band, met name omdat Von Siebold zich hier vestigde en aan de wieg heeft gestaan van de eerste en enige faculteit der Japanologie in Nederland,” zegt Heleen Palmen, coördinator bij museum het SieboldHuis. “Mede daardoor is de Leidse collectie over Japan een van de grootste in de wereld en komen er nog altijd veel onderzoekers op af die geïnteresseerd zijn in premodern Japan.”

Waar bij veel Nederlanders bij het horen van zijn naam geen lampje gaat branden, kan het gemiddelde Japanse schoolkind moeiteloos de geboortedatum, doopnamen, levensloop en sterfdag van Von Siebold oplepelen: voor Japanners is de Duitser een nationale held, en het feit dat diens huis is omgebouwd tot een museum rechtvaardigt voor veel Japanners een bezoek aan Leiden.

Von Siebold was overigens niet de enige toenmalige connectie tussen Nederland en Japan, weet Palmen. “Een aantal grondleggers van het moderne Japan is in de jaren 1870 hierheen gekomen om over de westerse wetenschap te leren. Veel Japanners die naar Leiden komen, gaan langs bij de huizen en gebouwen waar deze Japanners gewoond en geleerd hebben.”

Keizerlijk bezoek
Een andere oorzaak ligt in het meer recente verleden: toen keizer Akihito van Japan in mei 2000 Nederland bezocht, deed ook hij onder begeleiding van koningin Beatrix het SieboldHuis en de Hortus Botanicus te Leiden aan. Tijdens het wandelen van de meters tussen beide attracties raakte hij aan de praat met uit het raam hangende studenten.

En dat is bijzonder, zeker voor de Japanners, want gewone burgers horen eigenlijk niet op zo’n informele wijze met hun staatshoofd te spreken. De massaal meegereisde Japanse pers was dan ook met stomheid geslagen. Het paaltje waar Akihito zijn hand op liet rusten wordt jaarlijks door duizenden Japanners even aangeraakt, en is ter herinnering aan deze gebeurtenis voorzien van een plakkaat.

De eerbiedwaardige bezoeker
De Leidse toeristische sector onderneemt ondertussen allerlei projecten om zoveel mogelijk Japanners naar Leiden te krijgen. In samenwerking met het SieboldHuis werd er al een wandelgids uitgegeven: een boekje dat, getiteld ‘The Honorable Visitor’, speciaal toegespitst is op Japanse toeristen. Bovendien stond Leiden in 2009 in het teken van het Japanjaar, om de 400-jarige band tussen Nederland en Japan te herdenken.

Deze inspanningen lijken met het komen van de documentairemakers beloond te worden. De opnames staan gepland voor medio juni: op dit moment wordt bepaald wat er in ieder geval in beeld moet komen. De uiteindelijke documentaire, die in Japan op primetime zal worden uitgezonden, gaat hopelijk nog meer Japanse toeristen naar Leiden lokken. Volgens Palmen gaat dit steeds beter: “Het is goed om te zien dat er steeds meer Japanners individueel naar Leiden komen, en niet alleen meer met hun touroperators. Ze komen in hun vrije tijd een kijkje in Leiden nemen om te zien wat hier terug te vinden is van vroegere relatie tussen Nederland en Japan, waarin Leiden het middelpunt was in Nederland.”

Het slachtoffer is geschrokken maar maakt het verder goed volgens politie. Zij vraagt Leidenaren alert te zijn op verdachte situaties op de Broekweg. Tevens vraagt de politie getuigen om contact op te nemen met de politie via 0900-8844.

foto rechts: zicht op de Broekweg (bron: Google Streetview)

De markt stond dit jaar in het teken van de hedendaagse jongerencultuur. Er waren kraampjes te vinden van anime-conventies, lolita-kleding en zelfs manga-stripboeken. Er werd uiteraard ook aandacht besteed aan de rampzalige gevolgen van de aardbeving en tsunami in Japan.

Vervolgens leggen zij de papieren witte voetjes neer in het huis waarmee de bewoner gewezen wordt op het risico van een openstaande deur of raam, zonder dat zij zelf in de buurt zijn. Met dit warme weer zie je dat veel bewoners de ramen en deuren opengooien. Gelegenheidsdieven sluipen vervolgens naar binnen en nemen zo dingen mee zonder dat de bewoner het merkt.

De politie zal later met de bewoners contact opnemen om uitleg te geven over het witte voetje. Tevens worden dan tips gegeven hoe insluipingen te voorkomen, zoals dat het beter is om goed op te letten wanneer zij ramen en deuren laten open staan. Uiteraard werden de spullen direct weer teruggegeven.

Naast het verspreiden van de voetjes, doet de politie er alles aan om woninginbrekers op te sporen. Daarnaast houdt de politie extra toezicht in wijken waar een verhoogd risico is op woninginbraken.

Toch een tram over bestaand spoor (bron: wikipedia)

De RijnGouweLijn (RGL) door de binnenstad van Leiden is van de baan, als het aan de Provincie ligt. Dit nieuws werd vorige week bekend. Maar wat betekent dit voor Leidse politieke partijen? De komst van de trambaan was namelijk jarenlang een stokpaardje van partijen. Campagnes voor, campagnes tegen. Nu lijkt hierover een verlossend woord te zijn gevallen.

Het RGL-referendum uit 2007 heeft veel stof doen opwaaien. Ondanks de Leidse nee, zei de Provincie toch door te willen zetten met de bouw. Maar dat stootte sommige partijen tegen het democratische hart, zij wenste een alternatieve route. Andere partijen zagen in de komst juist een economische impuls voor de binnenstad. Resultaat: een val van het College in datzelfde jaar, en politieke onenigheid tot de dag van vandaag.

Het nieuwe provinciebestuur wil een tram over bestaand spoor, tot Leiden Centraal. Vanaf daar komt er een busbaan richting de kust, waarop later de tramroute kan worden vervolgd. De wil van de Provincies is wet, zoals eerder bleek. Op dit onderwerp tenminste. Het is misschien vroeg, maar het lijkt erop dat we een politieke balans kunnen opmaken. Want welke partijen zien met dit besluit hun wens ingewilligd?

‘Missie voltooid’
Voor de SP is het antwoord simpel gevonden. De partij was regisseur van de College-val, en heeft altijd ingezet op een tram over bestaand spoor. ‘Het is fantastisch’ is dan ook op hun site te lezen. En ook D66 is in haar nopjes. ‘Missie voltooid’, siert een kop op hun website. Verder is Leefbaar Leiden altijd ‘mordicus’ tegen een Breestraat of Hooi- en Langegracht route geweest.

De CU, Partij voor de Dieren en Stadsparij Leidens Ontzet zijn blij dat de RGL niet door de binnenstad komt. Deze partijen hebben vorig jaar getracht het Milieueffectrapportage te blokkeren. Met dit rapport werden voor- en nadelen van drie routes onderzocht. Een tram over de Breestraat, de Hooi- en Langegracht, en over bestaand spoor.

Koude douche
Voor de VVD zal het wel even slikken zijn geweest. Deze partij draagt de RGL een warm hart toe, met de Breestraat route als favoriet. Verder hebben GroenLinks, PvdA en het CDA zich altijd uitgesproken vóór een route door het centrum. Deze laatste drie partijen zaten overigens in het over de RGL gevallen college.

Wie de rekening opmaakt, komt tot de volgende conclusie. Stemmen raadsleden in lijn met vorige beweringen, dan zijn 19 leden tegen de binnenstad route, maar nog altijd 20 leden voor.

Bakkerij Ons staat nu helemaal leeg.

‘Ik wilde op een dag even brood halen, zoals ik altijd bij Ons deed, maar tot mijn grote verbazing ontdekte ik dat de winkel gesloten was,’ vertelt Joyce Alwayn, die in één van de twee appartementen direct boven de winkelruimte woont. ‘Ik stond behoorlijk paf, niet alleen omdat me van te voren niets is verteld, maar ook omdat er eerst plannen waren om de winkel helemaal te verbouwen.’ Volgens Alwayn kwam de eigenaresse van het pand een paar maanden geleden nog met een architect langs om de maten van haar appartement op te nemen ter voorbereiding van de verbouwing. ‘Toen ik de gesloten deuren en lege winkel zag, dacht ik dus eerst dat ze begonnen waren met verbouwen. Maar toen ik het briefje op de deur las bleek dat er helemaal geen verbouwing aan de gang was. De winkel was dicht.’

De bakkerij laat weten het zeer spijtig te vinden hoe alles is gelopen. ‘De knoop moest op een gegeven moment doorgehakt worden,’ vertelt Jon Tijssen, eigenaar van de zaak. ‘We begrijpen dat de klanten balen dat we ineens weg zijn, maar we konden gewoon niet iedereen te woord staan.’ Tijssen vertelt dat de hoge huurprijs van het pand de bakkerij uiteindelijk de das om heeft gedaan. ‘We konden het simpelweg niet meer betalen om hier een winkel te hebben. Als kleine onderneming heb je natuurlijk minder inkomsten dan bijvoorbeeld de Hoogvliet hier in de buurt, en wij merkten al dat de zaken een tijdje wat minder liepen. Het werd steeds lastiger om de huur te betalen.’

Daar kan Alwayn zich ook in vinden. ‘Ja, het is hier gewoon erg duur. Het zal de locatie wel zijn, want de Doezastraat is natuurlijk een erg sfeervolle en gezellige locate om een winkel te hebben.’ Zelf zegt ze per maand 800 euro aan huur kwijt te zijn. ‘Ja, dat is inderdaad bespottelijk duur,’ lacht ze. ‘Maar ja, ik vond het gewoon zo’n lief appartementje, en het idee om boven een bakker te wonen trok me ook heel erg. Elke ochtend hing de heerlijke geur van versgebakken brood in mijn woonkamer en ik kon bij wijze van spreken in mijn ochtendjas naar beneden om vers brood te halen. Maar nu dus niet meer.’

Tijssen heeft nog geprobeerd te onderhandelen met de eigenaresse van het pand, maar die wilde niet tot verlaging overgaan. ‘Ze is niet echt slim bezig is,’ meent hij. ‘Wij zijn nu weg, en ik zag laatst dat er nu ook al een ander appartement in het pand leeg staat. Eigenlijk loopt ze dankzij die hoge huurprijzen alleen maar inkomsten mis. Niet iedereen kan immers die bakken met geld aan huur die zij vraagt opbrengen.’

Met een beetje geluk opent Tijssen ‘medio dit jaar’ een nieuwe bakkerij in de Herenstraat. ‘Veel kan ik daar nog niet over zeggen, behalve dat we nog hard bezig zijn met onderhandelen. Hopelijk kunnen we zo snel mogelijk de nieuwe winkel openen.’ Tot die tijd raadt hij mensen aan zijn andere filiaal op de Hogewoerd te bezoeken. ‘Daar hebben we ongeveer hetzelfde aanbod als we in de Doezastraat hadden, dus als dat je aanspreekt, zouden we je daar graag van dienst zijn.’

Alwayn haalt haar brood nu bij de supermarkt, al zegt ze dat ze ook wel eens het andere filiaal van Tijssen bezoekt. ‘Als ik trek heb ik ècht lekker brood, fiets ik even naar de Hogewoerd. Je proeft toch altijd het verschil.’

Wat is de gedachte achter het wisselen van de eieren?
“Als je eieren verwisselt bereik je twee dingen. Ten eerste blijven de meeuwen lang op de nep-eieren zitten en beginnen niet aan een vervolglegsel, wat ze wel zouden doen als we de eieren alleen maar weghalen. Ten tweede vermindert de overlast van meeuwen die hun jongen fanatiek en luidruchtig beschermen.”

Wanneer is de gemeente begonnen met het toepassen van deze methode? En wat is de tevredenheid zover?
“In de jaren 90 van de vorige eeuw is er geëxperimenteerd met het schudden van meeuweneieren. Als dat goed gebeurt, heeft dit hetzelfde effect als de nep-eieren, maar dit is niet gegarandeerd. In 2007 is er structureel gestart met het wisselen van eieren. Met een goede monitoring hopen we er achter te komen wat op langere termijn het effect hiervan zal zijn.”

Het wisselen van de eieren is onderdeel van een groter geheel, waaronder de nieuwe campagne: ‘Geef meeuwen geen eten’. Waar is deze campagne vooral op gericht?
“De campagne heeft twee uitgangspunten. De eerste is dat meeuwen, met name in kustgebieden, een fenomeen zijn waar we mee moeten leren leven. Overal op de wereld zijn er meeuwen in de kustgebieden en nergens is het gelukt ze definitief weg te krijgen. Het tweede uitgangspunt is dat niet de meeuwen bestreden moeten worden, maar de overlast die ze veroorzaken.”

Hoe wil de gemeente dat gaan doen?
“De campagne moet inwoners van Leiden duidelijk maken dat ze meeuwen niet moeten voeren; bewust met bijvoorbeeld oud brood of onbewust door etensresten op straat of opengescheurde vuilniszakken. De gemeente gaat het gebruik van sterke, gele vuilniszakken stimuleren. Deze zakken kunnen niet goed door meeuwen opengescheurd worden. Het resultaat: minder zwerfafval. Inwoners willen we stimuleren – ook financieel – daken ontoegankelijk te maken voor meeuwen die nesten willen gaan maken. Tot slot is de gemeente bezig met een onderzoek naar de mogelijkheid van ondergrondse containers voor huishoudelijk afval in de binnenstad.”

De meeuwenoverlast is een al jaren een probleem. Er zijn verschillende aanpakken geweest maar tot zover met weinig succes; wat maakt de huidige aanpak anders dan voorgaande jaren?
“De bestrijding van de overlast van meeuwen staat centraal, niet de bestrijding van de meeuw zelf.”

Denkt u dat de inwoners van Leiden ooit geen overlast meer zullen ervaren?
“Dat is onwaarschijnlijk. Het lukt nergens ter wereld om meeuwen compleet weg te krijgen, dus hier waarschijnlijk ook niet. Bestrijding – en dus vermindering – van de overlast staat centraal.”

Wanneer we naar het percentage van de bevolking dat per gemeente in de bijstand zit kijken, staat Leiden niet boven aan de lijst. Leiden stond in 2010 op de negende plaats, na onder andere de gemeenten Apeldoorn, Amersfoort en Zaanstad. Over het algemeen hebben de grotere gemeenten, zoals Den Haag en Rotterdam, ook de hoogste bijstandspercentages. Wanneer men kijkt naar gemeenten met een vergelijkbaar aantal inwoners, doet Leiden het met 2,04% in de bijstand niet slecht. Drs. Vergeer van het CBS bevestigt dit: “Ook wanneer je Leiden met soortgelijke gemeenten vergelijkt, is Leiden geen bijstandstrekker.” Alleen Zoetermeer staat dan nog voor Leiden met 1,91% van de bevolking in de bijstand.

De app niet te vinden op de Android Market maar kan worden gedownload via deze link of het scannen van de QR-code hierboven. Om de app te kunnen installeren, moet het toestel wel apk-bestanden accepteren. Dit kunt u instellen door in het menu te kiezen voor ‘Instellingen’, daarna ‘Toepassingen’ en het vakje voor ‘Onbekende bronnen’ aan te vinken.

Op dit moment is er alleen een LeidenLokaal-app voor Android. iPhone- en BlackBerry-bezitters zullen voorlopig LeidenLokaal nog via een browser moeten bezoeken.

Kinderen van de basisscholen zagen tijdens het bezoek hoe het er aan toe gaat als je een bezoek moet brengen aan het ziekenhuis. Niet de kinderen zelf, maar hun beer is deze dag de patiënt. Eerst wordt er een prognose gesteld, daarna wordt er een foto van de beer gemaakt en vervolgens wordt de patiënt (in dit geval de beer) naar de gipsmeester of naar de chirurg verwezen. Op het eind vond er een demonstratie plaats waarbij de ambulance ingezet werd met sirene.

Vooral scholen uit Oegstgeest, Leiden, Leiderdorp, maar ook één uit Woerden deden mee aan Teddy Bear Hospital. Deze week was er ook een internationale groep aanwezig met Engels sprekende kinderen. De basisscholen kregen drie weken van te voren lesmateriaal en uitleg van de geneeskundestudenten op school. In die drie weken moesten de kleuters zorgen voor een beer die deze week naar het ziekenhuis gebracht werd. Voor de negende keer vond Teddy Bear Hospital plaats en hondervijftig studenten hebben zich deze week vrijwillig ingezet voor de kleuters.

Foto: @10 (via Flickr)

Veel huurders in Leiden zijn aan hun woning gekomen via bemiddelingsbureaus zoals Living Today, KamerRaad of Vijf Sterren Leiden. Dit soort bureaus functioneren als bemiddelaar tussen huurder en verhuurder. Door de krappe huizenmarkt kunnen de bemiddelingsbureaus vragen wat ze willen. Over het algemeen is dit 1 maand huur, ongeacht de hoogte van de huur. Als huurder kan je hier niet omheen en wordt je verplicht om naast de eerste maand huur en een maand borg, ook nog deze bemiddelingskosten te betalen.

Zwartboek
In tegenstelling tot sommige andere gemeenten, heeft de gemeente Leiden geen verordening over de maximale hoogte van de bemiddelingskosten. Berry Ouwehand, eigenaar van KamerRaad: “In principe zouden bemiddelingsbureaus kunnen vragen wat ze willen.” De ChristenUnie is sinds kort bezig met een initiatief om een zwartboek te maken met daarin allerlei huurklachten. “Wij merken dat er veel klachten zijn en willen met dit zwartboek naar de raad gaan om een voorstel te doen voor een huurteam in Leiden. Dit kan de huurder dan helpen met het oplossen van zijn of haar problemen.”, aldus Carlijn Bergwerff, fractieassistent van de ChristenUnie.

De service die bemiddelingsbureaus leveren is vaak terug te brengen op het leggen van contact en het opstellen van een contract. Voor het contact met het bureau is inschrijving noodzakelijk. Hierin staat een overeenkomst dat de bemiddelingskosten door de huurder worden betaald. Je kunt er dan niet meer omheen. In het burgerlijk wetboek staat dat geen enkele partij in dit soort situaties onredelijk in het voordeel mag worden gesteld, dus ook niet het bemiddelingsbureau zelf. Yvonne Kainama, van het Juridisch Loket in Leiden: “Wanneer u denkt dat de hoogte van de bemiddelingskosten onredelijk hoog is, dan kunt u de rechter vragen deze te verlagen, of zelfs helemaal niet te betalen.”

Ouwehand zegt dat het geld dat zij als bureau vragen voor de bemiddeling wel degelijk redelijk is. “Heel veel randzaken, als het onderhouden van ons netwerk en regelen van correct opgeleverde woonruimtes, worden door de meeste mensen over het hoofd gezien. Daar gaat ook tijd in zitten.”

Maar waarom wordt voor dezelfde service bij een duurdere kamer meer geld gevraagd? Ouwenhand geeft toe dat bij duurdere kamers de bemiddelingskosten te hoog zijn. Bij kleinere kamers zijn de kosten echter te laag. “Wij willen vast houden aan de maandelijkse huur als bemiddelingskosten. Je gaat toch ook niet voor een kamer van 250 euro, 500 euro bemiddelingskosten vragen?”

Opdrachtgever
Los van de hoogte van het bedrag, is het de vraag of de huurder deze kosten moet betalen. Volgens de Woonbond is het vaak zo dat huurders alleen reageren op advertenties van woonruimtes. In dat geval zou de huurder niet hoeven te betalen. Het is dan namelijk de verhuurder die moet betalen omdat die de opdrachtgever van het bemiddelingskantoor is. De Woonbond raadt woningzoekenden op zijn website dan ook aan het contract gewoon aan te gaan, om vervolgens te hoge kosten terug te vragen, desnoods via de rechter.

Ouwenhand van Kamerraad zegt dat bij hoge maandelijkse lasten er bij hen een mogelijkheid is om te onderhandelen over de bemiddelingskosten. Dit zal in de praktijk waarschijnlijk minder snel gebeuren, omdat veel huurders dan bang zijn hun woning op de drukke woningmarkt mis te lopen.

Ons Doel bestaat al sinds 1918. Een ondernemingsplan, is dat niet iets voor startende ondernemers?
Iedere organisatie moet van tijd tot tijd haar doelen opnieuw stellen. Zowel voor de organisatie als voor onze partners en klanten is het nuttig om te weten waar we voor staan en waar we ons op willen richten in de komende jaren. Het ondernemingsplan is geen star, van boven opgelegd vijfjarenplan à la de Sovjet Unie, maar het resultaat van ruim een jaar nauw overleg met collega’s over de koers die we willen varen.

In hoeverre is de corporatie getroffen door de economische crisis?
We merken vooral dat de woningmarkt is veranderd, waardoor we voorzichtiger zijn geworden op het gebied van koopwoningen. Bij een van onze huidige bouwprojecten hebben we vanwege de recessie koopwoningen moeten omzetten in dure huurwoningen, en waarschijnlijk zal dit ook bij toekomstige projecten gebeuren. Daarnaast is de koopkracht van de huurders afgenomen, wat we bijvoorbeeld hebben gemerkt in een toename van de huurachterstanden. Maar door flinke inspanning hebben we deze alweer een stuk terug weten te brengen. Gelukkig hebben we door de crisis geen personeel hoeven ontslaan.

Wat zijn de belangrijkste punten uit het ondernemingsplan?
In de eerste plaats blijven we ons focussen op starters, senioren (‘landers’) en bijzondere doelgroepen (‘doorstarters’). We willen graag een aantal nieuwe bouwprojecten starten, maar om deze te financieren zullen we een deel van onze woningvoorraad moeten verkopen. Ons Doel heeft 700 woningen aangewezen die de komende jaren hiervoor in aanmerking komen. Onze huurders ontvangen binnenkort een brief over de mogelijkheid om hun woning te kopen met 10% korting. Het gaat om eengezinswoningen in de prijsklasse van 180.000 tot 220.000 euro. De bewoners kiezen over het algemeen niet voor niets voor huren, en ik verwacht dan ook rond de 5% gegadigden; de rest gaat zonder korting de markt op. Per saldo voegen we meer woningen toe dan dat we er afstoten, en we rekenen op een groei van minimaal 1% per jaar.

Willen en kunnen senioren nog wel een woning kopen als zij tot nu toe altijd hebben gehuurd?
Nee, die groep heeft veelal geen eigen vermogen opgebouwd, waardoor banken zo veel nadere eisen stellen dat het bijna niet te doen is om nog een hypotheek te nemen. Wij zien dan ook een behoefte onder senioren met een hoger inkomen voor iets duurdere huurwoningen, waar zij prettig oud kunnen worden met eventueel aanvullende zorg erbij. Ons Doel zou dus graag wat meer duurdere huurwoningen aan haar bezit toe willen voegen in het segment tussen sociale en particuliere huurprijzen, alleen is het op dit moment moeilijk om daar leningen voor te krijgen. In ieder geval blijft tenminste 90% van de voorraad sociale huur.

Wat kunt u vertellen over de bouwprojecten?
In samenwerking met zorgorganisatie Libertas Leiden hebben we een grote bouwambitie. Drie projecten staan momenteel op stapel: Het Gebouw, een brede school in Leiden Noord in combinatie met honderd woningen en allerlei voorzieningen; de Lorentzhof in de Professorenwijk, een woonzorgcentrum met huur- en koopwoningen; en De Parelvissers in Leiden Zuid, waar we een bestaand gebouw renoveren tot ‘levensloopgeschikte’ woningen. Als we een verkooptempo van 25 tot 30 woningen per jaar halen, dan hebben we voldoende middelen om extra projecten uit te voeren, zoals de transformatie van woonzorgcentrum Robijnhof in Leiden West.

In het plan staat dat in 2015 alle woningen een energielabel C of hoger moeten hebben. Hoe gaat u dat aanpakken?
We zijn hier al anderhalf jaar mee bezig. In de komende vijf jaar investeren we 6 miljoen euro in het na-isoleren van de woningen door middel van gevel- en dakisolatie, hoogrendementsketels en zonnecollectoren. Sommige woningen uit de jaren ‘60 hebben nog enkel glas, en als het in dit tempo doorgaat met de gasprijzen dan betalen mensen straks meer aan stookkosten dan aan huur. Door de investering stijgen de huren – alleen voor nieuwe huurders – gemiddeld met een paar tientjes, maar per saldo zijn ze een stuk voordeliger uit. Bovendien besparen we zo uiteindelijk 25% aan CO2-uitstoot, waardoor we ruimschoots voldoen aan de eisen van het Convenant Energiebesparing uit 2008.

Hoe zit het met de tevredenheid van de klanten?
We mogen zeker niet klagen, met een gemiddelde beoordeling van 7,6. Maar het kan altijd beter, met name op het gebied van tevredenheid over onderhoud. We laten dit twee keer per jaar meten en vergelijken onze scores met landelijke cijfers, al vind ik het lastig om Leiden te vergelijken met een kleine gemeente op het platteland, omdat de samenstelling van de bevolking nogal verschilt. Ons Doel verhuurt natuurlijk voor een groot deel aan jongeren onder de dertig, die als kritische consumenten zijn opgevoed, terwijl ouderen veel sneller tevreden zijn.

In 2018 bestaat Ons Doel honderd jaar. Hoe hoopt u dat de organisatie er dan voor staat?
Op ons eeuwfeest is Ons Doel hopelijk een financieel gezonde, zelfstandige club: ondanks eerdere ‘aanzoeken’ zijn we niet van plan te fuseren. Het voordeel van die zelfstandigheid is dat we dicht op de klant kunnen blijven zitten en meer onze eigen inzichten kunnen toepassen. Een nadeel is bijvoorbeeld dat je minder financiële steun krijgt en niet centraal dingen kunt inkopen. Maar wie niet groot is moet slim zijn. Door samenwerking en overleg met zorginstellingen en andere corporaties, of door taken uit te besteden, kunnen wij toch als kleine organisatie tussen de reuzen blijven bestaan.

Het oordeel van de Rekenkamercommissie was gedeeltelijk gebaseerd op de Leidse Stadsenquête 2010, en gedeeltelijk op de mate waarin de gemeentelijke doelstellingen zijn behaald.

Uit de Leidse Stadsenquête 2010 bleek dat zo’n acht op de tien Leidenaren de website kunnen vinden. De informatie op de site was echter minder makkelijk bereikbaar: Ruim een kwart van de ondervraagde Leidenaren kon de informatie op de website niet goed kon vinden. Ze vonden de site te onoverzichtelijk en het zoeken via de website niet goed werken.

Daarnaast bleek dat de tevredenheid over communicatie via de e-mail een stuk lager was dan met ‘traditionele’ communicatie zoals telefoon of een bezoek. De belangrijkste oorzaken zijn het te lang moeten wachten op antwoord en het uitblijven van een reactie van de gemeente.

Naast de enquête werden ook de doelstellingen die de gemeente zelf had opgesteld beoordeeld. Hierop scoorde ze bijna als gewenst. 85% van de burgers zei in 2009 bekend te zijn met de site van de gemeente, het aantal dat ook voor 2011 is beoogd. Het enige doel dat niet behaald is, is een plaats in de top 25 van beste gemeentewebsites op de lijst van overheid.nl. Leiden eindigde op nummer 26.

Een plattegrondje van (de meeste) winkels in het centrum van Leiden

Dat je ook nog op zondagmiddag even langs de Albert Heijn kunt voor een pak melk, daar zijn we inmiddels wel aan gewend. Naast de supermarkten in de binnenstad mogen ook de reguliere winkels op elke zondag open zijn. Toch trekken deze extra koopzondagen niet het publiek waar de winkeliers op hopen. Is zeven dagen per week winkelen dan misschien toch een overbodige luxe?

Het is een stralende zaterdagmiddag, de Haarlemmerstraat is vergeven van winkelende mensen die een dagje winkelen verkiezen boven luieren aan het strand. In de winkels zelf staan lange rijen bij de kassa’s. In een kledingzaak kijkt een dame met een blouse in haar handen moedeloos naar de drommen mensen bij de paskamers die gelaten op hun beurt wachten. ‘U kunt het ook gewoon kopen en thuis passen,’ oppert de verkoopster die toezicht houdt op de paskamers, ‘dan kunt u het morgen eventueel ruilen als het rustig is.’ De dame kijkt verbaasd op. De aanstaande zondag is geen koopzondag, dan zijn de winkels toch gewoon gesloten?

Toerisme
Omdat het centrum van Leiden wordt gezien als een toeristisch gebied is het sinds februari 2006 voor winkeliers toegestaan elke zondag de deuren te openen. In veel andere grote steden, zoals Den Haag en Rotterdam, is dit ook het geval. Toch kiezen de meeste winkels in het Leidse winkelcentrum ervoor alleen op de laatste zondag van de maand open te gaan. Op dit moment zijn bijvoorbeeld alleen de filialen van grote ketens als V&D, Hema en H&M elke zondag open.

Andere ketens kiezen ervoor dicht te zijn, zoals C&A en Vero Moda. Edina (25, medewerker kledingzaak): ‘Het kost de winkel vaak meer aan personeelskosten en stroom dan dat het oplevert aan omzet.’ Daar komt nog bij dat als er zoals in de Haarlemmerstraat maar een paar winkels open zijn, er minder mensen op zondag op uit trekken om voor hun plezier een middagje te winkelen. De meeste zondagsbezoekers komen gericht naar één van de winkels om van de service gebruik te maken: er worden veel artikelen geruild en teruggebracht die eerder zijn gekocht, waardoor de omzetten vaak lager uitvallen dan op een dag waarop meerdere winkels in de straat open zijn. Joyce (25, bedrijfsleider kledingzaak): ‘Ik snap dat de winkels in hele grote toeristische steden als Amsterdam en Den Haag altijd open zijn. Maar voor een veel kleinere stad als Leiden zijn de extra koopzondagen een beetje onzin, zeker als je bedenkt dat de winkels in Utrecht allemaal dicht zijn.’

Verzet
Het zomerse weer van de afgelopen weken zorgt voor grote drukte in de winkelstraten van het centrum, vooral op zaterdag. Een extra dag in het weekend om te winkelen zou dus deze zaterdagdrukte een beetje kunnen verlichten. Maar om het echt even succesvol te maken als een reguliere koopzondag aan het einde van de maand zouden er meer winkels open moeten zijn.

En zelfs dan stuit een wekelijkse koopzondag nog op verzet: in 2006 leidde het besluit van de gemeente om winkeliers toestemming te geven voor een wekelijkse koopzondag tot verontwaardiging bij de lokale afdeling van de ChristenUnie omdat het zou zorgen voor oneerlijke concurrentie tussen grote winkelketens en kleine middenstanders. ‘Middenstanders worden de dupe van het juk van de koopzondagen’, aldus de Christenunie, die vreest dat kleine ondernemingen het onderspit zullen moeten delven in de concurrentiestrijd met de grote bedrijven.

Dagje vrij
Maar ook het publiek is wellicht een beetje koopzondagmoe, getuige de rustige straten op zondagmiddag. Arthur (28, beveiliger): ‘Het haalt het speciale van de koopzondag weg. Vroeger was het altijd de laatste zondag van de maand waar je naar uitkeek. Bovendien was het salaris dan net gestort. Als de winkels elke zondag open zijn wordt die zondag het zelfde als elke andere dag van de week, dat is jammer.’

Moeten de winkels dan maar weer allemaal hun deuren sluiten om de koopzondag zijn bijzonderheid terug te geven? Het probleem is dan dat het publiek misschien al te zeer gewend is aan het feit dat de boodschappen ook nog op zondagmiddag gedaan kunnen worden. Julien (23, student): ‘Het is natuurlijk fijn als winkelpersoneel ook een dag in de week vrij is, maar ik ben er aan gewend dat ik elke dag kan winkelen wanneer het me uitkomt.’

Omdat ook grotere ketens merken dat de zondagsdrukte waar op gehoopt wordt steeds vaker wegblijft, zal de koopzondag in de toekomst misschien weer beperkt worden tot die ene laatste zondag van de maand.

Het Programma Binnenstad heeft een looptijd tot 2025. Een lange periode waarin belangrijke elementen als economie en politiek een onstabiele factor kunnen vormen. Bovendien breekt over enkele maanden de jaarlijkse bouwvak weer aan en liggen alle bouwwerkzaamheden drie weken stil. Tijd om de opgestelde ontwikkellocaties uit het Programma Binnenstad Leiden eens onder de loep te nemen. Welke plannen zijn inmiddels gerealiseerd? Welke zijn er nog volop in ontwikkeling? Aan welke projecten moet nog worden begonnen? En zijn er plannen die uiteindelijk toch geen doorgang hebben gevonden? De onderstaande interactieve kaart biedt een overzicht.

De gemeente Leiden heeft vorig jaar ruim 1100 vergunningen afgegeven. Dit aantal is veel hoger dan bij omringende gemeenten Leiderdorp, Oegstgeest en Voorschoten. Hoewel het aantal vergunningen in de Bollenstreek per gemeente redelijk gelijk liep tot 2006, is de nieuwbouw in Leiden daarna flink gestegen. Ook in Voorschoten werden er in 2010 meer vergunningen afgegeven.

Opvallend is dat het totaal aantal vergunningen voor nieuwbouw in Nederland de afgelopen jaren is afgenomen. Dit geldt voor alle delen van het land. Het aantal nieuwbouwwoningen in Leiden steeg daarentegen. Of deze ontwikkeling zich doorzet, is afwachten. Het CBS houdt iedere maand de cijfers bij van nieuwbouwwoningen en vergunningen in Nederland.

In Leiden werd al druk gebouwd aan een nieuwe kernlocatie, waarin verschillende onderdelen van Achmea gehuisvest zouden worden. “Het huurcontract voor het pand in Noordwijk liep af en we moesten een besluit nemen over verlenging”, vertelt Daphne de Wit, persvoorlichtster bij Eurocross Assistance. Leiden was een aantrekkelijke locatie, maar een belangrijke voorwaarde voor de nieuwe vestiging was behoud van de eigen identiteit. Toen duidelijk werd dat er mogelijkheden waren om de huisstijl door te voeren op de kernlocatie, werd besloten dat het bedrijf inderdaad zou verhuizen naar Leiden.

Weekendje verhuizen
De verhuizing vond plaats in delen. Eerst werden de systemen omgezet naar een uitwijklocatie in Amsterdam. Deze locatie is normaliter een noodoplossing in geval van bijvoorbeeld stroomuitval. Zodra bleek dat het systeem in Amsterdam werkte, werd in Noordwijk alles afgekoppeld en verhuisd naar Leiden. Toen het systeem in Leiden bleek te werken, werd de apparatuur in Amsterdam uitgeschakeld en was de verhuizing een feit.

Veel tijd is gestoken in het maken van plannen rondom de verhuizing. Niet alleen de inboedel moest worden verhuisd, maar er moest ook worden gezorgd dat het systeem op de nieuwe vestiging kon gaan draaien. Bovendien nam het bedrijf veel tijd om de werknemers voor te bereiden en te informeren. “We hebben een jaar lang gecommuniceerd over de nieuwe locatie, de bereikbaarheid en de veiligheid. In de laatste zes weken hebben we een interne campagne gestart, genaamd ‘On the Move’.”

“We zijn in een weekend verhuisd. Op vrijdagochtend startten we de operatie en op zondagmiddag waren we klaar.” De klanten hebben niets gemerkt van de verhuizing. Met opzet was een weekend uitgekozen dat volgens de statistieken erg rustig is. Het weekend is zonder problemen verlopen en De Wit is erg blij met het nieuwe pand. “Het is een meer wereldse plek met meer allure, meer vergaderruimtes en moderne faciliteiten.” In het nieuwe pand kan het bedrijf zich in alle rust wijten aan haar taak, haar missie, vertelt de persvoorlichtster.

Hulp verlenen
“Wij helpen mensen die onverwachts in de problemen komen, zowel in Nederland als in het buitenland. Als het medisch gezien misgaat of er zijn problemen met de mobiliteit, dan komen wij in actie.” Het bedrijf is opgesplitst in National Assistance en International Assistance. Op de eerste afdeling worden mensen met autoproblemen verder geholpen en is er een afdeling personenalarmering. Mensen die onwel worden, kunnen op een knop die aan een ketting om de nek zit, drukken en via een spreekkastje om hulp vragen.

Op de internationale hulpverlening worden mensen geholpen met medische problemen, bijvoorbeeld wanneer ze opgenomen worden in een buitenlands ziekenhuis. Ook wordt hulp geboden wanneer men de vakantie vervroegd moet beëindigen wegens een sterfgeval in Nederland of wanneer een overledene vanuit het buitenland terug naar huis moet worden vervoerd. Mensen met autoproblemen kunnen ook bij de alarmcentrale aankloppen. Sleepdiensten, huurauto’s en transport van de auto terug naar Nederland regelen behoren tot de dagelijkse bezigheden van de medewerkers van Eurocross Assistance. Jaarlijks komen ongeveer 1.600.000 telefoontjes binnen op de alarmcentrale en er worden gemiddeld 36.457 dossiers aangemaakt.

Dynamisch en afwisselend
Mirella Regeer is één van de ruim tweehonderd mensen die zich op haar werk inzet om reizigers te helpen. “Het is een dynamische en afwisselende baan. Ik vind het fijn om dingen te organiseren voor mensen, creatieve oplossingen aan te dragen en vreemde talen te spreken.” De 26-jarige spreekt Nederlands, Engels, Duits, Frans en Spaans. Ze werkt op de internationale afdeling en behandelt dossiers op de technische afdeling, de medische afdeling en op de afdeling waar het vervoer van patiënten naar Nederland wordt georganiseerd.

Elk telefoontje dat Regeer aanneemt is anders. De ene keer is het een tiener met heimwee die ruzie heeft gemaakt met reisgenoten en de andere keer is het een vakantieganger die in paniek is omdat zijn paspoort is gestolen in Bolivia. “Vroeger nam ik dossiers mee naar huis, dan zat ik de hele avond te denken aan een familie die een auto-ongeluk had gehad in Spanje. Maar nu niet meer, ik neem nu alleen nog soms de druk van het hoogseizoen mee naar huis.” In de vakantieperiodes staat de telefoon op de alarmcentrale roodgloeiend en worden extra krachten ingezet om de klanten te woord te staan en te helpen.

Collega Sanne Noyon kan bevestigen dat het hoogseizoen een heftige periode is. “De eerste zomer dat ik hier werkte, droomde ik elke nacht over de alarmcentrale. Dan schrok ik wakker en dacht ik: oh nee, ik heb nog geen sleepdienst ingezet in dat dossier!” Regeer voegt toe dat het soms juist de andere kant op werkt. “Het is erg moeilijk om met sommige dossiers om te gaan als er privéproblemen zijn.” Alles wat zich in het leven van een hulpverlener afspeelt, kan aan de telefoon voorbij komen.

Vervelende telefoontjes
Daphne de Wit, die ook op de alarmcentrale heeft gewerkt als hulpverlener, beaamt dat. “Ik heb een keer afstand genomen van een dossier, de verhalen waren te herkenbaar en het kwam te dichtbij voor me.” Maar ook in andere gevallen kunnen werknemers besluiten een dossier niet meer te behandelen. Sommige klanten worden boos aan de telefoon en het gebeurt meer dan eens dat een klant begint te schelden. “Een man heeft eens mijn intelligentie in twijfel getrokken. Ik heb hem verteld dat die niet ter discussie stond en duidelijk gemaakt dat ik hem wilde helpen. Het is pas twee keer voorgekomen dat ik de telefoon heb opgehangen,” vertelt Regeer, die nu zo’n vijf jaar werkzaam is op de alarmcentrale.

Het werk op de alarmcentrale heeft alles te maken met het sturen van verwachtingen. Toch is het onmogelijk om elke situatie in de hand te houden. “Sommige mensen zijn niet voor rede vatbaar.” Het komt ook voor dat patiënten met een psychische aandoening aankloppen bij Eurocross Assistance voor hulp en dan kan communicatie erg lastig zijn. “Een psychische aandoening kan op vakantie opspelen, terwijl thuis nog niets aan de hand was. Reizen haalt mensen uit hun regelmaat en hun ritme,” zegt De Wit, “dit kan een trigger zijn.”

Een team van artsen staat klaar om vakantiegangers met medische en psychische klachten verder te helpen. Bovendien heeft de alarmcentrale een vast team van verpleegkundigen die onder andere werkzaam zijn in het LUMC. “Wij weten niet alleen wat de expertise van deze verpleegkundigen is, maar we kennen ze ook persoonlijk.” In geval van nood wordt gekeken welke van de verpleegkundigen zowel qua specialisatie als qua karakter het beste bij de in nood verkerende patiënt past. “Wij kunnen maatwerk leveren en dat is uniek. Dat is wat mij betreft een belangrijk verschil met andere alarmcentrales zoals de ANWB, Mondial Assistance, SOS en Europ Assistance”, vertelt De Wit trots.

Calamiteitenjaar
Ondanks dat er verschillen zijn tussen de Nederlandse alarmcentrales, werken zij met enige regelmaat nauw samen in dossiers. Wanneer er sprake is van een calamiteit in het buitenland, is er één Nederlandse alarmcentrale die de hulpverlening voor alle patiënten op zich neemt, ook wanneer zij via hun verzekering contact op moeten nemen met een andere alarmcentrale.

Eurocross Assistance coördineerde calamiteiten waar Nederlandse verzekerden bij betrokken waren vanaf 1 april 2010 gedurende een jaar. “Er vond begin december een busramp plaats in Peru waarbij vier doden en achttien gewonden zijn gevallen. Eurocross heeft een team uitgezonden om de slachtoffers ter plaatse hulp te kunnen bieden.” Ook problemen die ontstonden door de aswolken die boven Europa dreven, zijn door de alarmcentrale opgelost. Mensen belden bijvoorbeeld op vanuit het buitenland dat zij vastzaten op het vliegveld en dat de medicatie opraakte. De artsen van Eurocross bepaalden welke medicijnen in het buitenland gelijkwaardig waren aan de medicatie van de patiënt.

Twitteren langs de Route Soleil
De alarmcentrale stond er gedurende de periode waarin de aswolk boven Europa dreef niet alleen voor, tientallen e-mails van vervoersbedrijven kwamen binnen met het aanbod om gestrande reizigers in het buitenland mee te nemen naar Nederland. Ook via Twitter werden oplossingen geboden. Eurocross heeft zich daar niet ingemengd. “De communicatie die via sociale media verloopt, moet worden opgevangen,” legt De Wit uit. De alarmcentrale kan op dit moment niet honderd procent garanderen dat die vragen en aanbiedingen worden onderschept en beantwoord.

De integratie van sociale media in hulpverleningsprocessen is nog in ontwikkeling, maar wellicht wordt het in de toekomst mogelijk om een hulpvraag in te dienen via Twitter. Een familie die onderweg is naar Frankrijk kan dan bijvoorbeeld via Twitter aangeven dat ze met een lekke band langs de Route Soleil staan. Maar vooralsnog moeten mensen in de problemen telefonisch contact opnemen met Eurocross Assistance om geholpen te worden.

En nu kan die hulp worden geboden vanuit een gloednieuw pand. Regeer en haar collega Noyon zijn in hun nopjes met de vestiging. “We verhuisden van een pand waaraan nogal veel mankeerde naar een pand dat nog niet helemaal af is, maar er is wel al een groot verschil”, lacht Regeer. “Dit is een kantoor – kantoor. Ik heb ineens een grote mensenbaan.”

De stad is echter rustig. Op Leiden Centraal waren er wel twee braderieën, een op de Herenstraat en een op het Vijf Meiplein. Het grootste gedeelte van de winkels op de Haarlemmerstraat was eveneens open. De twee braderieën werden, zoals op deze foto’s is te zien, bezocht door een breed publiek. Er waren kleine kinderen die dingen verkochten en winkels die een stand buiten hadden opgezet. De braderieën waren net als vorige jaren door de winkeliersverenigingen georganiseerd.

Een kleine rondvraag onder studenten laat zien dat zij andere dingen deden op Bevrijdingsdag. Thom van Dam, tweedejaars Chinees, vertelt: ‘Hoewel ik eigenlijk van plan was om op donderdag terug te gaan naar Wageningen, had ik genoeg verplichtingen op school voor de dag erna dat ik besloot het in Leiden te vieren. Hoewel het in de stad rustig was en er eigenlijk bijna geen feestsfeer hing, was het toch gezellig met vrienden.’ Lea Mars, tweedejaars Psychologie, had geen tijd voor feesten: ‘Ik heb de hele dag geleerd omdat ik over een paar weken tentamens heb.’ Tjalling Reijnders, eerstejaars Rechten, zocht het buiten Leiden: ‘Ik ben naar bevrijdingspop in Haarlem gegaan en heb daar Triggerfinger gezien en Flinke namen. Dat was echt te gek! Verder een beetje gechilled thuis en rond een uurtje of 10 weer in Leiden aangekomen.’

Een snelle rondblik op het internet laat zien dat grote festivals vooral elders plaatsvinden. Er wordt wel gezorgd dat in iedere provincie minstens 1 festival is. In Zuid-Holland zijn dat Rotterdam en Haarlem. Van Dam heeft zich echter prima vermaakt in Leiden: ‘Bevrijdingsdag in Leiden is wat mij betreft wat je er zelf van maakt. Een gebrek aan evenementen hoeft een leuke dag niet in de weg te staan, hoewel iets meer evenementen zeker zouden helpen!’

Bevrijdingsdag Leiden weergeven op een grotere kaart

Afbeelding: mikeleeorg

Toeristen, smartphonegebruikers en zelfs hele bedrijven kunnen gebruik maken van het open netwerk. ‘Bedrijven die tijdelijk geen internet hebben kunnen via ons netwerk van kantoor naar kantoor, of van kantoor naar huis een verbinding opzetten’, zegt Rene Hasekamp, secretaris van de stichting. ‘Ons netwerk is verbonden met dat van Kaag en Braassem. Daar zijn vaak zeilwedstrijden en gaat er een streaming video via ons netwerk naar een server op internet. Er wordt telkens gekeken naar andere leuke toepassingen.’

Van hobby tot stichting
Elf jaar geleden, toen de modem nog de meest gebruikte manier was om verbinding te maken met het internet, begonnen hobbyisten te experimenteren met draadloze netwerkverbindingen tussen hun huizen. Twee jaar later resulteerde deze hobby in de Stichting Wireless Leiden. Inmiddels is hun netwerkje uitgebreid tot heel Leiden en enkele omliggende dorpen. Hasekamp: ‘We hebben een vrijwilligersorganisatie, dus iedereen pakt aan waar hij zin in heeft. Er zijn bijvoorbeeld mensen die zin hebben om de software verder te ontwikkelen en er zijn periodes dat mensen zeggen: “Nou, ik heb wel zin om nieuwe antennepunten te gaan bouwen.” Er is dus geen duidelijk systeem of businessplan.’

Zonder al teveel obstakels kan je al van honderden meters afstand verbinding maken met zo’n antennepunt, oftewel een node. In de binnenstad kan je op elk punt wel verbinden met het netwerk. Die nodes staan op hoge gebouwen, zoals de Hooglandse kerk, het stadhuis of de Pieterskerk. ‘De straling is een soort paraplu. Dat houdt wel in dat je een stukje van de node af moet staan om de beste dekking te hebben’, vertelt Hasekamp. ‘Als je bijvoorbeeld bij de Hooglandse kerk kijkt, hebben de huizen die er vlakbij staan waarschijnlijk slechte ontvangst. Een paar straten verder, op de Oude Rijn bijvoorbeeld, heb je wel goede ontvangst.’

Niet landelijk
Internet is natuurlijk niet gratis. Ook voor internet op je mobiele telefoon betaal je maandelijkse kosten. Toch biedt de stichting via hun netwerk gratis gebruik van internet aan. ‘Internet wordt gesponsord’, zegt Hasekamp. ‘Op een gegeven moment was er een internetprovider die het een leuk initiatief vond en drie internetverbindingen sponsorde. Inmiddels zijn er ook particulieren en bedrijven die een deel van hun internetverbinding aanbieden.’ Illegale activiteiten als het downloaden van films worden niet gewaardeerd, maar kunnen niet helemaal worden tegengehouden. ‘Dat zit een beetje in ons idee van een open netwerk’ zegt Hasekamp. ‘Zodra we zouden merken dat er strafbare feiten plaatsvinden, zouden we wel optreden. De kans dat er hele lelijke dingen gebeuren, zoals het verzenden van spam, is door beveiligingen aan het netwerk gelukkig erg klein.’

Plannen om een landelijk netwerk op te zetten heeft Stichting Wireless Leiden niet. ‘Je moet professioneel worden en dan loop je tegen veel problemen aan. We hebben nu een actieve vrijwilligersgroep van ongeveer twintig man en daaromheen nog wat mensen die minder actief zijn. Als je een veel groter gebied zou willen bestrijken wordt het wel erg moeilijk.’

Dat de plantenmarkt de wereld van het tuinieren opent voor de leek, staat vast. Een van de verkopers vertelt trots dat hij producten staat te verkopen waarbij ecologie centraal staat. ‘Er is onlangs een Leidse groep erkent als onderdeel van onze vereniging, de Vereniging voor Ecologisch Leven en Tuinieren’, vertelt hij. ‘Daarom staan wij hier vandaag voor het eerst.’ Maar er zijn ook voldoende mensen die al jaren op de markt staan. De verkoper van Bonsai-boompjes drukt me op het hart dat dit niet het enige tuinevenement is: ‘Straks is er ook nog de bijenmarkt!’.

De liefde voor tuinieren straalt van iedereen af. Een jonge cactusliefhebber staat met een paar kleine cactusjes bij een vriend in de kraam. Hij laat me enthousiast de bloemen zien die de cactusjes kunnen krijgen: ‘Wel tot 15 centimeter breed!’. Gelukkig heeft hij een laptop bij waar hij ze kan laten zien, want ze zijn nog niet allemaal uitgekomen. Daarnaast staat iemand die een zeldzame vruchtenboom verkoopt, de Pawpaw: ‘Het smaakt een beetje als banaan, hartstikke lekker hoor! Ze hebben er alleen nog geen Nederlandse naam voor.’

“Even iets afmaken hoor”, zegt Merijn Tinga wanneer ik zijn atelier binnen wandel. De vonken schieten in het rond terwijl hij met een cirkelzaag een stoplichtpaal bewerkt. Achter hem doemt een metalen kunstwerk en een grote hoeveelheid piepschuim op. Na een rondleiding langs alle kunstwerken die zijn atelier rijk is nemen we plaats in het zonnetje, voor zijn atelier aan de Herengracht.

“Ik was docent op een middelbare school en na twee jaar had ik wel door hoe je les moest geven dus toen vond ik het geen uitdaging meer”, vertelt Tinga, die zijn baan als docent biologie aan de kant schoof om als kunstenaar aan de slag te gaan. “Ik dacht: ‘Ik ga naar Marokko fietsen, dat is meer uitdaging’. En toen ik daar was dacht ik: ‘Ik moet iets met kunst gaan doen ofzo’”. Thuisgekomen richtte hij met een vriend het Kunst Uitschot Team op, afgekort tot K.U.T. – “Dat was per ongeluk!” – en begon hij in 2003 met het illegaal plaatsen van kunstwerken. Drie strandpalen op het strand tussen Wassenaar en Katwijk werden door hen verzaagd tot kunstwerken.

Op heterdaad betrapt
Inmiddels is het K.U.T. vorig jaar opgeheven en voorziet Tinga Leiden zelfstandig van kunstwerken. Voor het eerst volledig herkenbaar onder zijn eigen naam. “Bij de Trafficosaurus is dat heel bewust gedaan. Eerst dat dacht ik nog: ‘Het moet anoniem’, maar toen dacht ik: ‘Nee het moet juist helemaal andersom. Ik moet het juist overbluffen. Juist die sociale media erbij. Juist hoe kunst in de toekomst waarschijnlijk in het openbaar beoordeeld gaat worden’”.

Begin april probeerde Tinga de hengst, merrie en veulen – gemaakt van verkeerslichten en lantaarnpalen – al te plaatsen op een rotonde bij Leiderdorp. Doordat hij op heterdaad werd betrapt door de Provincie mislukte die poging, maar nu staan de beelden al enige tijd met succes in Leiden. Borden op de rotonde roepen de voorbijganger op om te beslissen of het kunstwerk moet blijven staan. Op facebook en twitter kunnen mensen vier maanden lang hun mening kwijt. Voor de winter gaan de de ‘dieren’ weer ‘op stal’, maar Tinga hoopt dat hij zijn geesteskinderen daarna weer op de rotonde mag laten grazen.

Gekonkel
“Het gebruik van twitter en facebook en een online enquete is voor mij voor het eerst”, vertelt Tinga. “Geïnspireerd door de revolutie in Egypte. Mubarak is door facebook verdwenen, daarom dacht ik: ‘Dit is de culturéle revolutie. Iedereen gaat nu op die manier beelden neerzetten, uit zichzelf, en het publiek vragen of het mag blijven’. Dat leek me wel mooi”. Hij licht toe: “Ik ben er toch wel redelijk van overtuigd dat dit vaker gaat gebeuren, dat je het publiek vraagt wat het ervan vindt. Het is een logisch gevolg van deze tijd, van allerlei andere verkiezingen die er zijn over de meest onbenullige dingen”.

“Wat dat betreft is de linkse kerk natuurlijk knetterconservatief”, concludeert Tinga. “Het is gewoon allemaal gekonkel en als je er niet tussen zit dan kom je er niet bij. In de kunstwereld is dat heel sterk. Er wordt door een paar mensen bepaald wat kan en wat niet kan. En niet door het klootjesvolk. Dat heeft er geen verstand van en zegt dat zelfs letterlijk. Hoe vaak hoor je dat niet? ‘Het zal wel mooi zijn’. Of: ‘Je moet er meer van weten om het mooi te vinden’. Dat vind ik onzin.”

Met het illegaal plaatsen van kunstwerken en het betrekken van het publiek, geeft Tinga antwoord op de vraag wat er moet gebeuren als er steeds meer op kunst bezuinigd gaat worden. “Ik heb geen opleiding gedaan en de jongens waarmee ik werkte hadden dat ook niet. We hadden geen ingang bij galeries maar we hadden wél mooie stukken hout en wilden die wél laten zien.”

Nee-stemmers
De overlevingskans van illegaal geplaatste kunstwerken is – zo spreekt Tinga uit ervaring – zo’n vijftig procent. “Er zijn een aantal werken gedoogd en geadopteerd. Dus wat dat betreft een mooi resultaat. En die Trafficosaurus…”, vervolgt hij, “Die gaat het ook wel redden.”

Inmiddels is de enquete zo’n twee weken aan de gang en ziet het er naar uit dat de Leidenaren de Trafficosaurus al in hun hart gesloten hebben. Vooralsnog zien ruim negentig procent van de stemmers graag dat de beelden van Leiden hun vaste verblijfplaats maken. “Maar er zijn ook nee-stemmers”, merkt Tinga op. “Ook via de mail. ‘Nee’, staat er dan. Dan mail ik terug: ‘Waarom?’.

Ambtelijke kronkel
In de gemeente ligt het echter allemaal niet zo simpel, vertelt Tinga. “Ik heb van meerdere bronnen binnen de gemeente gehoord dat er enorme discussie is ontstaan. We proberen hard in contact te komen met Jan Jaap de Haan, de cultuurwethouder, maar die houdt alle deuren dicht. Ik denk dat hij geen keus heeft. Hij kan moeilijk vrienden van ons worden op Facebook.” Vrolijk voegt hij toe: “Ik vind het alleen gek dat hij ons nog niet followt op twitter.”

Toch is de kunstenaar ervan overtuigd dat het niet aan het enthousiasme van de gemeenteraadsleden ligt. “Ze zitten gewoon in een moeilijk parket want uiteindelijk vinden ze het allemaal wel grappig. Het is de ambtenarij, het denken in hindernissen en beperkingen. ‘Als we dit toestaan dan gaat straks iedereen dat doen’. Terwijl dat nooit zo is.” Verontwaardigd haalt hij herinneringen op over de eerder genoemde strandpalen. “Die heeft Rijkswaterstaat gewoon afgezaagd. Waarom? Wat voor ambtelijke kronkel in je hoofd moet je hebben om te bedenken dat je dat gaat afzagen omdat je bang bent dat de boeien die in zee liggen misschien ook beschilderd gaan worden?”

Terwijl de Trafficosaurus in Leiden de gemoederen nog even bezighoudt, mag ook Amsterdam zich alvast klaarmaken voor de illegale kunst van Merijn Tinga. “We zijn bezig om in Amsterdam van oude vuilnisbakken – straatmeubilair noem je dat – echt straatmeubilair te maken en illegaal te plaatsen.” Op de vraag of ook hier het publiek zijn stem mag laten horen via de sociale media antwoordt de kunstenaar: “Dat is wel een goed idee ja. Zo zal het moeten.”

Jan Jaap de Haan, Wethouder Cultuur, Werk en Inkomen, was niet bereikbaar voor commentaar.

Heden ten dage is het moeilijk voor te stellen hoe dat moet zijn geweest. Na 66 jaar vrijheid zijn we niet meer gewend aan rollende tanks op de Breestraat en marcherende soldaten op het Rapenburg. Maar toen de Canadese troepen op 8 mei de stad binnentrokken, kwamen ze toch echt over onze Hoge Rijndijk en reden ze door onze winkelstraten. Een terugblik waarin de bevrijding van Leiden in beeld wordt gebracht.

Gewapend met vuilniszakken, schoonmaakspullen, verf en kwasten staan ze in de kamer: de voorzitters van de vijf grote studentenverenigingen in Leiden zijn er klaar voor. Vandaag zetten zij zich een dagje in voor Stichting Present Leiden en helpen ze een alleenstaande moeder met schulden haar flat op te knappen.

Het is de troep die je begroet zodra je het flatje op acht hoog binnenloopt. Het huis is een rommeltje. Verspreid over de vloer ligt het zaagsel van het konijnenhok, overal rondgestrooid ligt speelgoed. De twee kinderen rennen al spelend door het huis. Er is geen plekje meer vrij in de kamer. Alles staat vol.

Els* kijkt een beetje moedeloos om zich heen. Sinds ze drie jaar geleden hiernaartoe is verhuisd, zijn de meeste spullen allemaal in dozen blijven zitten en niet opgeruimd. “Ik kom er gewoonweg niet aan toe met mijn werk en de kinderen”, legt ze verontschuldigend uit. Met de hulp van Stichting Present krijgt haar flatje nu eindelijk de opknapbeurt die het verdient.

“De stichting is eigenlijk een soort bemiddelingsbureau”, vertelt Sietske Steenbergen, directrice van Stichting Present Leiden. “We zorgen voor contact tussen een groep die zich graag wil inzetten en organisaties voor mensen die hulp nodig hebben.” Ondanks haar jonge bestaan in Leiden – de organisatie zit hier pas een jaar – heeft de stichting al veel projecten georganiseerd: van wandelen met bejaarden, pannenkoeken bakken met gehandicapten tot het opknappen van verwaarloosde tuinen.

Uitdaging
En nu is het dus de beurt aan de voorzitters van Augustinus, Minerva, SSR, Quintus en Catena om Els te helpen met haar woning. Sommigen van hen zijn in pak gekomen, anderen gekleed in “verfbestendige” kleren. Ze hebben er duidelijk zin in. Een dagje vrijwilligerswerk lijkt niet alleen goed voor het geweten, maar is ook gezellig.

De taken worden gauw verdeeld: Rianne en Floris buigen zich over de berging die nog volstaat met verhuisspullen en Sanne en Daan gaan de slaapkamer van de jongens omtoveren tot een voetbalkamer. Nils begint met het uitzoeken van alle spullen die in de kasten in de woonkamer staan gepropt. “Alles wat je drie jaar lang niet hebt gebruikt, moet weg”, is de regel die hij heeft opgesteld met Els.

Floris staat kort daarna samen met Rianne tussen alle rommel in de berging. De zakken en dozen puilen uit van de spullen, die allemaal door elkaar lijken te zijn gegooid. Er zit geen enkele orde in. Het is een uitdaging voor de twee bestuursleden, maar ze beginnen er vol goede moed aan. Een dagje vrijwilligerswerk hoort er volgens hen bij. “Het bestuur van vorig jaar is ermee begonnen, toen Stichting Present net bestond. Zij hielpen een psychiatrische patiënt”, vertelt Floris.

Zwarte rij soldaten
Aan het eind van de dag lijkt het huis een metamorfose te hebben ondergaan. Behalve wat losse spulletjes die hier en daar nog rondslingeren in de woonkamer, ziet het er stukken opgeruimder en schoner uit. Als een zwarte muur van soldaten die het verleden uitzwaaien, staan de vuilniszakken in een lange formatie langs de muur opgesteld. Ze laten nog eens zien hoeveel er vandaag is veranderd.

Els lijkt te stralen om het resultaat, wanneer Nils vol trots de kasten presenteert waar hij mee bezig was. Netjes in rijen staan de shampooflesjes gesorteerd, al het speelgoed en de verkleedspullen liggen opgeborgen in dozen, de oude en verfrommelde kleding die er eerder die dag nog lag, is verdwenen. Floris lacht: “Je hebt in ieder geval genoeg shampoo voor de komende tijd!”

De muur van de voetbalkamer is helder groen, als het gras van een net gemaaid veld. Aan de muur prijkt een grote poster van het Nederlands elftal, de ramen zijn versierd met voetbalstickers. Het lijkt de droom van elk jongetje om één nacht in zo’n kamer te slapen. Het voetbalkleed dat Els al had ingeslagen, moet nog op de vloer worden gelegd. Maar dan is het ook echt af.

Als we even later met z’n allen een kijkje nemen in de berging, vallen de meeste monden open van verbazing. De ruimte die werkelijk vol stond met vanalles en nog wat, is nu bijna helemaal leeg. Alleen de fietsen staan er nog en in een hoekje staan netjes opgestapelde dozen, waar de gesorteerde spulletjes in zitten. Een mooi resultaat, vindt Rianne: “Het was heel veel werk, maar we hebben in korte tijd veel kunnen opknappen.”

De eerste stap
In slechts één dag zijn de eerste grote stappen gezet naar een netter en opgeruimder huis. Vuilniszakken verdwijnen de deur uit, er is weer wat orde op zaken gesteld. Maar helpt zo’n dag hulp in huis de mensen nou echt? Sietske Steenbergen reageert vurig: “Als vijf frisse, jonge studenten komen helpen, dan heeft dat echt een effect op deze mensen. Dat merk je bij het opknappen van tuinen, waardoor mensen weer zin krijgen om buiten in het zonnetje te gaan zitten, maar ook bij het klussen in huis. Er verandert iets in ze, dat zie je.”

En hoe zit het met Els? Het antwoord zie je eigenlijk al in haar ogen, als ze aan het eind van de dag samen met haar twee kinderen voor de flat staat en de voorzitters uitzwaait. De vijf lijken blij en tevreden te zijn dat ze dit hebben gedaan. Sietske’s auto gevuld met vuilniszakken rijdt kort daarna het pad af. Het is misschien wel een afscheid van een verleden dat vergeten moet worden, een nieuwe stap in de juiste richting. Ja, ook in Els is iets veranderd. Dat zie je.

*De naam is om privacyredenen veranderd.

Wat is Het Groene Ideecafé?
“Het Groene IdeeCafé is een project voor mensen die een burgerinitiatief willen opzetten dat met groen, milieu en duurzaamheid te maken heeft in de omgeving van Leiden. Het project is onderdeel van Stichting IDeeWinkel in Leiden. Mensen met een goed idee voor een burgerinitiatief kunnen dit voorleggen aan andere mensen en zo in contact komen met juiste personen om het initiatief verder uit te werken. We helpen de mensen zeg maar een beetje op weg.”

Hoe is het allemaal begonnen?
“Het begon allemaal een kleine drie jaar geleden toen de IDeeWinkel de kans kreeg droomavonden te organiseren voor het BiodiversiteitsActiePlan. Deze droomavonden waren zo’n succes dat we wilden dat ze ook doorgingen nadat het BiodiversiteitsActiePlan was afgelopen. Dat gebeurde. De droomavonden groeiden uit tot Het Groene IdeeCafé. Een plek waar mensen regelmatig mee kunnen denken en praten over hun stad en waar ze inspiratie kunnen opdoen voor een lekker groen Leiden.”

Waarom ligt dit onderwerp u zo nauw aan het hart?
“Ik ben met duurzame burgerinitiatieven begonnen nadat ik in 2002 bij de gemeenteraad ben gestopt. Ik merkte dat burgerinitiatieven aan het doodbloeden waren. De gemeente organiseerde dan twee bijeenkomsten waarna het project tot niks uitliep. Daarom ben ik stichting IDeeWinkel begonnen. Ik wilde een plek waar mensen met groene en duurzame ideeën elkaar zouden kunnen stimuleren om leuke initiatieven van de grond te helpen. Elkaar ontmoeten in het echt, een soort levend Facebook. Een plek waar mensen over het groen in leiden kunnen meedenken, praten en samenwerken. Een plek voor: Leiden lekker groen.”

Wat was jullie eerste daad als Het Groene IdeeCafé?
“Dat was het kraken van het braakliggende stuk grond naast Naturalis. Vrijgroen is sindsdien een tuin waar iedereen die wil kan komen helpen planten en bouwen. Naturalis bleek zelfs enthousiast over ons initiatief en heeft nu besloten om niet op het stuk grond te bouwen. Nu kunnen wij langer doorgaan tot de gemeente een andere bestemming er voor heeft gevonden.”

Wat heeft Het Groene IdeeCafé nog meer gedaan?
“Echt heel veel! Zoals ik al zei Vrijgroen, maar bijvoorbeeld ook de groene verbindingen. Dat zijn groene en aantrekkelijke routes die wij hebben aangelegd om vanuit de stad naar het buitengebied te komen. Zo kan je een pondje nemen om over te steken, in plaats van over een drukke weg te fietsen. Deze routes hebben we vastgelegd in een interactieve kaart, zodat iedereen mee kan helpen om de routes nog groener en beter te maken. Maar we hebben bijvoorbeeld ook het balkontuin project, het wilgenschip, groene schooltuinen en maatschappelijke groene stages opgezet. Momenteel zijn wel veel bezig met het vlinderschip en het aanleggen van meer blote voetenpaden zoals in speeltuin De Doorbraak. Ook planten we hier en daar wat eetbare planten in de stad, zoals tuinbonen en vijf kersenbomen in het Huigpark. Dus zoals je ziet, bijna teveel om op te noemen.”

Hoe ziet u de invloed van Het Groene IdeeCafé op de stad Leiden?
“Ik merk dat burgerinitiatieven nu serieuzer worden genomen dan voorheen, vooral door de gemeente. Zo ziet de gemeente de goede invloed die onze initiatieven hebben op onze stad en proberen ze dit te kopiëren naar andere gemeentes, zoals Alphen aan den Rijn. Maar ik denk niet dat dit gegarandeerd ergens anders werkt. Je moet kijken wat de behoeftes van de mensen zijn en kijken of er animo voor is.”

Kan iedereen meedoen?
“Ja, iedereen is welkom. Mensen die een keer willen komen kijken of misschien wel een goed idee hebben moeten vooral een keertje langskomen. We ontmoeten elke 1e en 3e maandag van de maand in het Scheltema café.”

Staan er nog grote plannen op de agenda?
“We zijn nu bezig met Het Groene Huis, een uitbreiding van Het Groene IdeeCafé. Een informatiecentrum dat als broedplaats moet dienen voor duurzame burgerinitiatieven. Waar burgers informatie kunnen vinden als ze zelf iets op willen zetten. We zijn nu in Scheltema te gast en we zijn nog op zoek naar een geschikte locatie voor Het Groene Huis. In Het Groene Huis zal in ieder geval een bibliotheek, kantoor, servicepunt en winkeltje met streekproducten komen.”

Foto boven: Het Groene Ideecafé, Ben van Leeuwen

Sinds 2006 is de gebruikersbelasting voor woningen opgeheven. Maar voor niet woningen, zoals bedrijfspanden, geldt de gebruikersbelasting nog wel. De te betalen belasting is een percentage van de woz waarde. De gemeenteraad stelt jaarlijks het percentage voor de ozb belastingen vast. Volgens de wet mogen de opbrengsten van de riool- en de afvalstoffenheffing niet méér dan kostendekkend zijn. De opbrengsten van de ozb daarentegen zijn vrij besteedbare middelen en mogen derhalve door de gemeente gebruikt worden om andere posten te financieren. De gemeente heeft de middelen de afgelopen jaren onder meer gebruikt voor een aantal unieke regelingen in het minimabeleid, zo valt te lezen in het interview met wethouder de Haan elders op deze site.

In 2008 heeft het kabinet Balkenende de maximering van de ozb-tarieven afgeschaft. De gemeenten zijn sindsdien vrij om de eigen tarieven te bepalen. Wel is er een grens aan de totale opbrengst gesteld. Voor 2011 ligt de norm op maximaal 3,5% boven vorig jaar.

Muziek door Jorge San Martín.

De vereniging L.V.V.S. Augustinus organiseert van oudsher al activiteiten voor mensen buiten de vereniging. Een van die activiteiten is het straatfeest voor kinderen, dat al zeker dertig jaar bestaat. Het wordt georganiseerd door een speciale ‘straatfeestcommissie’, waar alleen eerstejaarsleden van Augustinus deel van uit maken.

“Het concept wordt als een traditie elk jaar voortgezet”, zegt Lieke Kooij, voorzitter van de straatfeestcommissie 2011. Het feest is in de basis hetzelfde georganiseerd als voorgaande jaren, maar dit jaar heeft de commissie ervoor gekozen meer te versieren, een danceworkshop te geven en in het thema ‘Cowboys en Indianen’ te blijven.

Vanaf negen uur ’s ochtends konden kinderen voor €3,50 een strippenkaart kopen en op die manier meedoen aan alle spelletjes en genieten van poffertjes, suikerspinnen en drankjes. Naast oude Hollandse spelletjes als ‘spijkerbroekhangen’ en ‘blikgooien’, was er ook een springkussen en een hindernisbaan. Verder konden de kinderen zich laten schminken. Voor de ouders en de helpende studenten was ook de bar geopend. Gedurende heel de dag werd er muziek gedraaid en werden er foto’s gemaakt. De commissie hoopte op een succesvolle dag, “vooral ook, omdat we zelf zo enthousiast zijn”. Succesvol kan de dag met recht genoemd worden. De blije gezichten van de kinderen spraken boekdelen.

Hieronder een impressie van het straatfeest.

Jackie Kever

Naast de tentoonstelling verschijnt een door uitgeverij Compres ontworpen en geproduceerde catalogus waarvoor onder andere Pico Communicatie/Rob Beurse de foto’s leverde.

De tentoonstelling is open voor publiek van maandag tot en met vrijdag van 09.00 tot 17.00 uur, op het adres: Nieuwe Energie, 3de Binnenvestgracht 23, 2312 NR Leiden.

De stadsdelen Leiden-West en Leiden-midden scoren slechter dan de andere stadsdelen op onveiligheidsgevoelens: respectievelijk 27% en 23% voelt zich wel eens onveilig in de eigen buurt. Gemiddeld gezien voelt 20% van de Leidenaren zich wel eens onveilig, tegenover 22% in 2009.

Dit hangt echter niet samen met de rapportcijfers die de Leidenaren geven aan hun buurt: de bewoners van Leiden-midden geven hun stadsdeel een 7,5, de hoogste score, als het gaat om algemene leefbaarheid. Dit verschilt nog steeds niet veel met het Leidse gemiddelde van 7,3. Deze score is vergelijkbaar met het Nederlandse gemiddelde.

Ondanks het goede gemiddelde rapportcijfer zijn er volgens de Leidenaren nog genoeg dingen te verbeteren. De top-5 aan te pakken problemen – rommel op straat, parkeeroverlast, te hard rijden, hondenpoep en overlast van groepen jongeren – worden met een enkele uitzondering genoemd door de bewoners van alle stadsdelen. Zo heeft Leiden-midden erg veel last van rotzooi op straat.
Deze problemen werden in 2009 al genoemd door de Leidenaren.

Parkeeroverlast is een doorn in het oog van de bewoners van Leiden-Noord, gevolgd door rommel op straat.

Rommel op straat staat ook op nummer één in Leiden-Zuid. Opvallend is dat Leiden-Zuid weinig last heeft van overlast door jongeren. Deze plaats wordt opgevuld door woninginbraak, een probleem dat enkel door de bewoners van Leiden-Zuid genoemd wordt.

Leiden-West kampt vooral met parkeeroverlast en rotzooi op straat.

De gemiddelde aanslag voor een woning in Leiden bedraagt 373 euro. Bij gemeenten met meer dan 90.000 inwoners is dat gemiddeld 215 euro. De relatief lage riool- en reinigingsheffing compenseren niet. Deze cijfers volgen uit het rapport: "Kerngegevens belastingen grote gemeenten 2011” van COELO (Centrum voor Onderzoek van de Economie van Lagere Overheden).

Naast de kerngegevens produceert COELO jaarlijks de atlas voor de lokale lasten. Daaruit blijkt dat ook de kosten voor burgerzaken, zoals een paspoort of rijbewijs, in Leiden relatief hoog zijn ten opzichte van het gemiddelde. Zo betaalt een inwoner van Leiden 49.65 euro voor een rijbewijs. Gemiddeld kost een rijbewijs in Nederland 42.31 euro, aldus het rapport.

Voorgaande jaren nam Leiden met de gemiddelde woonlasten een 22e en 23e plaats in tussen de 35 grootste gemeenten. De verschuiving naar een derde plaats valt onder meer te verklaren doordat meerdere gemeenten erin zijn geslaagd de woonlasten te verlagen. Gemiddeld zijn dit jaar de woonlasten, voor meerpersoonshuishoudens bij de grote gemeenten met 1,3% gestegen. In Leiden met 2.1%.

Een andere verklaring voor de stijging op de ranglijst is dat COELO in 2011, voor de berekening van de reiniging- en rioolheffing, kijkt naar meerpersoonshuishoudens in plaats van het gemiddeld betaald tarief zoals in het jaar daarvoor. Volgens COELO geeft deze methode met meerpersoonshuishoudens een beter vergelijk omdat het cijfer van het gemiddelde huishouden per gemeente verschilt. De berekening is voor alle grote gemeenten dezelfde.

De VVD acht deze situatie ongewenst: “In het verleden is een linkse meerderheid in de Leidse gemeenteraad er nooit voor teruggeschrokken de belastingen (i.c. de ozb) te verhogen.” Zij geeft aan dat er met het college twee belangrijke afspraken zijn gemaakt om dit beeld te keren. De eerste is dat de belastingen niet worden verhoogd, anders dan met het inflatiepercentage. Deze groei moet worden gezocht in afvalstoffen-en rioolheffingen en niet in de ozb. De gebruiker/vervuiler moet betalen.

De tweede afspraak is dat het College er al het mogelijke aan zal doen om de lokale lasten niet meer dan trendmatig te laten stijgen. Vergroening van de belastingen is daarbij het uitgangspunt, waarbij door een ruimhartig kwijtscheldingsbeleid ongewenste inkomenseffecten bij financieel zwakkeren zullen worden tegengegaan, aldus de VVD.

Ook de PvdA vindt een derde plaats in beginsel te hoog: “Wij ambiëren een plaats in de middenmoot van de G35. We moeten daarbij wel constateren dat het rijk draconische bezuinigingsmaatregelen doorvoert die veelal ook de zwakkeren raken. Als PvdA vinden wij het belangrijker om voor hen sommige voorzieningen in stand te houden dan dat we vasthouden aan die plaats in de middenmoot. We kijken daarbij natuurlijk wel kritisch of de lasten niet te veel oplopen en waarop we wél kunnen bezuinigen om de lokale lasten beheersbaar te houden.”

De gemeente laat weten dat Leiden een meer gedifferentieerde tariefstelling heeft voor de riool- en afvalstoffenheffing. De meeste gemeenten hebben één of twee verschillende tarieven, Leiden drie. Daarnaast heeft Leiden een kleiner gemiddelde huishoudenomvang.

De 21-jarige man heeft afgelopen dinsdag aangifte gedaan bij de politie. Hij fietste zondag 24 april rond 05.30 uur over het Plantsoen waar hij door twee onbekende mannen werd aangesproken. Vervolgens werd hij om onbekende reden neergestoken. Daarbij viel hij op de grond maar wist weg te komen.

De politie heeft ter plaatse onderzoek gedaan maar kan in verband met het lopende onderzoek geen informatie geven over de toedracht of verdachten. De man is met de ambulance naar het ziekenhuis gebracht. Over zijn verwondingen heeft de politie geen verdere informatie maar bekend is dat hij dinsdag zelf naar het bureau is gekomen om aangifte te doen. De politie zoekt nog getuigen.

Een dag eerder werd al een 29-jarige man in zijn hand gestoken op het Papegaaisbolwerk. Dit zou zijn gebeurd na een ruzie nabij de daklozenopvang. De verdachten in deze zaak, een 45-jarige Leidenaar en een 30-jarige Katwijker zijn ter plaatse aangehouden. De Leidenaar, die zou hebben gestoken, had ook een bolletje drugs op zak en is woensdag 27 april voorgeleid bij justitie.

Dat is de bedoeling, want het project LiveScience is gericht op interactie tussen publiek en  onderzoekers. In de zaal zijn medewerkers bezig de weekdierencollectie van het museum te digitaliseren. Een flink karwei, aangezien die collectie bestaat uit zo’n zeshonderdduizend schelpen en 3,4 miljoen slakken. “Vorig jaar zijn we gefuseerd met het Zoölogisch Museum Amsterdam en het Nationaal Herbarium Nederland.  Hun collecties moeten een integraal geheel gaan vormen met die van ons”, vertelt Astrid Kromhout van Naturalis.

Vraag het de expert
Bezoekers van Naturalis kunnen zien hoe de collectiemedewerkers te werk gaan en hun ook vragen stellen. Is het dan niet vervelend om constant gestoord te worden? Kromhout glimlacht. “Het is natuurlijk een test, waar we uitgebreid met de medewerkers over hebben gesproken. Ook voor hen is het nieuw.”

Uit een experiment voorafgaand aan LiveScience bleek in ieder geval dat mensen vaak terughoudend zijn in het stellen van vragen, juist omdat ze bang zijn de werknemers te storen. “Daarom is er in de meivakantie de ‘ScienceLink’, een tussenpersoon die het publiek na een interactieve theatervoorstelling begeleidt naar de collectiemedewerkers. Mensen durven dan waarschijnlijk meer te vragen.”

Wie liever zélf iets doet, kan aanschuiven bij Willem Renema, die onderzoek doet naar fossielen van een speciale soort eencellige dieren, de ‘foraminifera’. Schoolkinderen mogen helpen bij het sorteren van de fossielen, met behulp van een loep en een stappenplan.

Ontleden voor de wetenschap
Iets verderop is een onderzoeker bezig met een dier van een heel andere categorie: een boommarter. Bezoekers staan er met hun neus bovenop als hij het beest ontleedt. Nadat het skelet is verwijderd, maakt de man de huid van de marter schoon. “Daarna wordt de huid gedroogd”, vertelt Kromhout. “Dan houd je de zogenaamde ‘balg’ over.”

Niet alle ontlede dieren worden opgezet en tentoongesteld in het museum. “Het is al genoeg voor de wetenschap om te weten hoe zo’n beest er van binnen uitziet. We hebben nu geen ruimte om ze allemaal op te zetten.”

Van schelpenverzamelingen tot iPads
Terwijl de onderzoeker erin slaagt de boommarter steeds verder te ontleden, begint op nog geen tien meter afstand ‘ScienceLink’ Marijke met haar toneelvoorstelling. “Wie heeft er allemaal een verzameling?” vraagt ze. Enkele bescheiden handen worden in de lucht gestoken. Marijke gebruikt het als bruggetje naar het centrale onderwerp van de voorstelling: schelpenverzamelingen. Op een paars kleedje stalt ze haar eigen verzameling uit. “En zo zijn er nog heel veel andere soorten schelpen.” De cirkel is rond: via de schelpenverzameling komt ze uit bij de collectiemedewerkers die alle schelpdieren aan het digitaliseren zijn.

Het publiek mag zelf meehelpen aan dat project. Op een grote, bruinleren bank liggen vier iPads – aan een ketting, dat wel – waarop bezoekers etiketten kunnen overtikken. Veel van die etiketten zijn ingescand en te zien op de iPad, maar zijn ook oud en niet meer goed leesbaar. Naturalis wil ze daarom – met hulp van het publiek – digitaliseren. Dat ook kinderen van zes met de iPad aan de slag kunnen, is geen probleem. “Alle overgetikte etiketten worden eens in de zo veel tijd gecontroleerd”, legt Kromhout uit.

Het project LiveScience duurt twee jaar. Tegen die tijd hopen de collectiemedewerkers achthonderdduizend weekdieren gedigitaliseerd te hebben. De vraag is of de iPads het zo lang uithouden. “Er is nu al een iPad kapot”, laat het eerste en tot nog toe enige bericht in het gastenboek weten. Ach, zolang de etiketten maar opgeslagen zijn.

Bron: Voedingscentrum

Wat is gezonder: een patatje of een kaascroissant? Op school krijgen leerlingen onderwijs over de voedingswaarde van hun lunchpakket. Termen als calorieën, kilojoules en vetpercentage zijn het gespreksonderwerp en de nieuw verworven kennis wordt toegepast in het Kinderkookcafé, waar jonge kinderen zelf een gezonde maaltijd bereiden. Om de dag af te sluiten, gaat de hele klas hardlopen bij de Groene Singels. Zo kan het leven een Leids kind eruit zien, wanneer de Sleutelstad een JOGG-gemeente wordt.

Bewustzijn creëren
Overgewicht is een groeiend probleem in Nederland. In 2009 leed, volgens de statistieken van het CBS, 13% van kinderen tussen de 2 en 20 jaar aan overgewicht. Ook in Leiden wordt het tijd voor zowel bestrijding als preventie van obesitas. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van een nieuwe methode: Jongeren Op Gezond Gewicht, ofwel JOGG.

Dit project is bedoeld om jongeren (0-19 jaar) te stimuleren tot een gezonde levensstijl. Dit staat dan ook centraal in de gehele leefomgeving van het kind. Vanuit verschillende gebieden zoals onderwijs, sport, politiek en gezondheidszorg, wordt er dus een bewustzijn gecreëerd omtrent dit thema. Juliëtte Gilissen van de VVD, weet vanuit haar studie Voeding en Diëtetiek hoe belangrijk dit is: “JOGG biedt de mogelijkheden om mee te doen aan sport en bewust na te denken over eten. De drempel wordt dus lager. Meer bewustzijn zorgt voor meer actie en het aanpassen van ongezonde gewoonten.” Reden genoeg voor Gilissen om een voorstel in te dienen om van Leiden een JOGG-gemeente te maken.

Groene Singelrand
“Het JOGG-programma is multidisciplinair”, legt ze uit. Dit houdt in dat verschillende sectoren in gemeente Leiden zich samen zullen inzetten voor een gezonde jeugd. Een voorbeeld is het terugdringen van de consumptie van energiedrankjes onder jongeren, waar D66 onlangs een motie voor indiende. “In plaats van hier een aparte motie voor in te dienen, kun je dit laten aansluiten op JOGG”, aldus Gilissen. Alle activiteiten in Leiden, bedoeld om overgewicht aan te pakken, vallen nu samen onder één programma. Gilissen: “Je voorkomt dus dat er volgend jaar een snackbarverbod komt: dat kan allemaal meegenomen worden met JOGG.”

De plannen die de VVD en het CDA hebben voor de ontwikkeling van de Groene Singelrand in Leiden, kunnen ook onder JOGG komen te vallen. De partijen hebben wel een idee voor deze Singelrand, namelijk een JOGG-pad: een trimpad, kunnen worden met duurzame fitnesstoestellen, waar mensen gezamenlijk kunnen joggen.

Voortrekkende rol
Een voordeel van JOGG is het grote netwerk van de organisatie. Leiden kan met andere JOGG-gemeenten in contact komen om te spreken over hun ervaringen met het project. “Veghel, een andere JOGG-gemeente heeft succesvolle samenwerkingsverbanden met bedrijven”, vertelt Gilissen. “Dit is voor iedere gemeente van belang: hoe leg je die contacten? Daar kunnen we van leren.”

Leiden is één van de eerste steden die deelneemt aan dit project. Gemeentes als Veghel, Den Haag en Rotterdam sloten al eerder aan bij JOGG. Een groot succes werd geboekt in gemeente Overvecht. In slechts vier jaar tijd daalde het overgewicht onder jongeren in Veghel van 27% naar 20%. De zevende JOGG-gemeente wordt dus Leiden. Dit is een kans om de sleutelstad op de kaart te zetten, vindt Gilissen: “Leiden kan een voortrekkende rol spelen.”

Geld vormt geen excuus
Momenteel is er weinig zicht op activiteiten, die er in Leiden zijn om overgewicht te bestrijden. De gemeente probeert dit nu in kaart te brengen. Dit is belangrijk, vindt Gilissen: “Met JOGG kunnen we ook besparen. We kijken naar welke programma’s er zijn en of deze effectief zijn. Als iets niet werkt, blijf je daar geen geld in investeren.”

Wellness Center de Vlietlijn is een voorbeeld van een bedrijf, dat zich in Leiden al –met succes- inzet om overgewicht aan te pakken. Zo werkte deze sportschool mee aan het RTL-programma ‘Help mijn kind is te dik.’ Niet alleen de deelnemers, maar ook Leidenaren waren welkom om met het Gezond Gezin Programma hun leefgewoonten te beteren. Voor kinderen tussen de 10 en 17 jaar is er speciale Teenage Fitness. Zo’n sportcentrum als de Vlietlijn zou zich kunnen aansluiten op het JOGG-programma. Verbeteren wat er al is in Leiden, is dus de doelstelling van JOGG. De gemeente streeft er niet naar zelf nieuwe voorzieningen te creëren.

Om aan te sluiten op dit project, betaalt de gemeente €67.000 per jaar. Voor dit bedrag mag Leiden zich vijf jaar (medio 2011-medio 2016) een JOGG-gemeente noemen. Om dit programma tot een succes te maken, krijgt de gemeente ook ondersteuning, training en coaching vanuit het landelijk JOGG-initiatief. Leidenaren hoeven zelf niets te betalen voor deze vorm van interventie. Als er vanuit JOGG een sportprogramma wordt aangeboden, betalen ouders hier wel de kosten voor.

Gelukkig vormt een laag inkomen geen belemmering voor sport. Het Jeugdsportfonds is juist in het leven geroepen om kinderen uit armere gezinnen de kans te bieden om te sporten. Daarnaast kunnen deze gezinnen aanspraak maken op een extra toelage vanuit de gemeente. Geld vormt dus geen excuus meer om de sportschool te mijden.

Merenwijk als optie
Gilissen verwacht dat Leiden zich in 2011 al officieel een JOGG-gemeente mag noemen. Net als in andere gemeenten, zal er dan een feestelijke aftrap komen. “Hiermee geef je een duidelijk signaal af aan de stad: dit gaan we doen.” De veranderingen worden niet meteen in de gehele stad doorgevoerd; het JOGG-programma start eerst in enkele wijken. Welke wijken dit zullen worden, wordt nog onderzocht. “De Merenwijk zou een optie kunnen zijn”, denkt Gilissen. JOGG richt zich namelijk vooral op gezinnen met een lage sociaal-economische status, zoals in de Merenwijk. Uit onderzoeken blijkt dat vooral dergelijke gezinnen moeite hebben met het gezond leven. Gilissen: “Dat komt vooral door gebrek aan kennis over gezonde voeding en een gezond leefpatroon en daarnaast door een verkeerde inschatting van het eigen ongezonde gedrag. Vaak denkt men gezonder bezig te zijn, dan in werkelijkheid. Daar kan met JOGG iets aan gedaan worden.”

Niet alleen de kinderen van deze tijd, maar ook die van de toekomst zullen profiteren van een succesvolle JOGG-campagne. De gemeente hoopt na afloop van het contract met JOGG genoeg richtlijnen te hebben om zelfstandig te zorgen voor gezonde inwoners. Toch sluit Gilissen niet uit dat dit project een vervolg krijgt. Dit kan een verlenging van JOGG zijn of een ander project.

Inwoners van de Sleutelstad zullen aanvankelijk weinig merken van het JOGG-project. Wie gezonder door het leven wil gaan, krijgt vanuit de gemeente een helpende hand toegereikt om de mogelijkheden te benutten. Voor degenen die vinden dat zondigen moet kunnen, is er een verantwoord alternatief: misschien een gezond patatje bij restaurant De Koperwiek?

Foto van webblog André Driessen

Deze verandering van locatie komt door de werkzaamheden aan de rotonde Haagse Schouw die de verbinding vormt tussen het examencentrum en de A44 die als snelweg een vast element vormt in het examen.

Danielle Galjaard, communicatiemedewerker bij het CBR, verzekert: “Alle rijscholen in de regio hebben een persoonlijke mail ontvangen over de verplaatsing.” Veel rijscholen in Leiden blijken echter nog niet goed geïnformeerd te zijn. Zo zegt een medewerker bij Auto BK: “Ik weet er wel van af, maar ook alleen door een examinator te spreken in de wandelgangen.” Een andere rijschool, Drive4all, zegt nog niets te geloven voordat het officieel nieuws is. Een derde rijschool, die niet bij naam genoemd wil worden, zegt dat zij die email niet hebben gehad, maar wel weten van het nieuws via examinators.

Galjaard stelt tot slot de examen kandidaten gerust, “De tijdelijke locatie ligt in hetzelfde gebied, dus moeilijker worden de examens niet.”

Streetart in Leiden – Muurschilderingen in de stad from Nisse Benhaddaoui on Vimeo.

Werkloze jongeren hebben nu één punt waar ze terecht kunnen. Het Leidse Project JA (Jongeren op de Arbeidsmarkt) probeert jongeren die een uitkering krijgen weer aan een baan te helpen. Voorheen werden jongeren bij veel uiteenlopende instanties geholpen. Het jongerenloket, de gemeente, Re-integratie Leiden, het UWV. Deze partijen proberen nu samen met de gemeente Leiden deze jongeren allemaal centraal te helpen via dit project.

Het project begon afgelopen zomer. Van alle deelnemers heeft inmiddels een kwart werk gevonden via dit project. Nog eens een kwart heeft geen uitkering meer omdat zij een opleiding zijn gaan doen, of omdat zij op eigen initiatief zijn gaan werken. Deelnemen aan het project is verplicht zolang iemand een uitkering heeft en hij er baat bij kan hebben. Ook nadat iemand een baan heeft of een opleiding is gaan doen blijft het project de jongeren volgen en geeft hen nazorg.

Het project loopt nu een half jaar en zal in ieder geval verlengd worden tot 2013. Chrissie van der Meijden is ‘de spin in het web’ bij het project. Volgens haar zijn de nauwe banden met alle betrokken instanties de reden dat het project er voor kan zorgen dat daadwerkelijk meer jongeren uit de werkeloosheid komen. “We hebben korte lijntjes met Regionale opleidingencentra (ROC’s), jeugdzorg, het UWV en de streetcoach. Als iemand niet op komt dagen en zich ziek meld dan kunnen we daar meteen de streetcoach op afsturen. Die gaat kijken bij diegene thuis of hij echt ziek is, en hoe het er thuis aan toegaat. Soms zijn er problemen thuis die voor ons verborgen blijven. De streetcoach kijkt wat er aan de hand is en legt de jongeren uit dat ze zich niet zomaar kunnen ziekmelden. Maar ook als iemand een opleiding wil doen dan kunnen we meteen contact opnemen met het ROC. Normaal zou het maanden duren voordat iemand begint met een opleiding maar nu kunnen we meteen naar een passende oplossing zoeken.”

Elk werk is passend
Jongeren tussen de 18 en 27 jaar die een uitkering willen aanvragen krijgen een ‘werkleeraanbod’. Dit aanbod heeft als doel dat iemand werk, een opleiding of een combinatie van beide krijgt. Wie zijn uitkering wil behouden zal dit aanbod moeten accepteren. Hierbij geld dat elk werk passend is. Iemand die zijn droombaan niet kan vinden en daarom een uitkering aanvraagt, zal dus al het aangeboden werk moeten accepteren. Veel van de hoger opgeleide jongeren zien daarom af van een uitkering en gaan zelf iets anders zoeken. Het blijkt dat ze toch liever zelf werk zoeken, al is dat iets onder hun verwachte niveau, dan dat ze bijvoorbeeld verplicht moeten vakkenvullen.

Toen het project vorig jaar van start ging kwamen jongeren vooral niet aan het werk vanwege de crisis. Dat is inmiddels veranderd. Van der Meijden: “We merken dat de arbeidsmarkt weer aantrekt, en werkgevers weer bereid zijn jongeren in dienst te nemen. Maar veel jongeren willen niet aan het werk. Ze vinden het prima om niks te doen. Ze hebben geen zin om veertig uur te gaan werken, maar die tijden zijn voorbij met het nieuwe kabinet.”

De groep die niet wil werken heeft echter weinig keuze. Wie een uitkering wil zal het werkleeraanbod moeten accepteren. En wie niet komt opdagen kan fluiten naar zijn geld. “Jongeren worden uitgenodigd voor een gesprek. Komen ze niet opdagen dan bellen we ze nog een paar keer, en sturen we nog een aantal brieven. Als ze drie keer niet reageren wordt de uitkering beëindigd.”

Toch is het niet alleen maar onwil waardoor jongeren werkeloos zijn. De groep die niet mee wil werken is ongeveer tien procent. Veel jongeren komen niet aan het werk doordat ze vaardigheden missen. Door middel van een training wordt geprobeerd om ze de benodigde vaardigheden bij te brengen. De training moet de jongeren bijbrengen om zelf meer verantwoordelijkheid te nemen, en hun zelfredzaamheid. “Het gaat voor een deel om hoe de jongeren een baan kunnen krijgen, maar vaak is het ook belangrijk dat ze leren hoe ze die baan kunnen behouden. De training wordt aangepast aan de jongeren. Soms hebben we een groep jongeren met verslavingsproblematiek. Niet alleen drugsverslaving, maar bijvoorbeeld ook veel gameverslaving.  Dan komt er iemand langs van een stichting voor verslavingsproblematiek. En als we een groep jonge ouders hebben dan komt er iemand daarover met ze praten. Zo proberen we voor iedere groep een gepaste training te geven. Vaak zit er bij deze jongeren meer achter dan alleen het verliezen van een baan. Bij veel jongeren die steeds ontslagen worden zit er toch een bepaalde problematiek achter. Soms blijkt dat er thuis twee kleine kinderen rondlopen en het een vieze bende is. Dan kunnen we gelijk passende hulp inschakelen.”

Goedkope arbeid
Voor werkgevers is het aantrekkelijk om jongeren uit het project aan te nemen. De werkgever krijgt een gedeelte van het loon vergoed. Daardoor zijn deze werknemers soms wel tot de helft goedkoper. Als de regeling na een jaar afloopt is het de bedoeling dat de jongeren dermate bevallen dat ze bij het bedrijf kunnen blijven werken.

Ook de gemeente bespaart een hoop geld aan uitkeringen. Deelnemers verlaten het project na gemiddeld twee maanden. Daarna hebben zij dus geen uitkering meer. Van der Meijden: “Wij zetten alleen onze eigen werknemers, de bestaande organisaties en de  loonkostenvergoeding in. Dat is een hartstikke goedkope en efficiënte manier om mensen weer aan het werk te krijgen.” Omdat het project lijkt te werken voor zowel de gemeente als voor de jongeren wordt het project binnenkort uitgebreid naar de Bollenstreek en Katwijk

Het werk van het project zit er nog niet op. Nog niet alle werkloze jongeren lopen bij het project. Alle nieuwe aanmeldingen komen wel bij hun terecht, toch zijn er nog jongeren buiten beeld. Dit zijn de jongeren die al langere tijd een uitkering hebben. Er is dus nog werk aan de winkel, niet alleen voor jongeren, maar ook voor Project JA.

Opvallend is dat bijna 1 op de 8 Leidenaren zich helemaal niet verplaatst. De verklaring hiervoor is te vinden in het feit dat de ruim 4000 respondenten gevraagd is naar zijn/haar verplaatsingen op de dag voorafgaand aan de enquête. Dat wil dus niet zeggen dat zij zich helemaal nooit verplaatsen. Inwoners van Leiden verplaatsen zich gemiddeld bijna 3 keer op een dag.

De langste afstanden worden gemaakt op weg naar werk. Voor 25 procent van de Leidenaren bedraagt de afstand naar hun werk tussen de vijftig en honderd kilometer. Dat betreft vooral de hoger opgeleiden. Acht procent van de ondervraagde personen woont zelfs honderd kilometer of verder van hun werk af.

De kortere afstanden, tot drie kilometer, worden vooral afgelegd voor het bezoeken van winkels en het doen van boodschappen. De categorie ‘Terug naar huis’ kan overigens de terugreis zijn van diverse bestemmingen.

Leidenaren zijn een sportief volk, de helft gebruikt de fiets voor afstanden tot acht kilometer. Voor de langere afstanden wordt het vaakst de auto gebruikt. Al gebruikt een op de vier  de trein voor de afstanden van meer dan vijftien kilometer. Opvallend is dat men amper met regelmaat gebruikt maakt van de bus om van A naar B te reizen. Bijna vier op de tien Leidenaren reist nooit met de bus en 45 procent alleen incidenteel. Toch zijn acht op de tien Leidenaren tevreden over het busnetwerk.

Te concluderen is dat Leidenaren vooral de fiets pakken om boodschappen te doen en en het grootste deel van de Leidenaren de auto pakt naar het werk omdat zij buiten de stad werken. Dit laatste zorgt ervoor dat het gemiddelde aantal kilometer dat de gemiddelde inwoner in Leiden dagelijks aflegt oploopt tot bijna 40 kilometer.

Het plan is om van de singels één park te maken – met een lengte van zes kilometer. Na het uitvoeren van dit plan is het ook mogelijk om een rondje om de binnenstad te varen, dat kan nu niet door een dam bij de Energiecentrale. Er wordt nu al aan verbetering van de singels (en omgeving) gewerkt; voor de Lammermarkt worden plannen gemaakt voor een ondergrondse parkeerplaats en de Meelfabriek en omgeving worden onder supervisie van architect Peter Zumthor omgevormd tot een nieuwe attractie. In de visie wordt er optimistisch geschreven: “Het zes kilometer lange singellint kan de gouden omlijsting van de Leidse binnenstad vormen!”

Het plan om de Leidse Singels te verbinden en op te knappen is niet nieuw. Maar door de opname van dit voornemen in de Structuurvisie Leiden 2025 (2010), het Programma Binnenstad (2009) en het GroenActiePlan (2008) heeft dit plan status gekregen en worden de eerste stappen ondernomen. De Visie Leidse Singels laat zien wat de ambitie voor de Leidse Singels omvat. Het doel van deze visie is onder te verdelen in vier deelonderwerpen:

• Een aaneengesloten park; het Singelpark;
• Een doorgaande recreatieve route; Singelroute/Singelpromenade;
• Een volledig doorvaarbare Singelgracht;
• Een herkenbare singelweg aan de buitenzijde van de singelgracht.

De Singelrand heeft drie hoofdsferen waar extra nadruk op wordt gelegd. Het noordelijke en oostelijke deel kenmerkt zich door haar innovatieve karakter – met name door het Meelfabriek-complex en de NUON-locatie. Het zuidelijke deel van de singels (vanaf begraafplaats Groenesteeg via het Plantsoen naar de Jan van Houtkade) heeft een klassieke parksfeer. Het westelijke deel heeft een universitaire sfeer met als belangrijke onderdelen onder andere de Sterrenwacht en de Hortus Botanicus.

Het park is onderverdeeld in tien deelgebieden. Per deelgebied is er een aantal veranderingen gepland in de Visie. Hieronder in de kaart zijn de veranderingen per deelgebied genummerd. Ter vergelijking met de huidige situatie, is de huidige route langs de singels ook aangegeven.
De geplande nieuwe route is in het blauw getekend, de huidige route in het grijs. Daar waar de route onoverzichtelijk en onduidelijk is, is de huidige route in het rood getekend.

(Door Aida Brands. Foto’s: Aida Brands en Gemeente Leiden. Muziek: I wonder if god was sleeping van scottaltham)

Tijdens de workshop kunnen bedrijven ideeën en concepten waarmee ze niet verder komen delen met anderen en zo verder ontwikkelen en op de markt te brengen. Deze eerste bijeenkomst in een reeks van vijf, zal geopend worden door Robert Strijk, wethouder Economische Zaken. Hij is enthousiast over het Open Design Project: “Leiden wil de creatieve economie in onze stad stimuleren. Dit project is daar een mooie aanjager voor.”

Een origami kraanvogeltje

In het SieboldHuis worden papieren kunstwerken tentoongesteld van origami grootmeester Akira Yoshizawa (1911-2005). De tentoonstelling is een herdenking van zijn honderdste geboortedag. Speciaal hiervoor komt zijn weduwe Kiyo Yoshizawa naar Nederland. In het origami-weekeinde van 7 en 8 mei wordt een workshop natte-vouwtechniek (‘wet-folding’) gegeven, een unieke techniek bedacht door Akira Yoshizawa.

In Leiden en omstreken blijkt het dragen van een hoofddoek op de meeste scholen geen probleem te zijn. Toch zijn er wel scholen die aangeven dat het dragen van een hoofddoek niet wordt toegestaan. Barabara Bosveld–Rotteveel, locatieleider van daltonschool De Schakel, zegt: “Leerlingen mogen ook geen pet op in de klas, dus ook geen hoofddoek of boerka. Als er wensen zijn omtrent het dragen van een hoofddeksel staan wij altijd open voor een gesprek.” C. Stuurman, directeur van de basisschool De Springplank, geeft daarnaast als reden: “Omdat wij een Christelijke school zijn, maar ook om hygiënische redenen en fatsoensnormen, zijn hoofddoeken niet toegestaan.”

Hieronder zijn alle scholen in Leiden en omgeving in kaart gebracht. Op de kaart zijn de scholen die toestemming geven tot het dragen van een hoofddoek met groen aangeven. Rode punaises zijn scholen die geen hoofddoeken toestaan. De protestante christelijke basisschool Het Kompas is met een roze punaise aangeduid. Zij staan het dragen van een hoofddoek toe bij leerlingen maar een leraar is niet geoorloofd een hoofddoek te dragen. Naast deze scholen zijn er ook scholen waar geen beleid is ingesteld omtrent het dragen van een hoofddoek. Deze zijn in het geel weergeven. Het Blauwe pictogram geeft scholen weer die (nog) geen commentaar geven hebben.

Hoofddoekenbeleid Leidse scholen

Hoofddoekenbeleid Leidse scholen weergeven op een grotere kaart

De Willie Wortel Wedstrijd is een wedstrijd voor scholieren uit Leiden en omstreken die in de eerste drie jaar van het voortgezet onderwijs zitten. De hoofdprijs ging dit jaar naar Anouk Rademaker, Han Ting Wu en Daniek Dieben van het Da Vinci College. Zij ontwierpen het Digi-slot, een speciaal fietsslot dat je kunt openen via je mobiele telefoon. Door de chip die in het slot zit kun je je fiets ook makkelijker terugvinden.

Naast de hoofdprijs werden er nog verschillende prijzen uitgedeeld. De Willie, voor de leukste en grappigste, maar helaas onuitvoerbare uitvinding, ging naar de Magnetische Bumper. De Music Move werd verkozen tot de beste technische innovatie. Een extra pluim werd toegekend aan de twee uitvinders van de Fire Escape System, waarbij je door middel van een soort glijbaan een brandend gebouw kunt ontvluchten. De ToMi, een uitklapbare bagagedrager voor te zware schooltassen, kregen de meeste stemmen via het internet en won daarmee de publieksprijs.

De zeventien uitvindingen zijn t/m 15 mei te zien in museum Boerhaave. De Willie Wortel Wedstrijd is een initiatief van de gemeente Leiden, de Kamer van Koophandel, Leidse scholen en Leidse bedrijven.

Het is een bekend probleem dat iedere student zal tegenkomen. Wat ga ik doen na mijn studie? Om deze zware last voor de studenten wat te verlichten, organiseert de SVS Leiden (Studievereniging voor Sinologie) samen met de China-Europe Growth Foundation de Career Days. Van 26 tot 29 april kunnen sinologen, maar ook andere Leidse studenten die geïnteresseerd zijn in werken met China, een verscheidenheid aan lezingen, workshops en seminars volgen.

Als je een taal gaat studeren is er al snel het beeld dat je als leraar of tolk zult eindigen. Chinees is echter niet alleen een wereldtaal, maar het land is ook een wereldeconomie in opkomst. Als sinoloog ligt de wereld dan toch voor je open? Maaike Hang, voorzitter van de SVS Leiden, hoorde echter andere dingen. ‘We hoorden van veel sinologen en alumni dat ze moeite hadden met het vinden van een baan. Eigenlijk vonden wij dat heel raar. Sinologen zijn heel goed en multidisciplinair opgeleid, dus de banen zouden voor het oprapen moeten liggen.’

Wat worden sinologen na hun opleiding? De Leidse opleidingssite van Talen en Culturen van China geeft een aantal mogelijkheden. Bij de overheid; bijvoorbeeld de ministeries OC&W, Economische Zaken, Binnen- en Buitenlandse Zaken; in het bedrijfsleven; bij multinationals, Nederlandse of Chinese bedrijven; in de toeristenindustrie of in de journalistiek.

Als er zoveel mogelijk is, waarom dan toch die moeilijkheid om een baan te vinden? ‘Vaak weten sinologen door de veelheid aan keuze niet waar ze moeten zoeken. Bedrijven en andere instellingen hebben aan de andere kant geen volledig beeld van de capaciteiten van sinologen en dit is heel zonde, want op deze manier lopen gekwalificeerde mensen de juiste werkgever mis en andersom. ’ denkt Hang.

Om deze leegte op te vullen zijn de Career Days georganiseerd. De organisatie was niet alleen in handen van de SVS Leiden, maar in samenwerking met de non-profit organisatie China-Europe Growth Foundation. John de Weerdt, pers- en communicatievoorlichter van de organisatie, vertelt over de samenwerking. ‘Het is de missie van onze stichting om de employability van Chinees sprekende studenten en jonge professionals te verbeteren. Chinees sprekende studenten, dus ook sinologen, kunnen zich bij ons inschrijven en hun CV uploaden. Werkgevers die zaken doen met China kunnen op die manier de juiste, jonge hoogopgeleide talenten zoeken die ze nodig hebben voor hun China activiteiten.’

校園中文教育

Hoeveel Chinees sprekende studenten er zijn varieert per jaar. In 2007 voor de Olympische Spelen was er een duidelijke piek van 100-120. In 2009 nam het aantal weer af en waren  er 60-80 eerstejaars. Wat wel populairder wordt, is het aanbieden van Chinees op de middelbare school. In mei 2010 is er een pilot van de SLO (Stichting Leerplanontwikkeling) van start gegaan. Deze pilot loopt tot december 2013 en houdt in dat er op 10 middelbare scholen begonnen wordt met het aanbieden van Chinees als vak.

Het Visser ’t Hooft Lyceum in Leiden doet ook mee aan deze pilot. Op hun site is te lezen dat er nog geen centraal schriftelijk examen Chinees is. Het vak wordt afgesloten met het schoolexamen in de bovenbouw, op het diploma wordt het vak Chinees dus vermeld. Wat betreft Chinees op de middelbare school loopt Nederland volgens de SLO achter bij andere Europese landen. ‘In Frankrijk wordt Chinees al vanaf de jaren ’50 als officieel schoolvak gegeven, nu op meer dan 150 scholen. Ook in Duitsland en in Engeland is Chinees  een officieel vak.’ Staat in hun voorstel voor een leerplan Chinese taal en cultuur voor het VWO.

Trots

Meer aandacht voor Chinees is natuurlijk fijn, maar zo krijg je nog niet direct een baan. Waarom gaan mensen eigenlijk Chinees studeren? Ling-Ming Fan, werkzaam bij Rijksoverheid, vertelt: ‘Ik wilde meer weten over mijn afkomst. Niet puur op taalgebied, maar ook breder: geschiedenis, sociale ontwikkelingen, etc. Zeg maar, vanuit een aangeboren interesse voor China.’ Thom Valks, 2^e jaars sinologie had een andere reden: ‘Interesse. Ik wist niet zo goed wat ik echt wou gaan doen later, na de middelbare school. Dus toen ging ik op interesse af.’ Voor Vincent Ulmer, 2^e jaars sinologie en een BA Japans op zak, was het om praktische redenen: ‘Ik wou eigenlijk een Chinese minor doen bij mijn studie Japans. Daar kreeg je echter geen volledig taalprogramma bij, dus schreef ik me maar in voor de hele studie.’

Ze zijn allemaal positief en enthousiast dat het evenement georganiseerd wordt. Fan beargumenteert:  ‘Het is nodig vanwege het feit dat het niet altijd duidelijk is waar sinologen aan de slag kunnen na hun afstuderen. Aan de andere kant zet je ook een zeer specifiek studieprofiel in the picture bij het bedrijfsleven, wat natuurlijk altijd goed is. Conclusie: herhalen dus.’ Thom Valks beaamt dit: ‘Erg goed, ik zou dit zeker blijven doen! Hierdoor gaan mensen echt nadenken over wat ze later willen blijven doen.’

Ook de Weerdt benadrukt het belang van een dergelijk evenement. ‘Hier komen studenten misschien voor de eerste keer in contact met mensen die ervaring hebben in verschillende werkgebieden buiten de muren van de Universiteit. Dat kan heel leerzaam zijn. Verder kun je zo contact maken met interessante organisaties om wellicht een project voor te doen en zodoende naast je studie ervaring op te doen.’

Maaike Hang is erg trots op het evenement en hoopt op een herhaling. ‘Wat er momenteel ontbreekt is naamsbekendheid en onwetendheid van zowel de sinoloog als de “werkgever” en hier proberen wij met behulp van de SVS Career Days verandering in te brengen. Als het zo succesvol wordt als wij hopen, is het logisch dat we dit willen herhalen. Wij hopen dat het bestuur en de commissie van 2011/2012 zich net zo hard in kunnen zetten. Ik heb al vernomen dat zij van plan zijn om een Career Days 2011/2012 te organiseren.’

De poortjes blokkeren volgens de partij de doorgang van de binnenstad naar het universiteitsterrein aan de andere kant van het station De eerste motie, waarin werd opgeroepen om met alle mogelijke middelen de poortjes te laten verwijderen overleefde de stemronde niet. De andere twee, waarin iets minder fel werd geprotesteerd zijn wel aangenomen. Er wordt nu gekeken naar de juridische correctheid van de bouw van de poortjes. Bovendien eist GroenLinks dat de toegang te allen tijde gratis moet blijven.

Gedrang
Al eerder, in 2008 en in 2010, vond er een felle discussie plaats tussen de gemeente en de NS. De NS bleef toen voet bij stuk houden en zei de poortjes niet te willen verwijderen. Nog steeds verandert de NS haar standpunt niet. Het is immers een beslissing geweest van de Rijksoverheid dat de poortjes er zouden komen. “In negen van de tien gevallen heeft agressie in de trein te maken met zwartrijders, en dat willen we aanpakken”, zegt Henk van den Broek, woordvoerder van de NS.

Ook het voorstel om de poortjes te verplaatsen naar de trappen naar de perrons wordt resoluut afgewezen. Uit onderzoek van ProRail is immers gebleken dat er gevaarlijke situaties kunnen ontstaan als de poortjes bijvoorbeeld op de perrons of bij de roltrappen worden geplaatst. “Situaties waarbij mensen in het gedrang komen bovenaan een trap als er bijvoorbeeld een trein leegloopt, zijn natuurlijk absoluut ongewenst”, zegt Van den Broek.

Wethouder Robert Strijk (verkeer) werd er eerder deze maand op uit gestuurd om met de NS rond de tafel te gaan zitten. Volgens de raad ging hij eerder te makkelijk overstag voor de wensen van de NS. Het gesprek heeft volgens Van den Broek echter nog niet plaatsgevonden.

Vergunning
“Het zou zo zonde zijn om de stationspassage af te sluiten. Het is bijna een plein in de stad geworden, met winkeltjes en bankjes”, zegt Pieter Kos, fractievoorzitter van de Leidse GroenLinksfractie. “Het is echt onzin om dat af te sluiten.” De NS is het daarmee eens, maar brengt daar tegen in dat eind 2012, als de poortjes zullen sluiten, vrijwel iedereen een OV-Chipkaart in zijn bezit zal hebben. “Je kan dan gewoon door de passage lopen, zonder saldo kwijt te raken.”

Voor het deel van de passanten dat geen OV-Chipkaart heeft, heeft de NS ook een oplossing: “We werken aan een passagepas, die iedereen kan kopen. Met die pas kan iedereen door de passage lopen.” Pieter Kos maakt daartegen juist bezwaar: “De OV-Chipkaart is voor niemand verplicht en zal dat ook niet worden. De doorgang moet ten alle tijde gratis blijven.” De aanschaf van een passantenpas gaat tegen dat principe in. “gebruik dan in- en uitcheck palen, net als op Den Haag en Utrecht Centraal.”

In de tweede motie die de GroenLinks fractie indiende werd bezwaard tegen de poortjes op grond van een bouwvergunning. “De gemeente en de NS hebben samen afspraken gemaakt over de bouw van het station. Nu de motie is aangenomen wordt juridisch onderzocht of de poortjes wel gebouwd hadden mogen worden”, zegt Kos. Voor de bouw is immers nooit een vergunning voor aangevraagd. Dit kwam aan het licht toen de NS wel een verzoek indiende ter goedkeuring van de plaatsing van een informatiebalie nabij de poortjes in kwestie. Mocht de NS nog steeds voet bij stuk houden, dan kan de gemeente dit als laatste troefkaart spelen om de omstreden poortjes te laten verwijderen.

Niet uniek
Een ander argument van de gemeente tegen de afsluiting van het station is dat de doorgang als openbaar winkelgebied aangemerkt kan worden. Zo’n tien procent van de klanten van de ondernemingen in de passage zijn immer geen reizigers. Mocht de doorgang worden afgesloten, dan zou dat logischerwijs een flinke omzetverlies betekenen voor de winkeltjes. Maar: “De NS heeft er ook een commercieel belang bij dat de winkels omzet blijven draaien”, zegt NS-woordvoerder Van den Broek. “De winkels worden geëxploiteerd door een dochteronderneming van de NS. Ondernemers die beweren dat de passage hermetisch zal worden afgesloten en dat ze dus omzet mislopen zijn niet goed ingelicht.” Kos is het hiermee eens: “Over de ondernemers maak ik me niet heel veel zorgen. Die zitten in een exploitatieconstructie waarbij de NS grootaandeelhouder is. De winkeltjes en de NS hebben een verbond.”

“Leiden Centraal is in niet uniek”, zegt Henk den Broek over de traverse tussen twee stadsdelen. Dezelfde discussie vindt plaats in Gouda, Eindhoven en Amersfoort. Stationshallen in die steden kennen dezelfde openbare nevenfunctie als de passage in Leiden, en afsluiting daarvan door middel van OV-poortjes zou betekenen dat mensen niet meer van het ene naar het andere stadsdeel kunnen lopen. Voor oplossingen van dit probleem wordt gekeken naar de stations van Utrecht, Den Haag en Rotterdam, waar de stations gedeeltelijk openbaar terrein zijn.

Ook vanuit de gemeente werd het initiatief gesteund, vooral door het CDA. Het wordt gezien als stimulering van het toerisme in de stad. “Het Havengebied is nu ook bereikbaar via de waterwegen. Organisaties als de ‘Watertaxi’ en ‘De Drie Geuzen’ maken graag gebruik deze steiger als opstapplaats”, aldus eigenaar Guizouni.

Hieronder staan enkele foto’s van de feestelijke opening.

(Met dank aan het CDA en Rondvaart Leiden voor de foto’s.)

Smartphones zijn niet meer weg te denken uit het dagelijks leven. Om ervoor te zorgen dat iedereen mobiel de krant kan lezen en e-mail checken, staan door de stad verschillende soorten zendmasten verspreid. In mei 2010 is er bij de frequentieveiling voor mobiele breedbandtoepassingen door vijf bedrijven – KPN, Tele-2, T-Mobile, Vodafone en Ziggo4 – een vergunning bemachtigd voor de 2600 MHz-band. Al deze bedrijven hebben aangegeven de Long Term Evolution-techniek toe te gaan passen. Binnen een jaar moet het LTE-netwerk uitgerold zijn.

Veel geld
KPN, T-Mobile en Vodafone werken momenteel met de 2100 MHz-band, ofwel UMTS. Bedrijven zijn verplicht om nieuwe zendmasten maximaal een maand na installatie te registreren bij het Antenneregister. In en rondom Leiden staan momenteel zo’n 60 UMTS-masten. De hoeveelheid masten heeft weinig te maken met het bereik; het gaat om de capaciteit van de masten. Hoe meer dataverkeer, hoe meer masten er nodig zijn.

Een netwerk voor de nieuwe standaard LTE is er nog niet. Wel is er een klein testgebied bij Diemen. KPN, Tele-2, T-Mobile, Vodafone en Ziggo4 zijn wettelijk verplicht om binnen twee jaar vanaf de frequentie-aankoop een LTE-netwerk uit te rollen. Binnenkort zullen deze bedrijven behoorlijk wat geld op tafel moeten leggen, want de kosten voor het bouwen en beheren van hun LTE-netwerk moeten ze volledig zelf betalen.

Omdat LTE en UMTS op andere frequenties uitzenden, zijn er voor een LTE-netwerk nieuwe antenneinstallaties nodig. Dit betekent niet automatisch dat we meer antennes in Leiden gaan zien. Net zoals GSM en UMTS-masten vaak in één mast worden geintegreerd (‘dualband’), kunnen LTE-masten straks samengevoegd worden met bestaande UMTS-installaties. De kaart hieronder toont de locaties van masten in Leiden.

Biologische effecten
Hoewel de overheid niet voldoende bewijs ziet om ervan uit te gaan dat de blootstelling aan elektromagnetische velden binnen de veiligheidsnormen schadelijk zou kunnen zijn, voeren verschillende groepen al jaren actie tegen deze straling. Mevrouw Dummer van het Antennebureau, het voorlichtingsbureau van de overheid over antennes, legt uit aan welke veiligheidsnormen voldaan moet worden: “De normen waaraan we blootgesteld mogen worden, zijn afhankelijk van de gebruikte frequentie. Dit komt omdat geldt: hoe hoger de frequentie, hoe moeilijker het voor de elektromagnetische velden is om ons lichaam binnen te dringen en ons op te warmen. Dus hoe hoger de frequentie, hoe hoger de norm ”. LTE heeft een hogere frequentie, dus kan minder goed in het lichaam door dringen dan UMTS.

De normen zijn als volgt:

Edwin de Niet, voorzitter van de visiegroep EMV (Elektro Magnetische Velden), is kritisch over deze normen: “Het grote probleem is dat ontwikkelaars zich vasthouden aan een heel oude normering, gebaseerd op de opwarming door straling en niet op de biologische effecten ervan.” De internationale regels met betrekking tot stralingsblootstelling lopen sterk uiteen. “Deze norm is in Nederland 61 Volt per meter, maar in Salzburg 0,6 Volt per meter en in Belgie 3 Volt per meter. In de Europese Unie is in 2009 het voorzorgsprincipe inzake EMstraling opgenomen. Sommige landen voeren dit door, maar hier wordt niets gedaan, want de belangen zijn te groot. KPN heeft miljoenen betaald voor de 2,6 licentie”, aldus De Niet. Actiegroep StopUMTS.nl wilde geen commentaar geven.

Storing
Deze maand is er in de Tweede Kamer vergaderd over het eventuele veilen van de 800 MHz-frequentie. Deze frequentie zou ook beschikbaar gesteld kunnen worden voor mobiele LTE-toepassingen, maar mobiel gebruik op deze frequentie blijkt storingen te veroorzaken. Dummer: “Het gebruik van dezelfde frequenties in verschillende toepassingen – in dit geval de kabel-tv-netwerken en mobiele toepassingen – kan leiden tot storing.”

Agentschap Telecom, de toezichthouder en vergunningverstrekker van de rijksoverheid op de Telecommunicatiewet, heeft verschillende onderzoeken gedaan. De meest recente conclusie is dat de kans op storing beneden de 1% ligt. De Kamer heeft vooralsnog nog geen definitief besluit kunnen nemen over het gebruik van deze frequentie.

De vijf genomineerden zijn door een vakkundige jury geselecteerd. Hierbij is vooral gelet op winkels die opvallen en/of een aanwinst voor de stad zijn. Vanaf 13 april konden mensen thuis stemmen op hun favoriet via www.winkelvanhetjaar.nl. De prijs is een initiatief van Centrummanagement Leiden en werd vrijdagavond in de Hema uitgereikt door de Wethouder Robert Strijk (Economische Zaken).

Puur viel bij de juryleden onder andere in de smaak omdat het nieuw in zijn soort is. Het is een biologische winkel zonder geitenwollensokken-imago, daarbij heeft de winkel ook een opvallend mooi en groot pand.

Eigenaresse Rina van der Stok was zeer verheugd: ‘Wij zijn blij verrast. We zijn nu anderhalf jaar open en in het begin blijft het natuurlijk altijd een beetje spannend. Daarom is het heel leuk om zo’n prijs te krijgen.’

Foto: DOS82 (via Flickr)

Op Schietsportvereniging Alphen (SVA), maken ze geen gebruik van vuurwapens, maar van luchtdrukwapens. Desondanks blijft volgens Aart van der Nagel de Secretaris van Schietsportvereniging ‘Alphen’, op iedere schietsportvereniging de veiligheid van groot belang. Veiligheid wat betreft het pand, de wapens, de munitie en vooral ook de leden behoort optimaal te zijn.

“De wapens die gebruikt worden op de schietavonden worden continu gecontroleerd”, benadrukt Van der Nagel. “Het is een sportvereniging, we zien het als een pure sport en verder niets en zo hoort het”. Volgens van der Nagel is het dan ook van groot belang dat iedere schietsportvereniging zelf zorgt voor veiligheidsdrempels.

Sociale controle
Van der Nagel legt uit dat iedere schietvereniging in Nederland een standaardprocedure hanteert wanneer iemand zich aanmeldt bij de vereniging. Naast de vraag waarom iemand lid wil worden bij de vereniging, heeft iemand die lid wil worden altijd een Verklaring Omtrent Gedrag nodig (VOG). “Geen VOG, dan ook geen lidmaatschap”, maakt Van der Nagel duidelijk. Een VOG is dus een absolute must als je lid wilt worden van een schietvereniging. Ook wanneer er geen redenen zijn voor een persoon om geen VOG te mogen ontvangen, is het nodig dat de vereniging een verklaring heeft van Justitie dat de persoon de schietbaan op mag. Daarnaast is er de Koninklijke Nederlands Schutters Associatie om de schietsport in het algemeen in goede banen te leiden en houden.

Maar voornamelijk de sociale controle is van groot belang, wordt uitgelegd door Van der Nagel. Naast de controle die wordt uitgevoerd door de vereniging, dragen de leden van de vereniging zelf de verantwoordelijkheid naar elkaar en naar het verenigingsbestuur om een oogje in het zeil te houden. “Iedere zelfrespecterende schietsportvereniging zorgt ervoor dat ze gebruik maakt van een sociaal controlerend element.” Zo vertelt Van der Nagel dat ze op de schietavonden bij SVA altijd een aantal mensen met een brede kennissenkring aanwezig hebben. “Zij weten het beste wat er aan de hand is, als er dan iets is spelen zij het meteen door aan het bestuur.”

Eerst schieten, dan gieten
Zo geeft Van der Nagel een paar oude voorbeelden. “Ik gaf een keer instructie op een andere vereniging en zag dat een ex-luitenant die toen reservist bij de politie was, wat munitie in zijn broekzak deed en vervolgens weer in zijn jaszak. Toen ik hem daarop aansprak zei hij dat het ‘ongemerkt’ moest zijn gebeurd. Alsof je ongemerkt eerst iets in je broekzak stopt en daarna in een andere zak.” Ook geldt de sociale controle voor andere situaties, zoals het ervoor zorgen dat iemand met een biertje op niet meer de baan op gaat. “Zo hadden we een keer een man die flink wat op had, die kwam meteen op een stoel buiten de baan terecht,” zegt Van der Nagel. “Eerst schieten, dan gieten.”

De verenigingen zelf kijken ook naar medische achtergrond. Zo wordt er een vragenlijst gehouden onder de nieuwe leden, waar we al veel wijs uit kunnen worden volgens Van der Nagel. Er zit echter wel een groot nadeel aan vast zegt hij: “We gaan uit van de eerlijkheid van mensen, als mensen de vragenlijst niet eerlijk invullen kunnen wij als vereniging ook niet weten wat er speelt”. Als een vereniging dus niets bijzonders is opgevallen tijdens de controle en de persoon verder geen vreemde dingen doet of zegt, kan een vereniging er niets aan doen als zo’n persoon achteraf gezien slechte bedoelingen had. “Mensen met een rustig voorkomen, zoals Tristan, zijn moeilijk in te schatten gevallen. Zulke mensen zullen er altijd zijn”.

Schuldvraag
Velen zijn geschokt na de gebeurtenis in winkelcentrum de Ridderhof. Zeker toen aan het licht kwam dat de dader psychiatrisch patiënt was. Hoe kon het dat deze jongeman beschikking had over zulke wapens? Van der Nagel is het in geval van de schietpartij erg duidelijk. De schuld ligt volgens hem niet bij de vereniging De Dagschutters, waar Tristan van der V. lid van was, of bij Van Dam, de winkel waar de wapens van Tristan afkomstig waren. “Naar het schijnt heeft de vader van Tristan heeft hem die wapens gegeven. Hij wist dan waarschijnlijk alles van wat er met Tristan aan de hand was. Als dat waar is, en er iemand is die schuld heeft aan wat Tristan zelf heeft gedaan, is het Tristan’s vader. Hij zou hem ondanks alles die wapens gegeven.”

Van der Nagel vindt dat de vader van Tristan hier de sociale controle had kunnen uitvoeren, die onder leden op schietverenigingen vanzelfsprekend is. “Tristan was blijkbaar een bekend psychiatrisch patiënt en had al een aantekening op zijn strafblad die te maken had met wapens, als dat zo is had Tristan geen wapens mogen hebben”.

Van der Nagel is echter er niet uit om iemand de schuld te geven. Volgens hem is veiligheid het allerbelangrijkste wanneer je met wapens omgaat. “Wat van belang is, is dat zulke voorvallen overal en elke dag kunnen gebeuren. De veiligheid staat daarom bij onze vereniging voorop”.

“Wanneer je de krant openslaan, zie je dat islam de koppen domineert. De actuele beeldvorming wordt deels door een paar politici bepaald, maar materiële cultuur vertelt een eigen verhaal.” Het doel van de tentoonstelling is de bezoekers kennis op te laten doen en nieuwe visies te laten ontwikkelen, maar het is ook belangrijk dat zij genieten van de mooie voorwerpen. Op de huidige discussies die in Den Haag worden gevoerd, gaat de tentoonstelling niet in. “Politieke discussies voeren behoort niet tot ons vak.”

De tentoonstelling toont islamitische kunst die zelden het depot heeft verlaten. Twintig of dertig jaar geleden was een dergelijke tentoonstelling nog niet mogelijk, volgens Huygens. “De historische inzichten zijn veranderd. Vroeger deden we exposities tot en met het Romeinse Rijk. De islam was een tegenstander van het westen, maar nu denken we meer in termen van cultuurcontinuïteit.” De kunstvoorwerpen van de islamitische tentoonstelling vertellen over de gebieden waar het RMO zich op concentreert, maar dan in een latere periode. Er zijn ontmoetingen geweest, kruisbestuivingen en die worden belicht.

Dat er contact is geweest tussen het westen en de islamitische wereld laten een aantal stukken uit de collectie duidelijk zien. Zo wordt een olifantshoorn tentoongesteld die een lange reis heeft gemaakt. “De hoorn komt uit Afrika en heeft zijn weg gevonden naar de islamitische wereld. Vervolgens is ‘ie in Zuid-Italië in een mengstijl gesneden. Uiteindelijk is het voorwerp in de kerkschat van de Mariakerk in Utrecht terecht gekomen”, vertelt Jan de Hond, conservator geschiedenis van het Rijksmuseum Amsterdam.

Een tapijt uit de zeventiende eeuw is ook opgenomen in de tentoonstelling. De vloerversiering is ongeveer drie bij zes meter groot. “Dit is een vazentapijt dat in Zuid-Iran is vervaardigd. Voor westerlingen waren tapijten erg duur en daarom werden ze niet op de grond gelegd. Kleine exemplaren werden bijvoorbeeld over tafels gedrapeerd”, weet De Hond. In de islamitische wereld zijn geen tapijten uit deze periode bewaard gebleven, omdat men een versleten exemplaar verving.

Door de tentoonstelling wordt volgens Huygens duidelijk dat een islamitisch museum een ontbrekende component is in de Nederlandse museumwereld. Directeur Wim Weijland van het RMO is het roerend met haar eens, vertelt hij tijdens de opening van de expositie. Maar voorlopig blijft het bij dromen, zegt hij, want met de bezuinigingen die het kabinet in de laatste jaren heeft doorgevoerd, kan het nog lang duren voor een dergelijk museum is gerealiseerd.

Een selectie van de voorwerpen uit de tentoonstelling

De Waterbus is een nieuw openbaar vervoersmiddel in Leiden. Begin april werd haar komst groots gevierd in de Leidse grachten, zoals het filmpje van I Love Leiden toont. Nu is er naast het eerste skûtsje de‘Cocosmacroon’, een tweede boot bijgekomen: de ‘Wattanjûh’. Om dit te vieren is een reisje met een van de boten gratis. Daarnaast wil de rederij ook de ondernemers en horeca van Leiden kennis laten maken met de Waterbussen. De actie zal van Eerste Paasdag tot en met Koninginnedag duren.

De ‘bussen’ varen op een vaste route door de Leidse grachten. Door je hand op te steken naar de schipper, kun je aan boord. Er zijn dus geen vaste haltes en overal waar aangemeerd kan worden, stoppen de bussen. Bovendien zijn de wachttijden kort, want iedere drie kwartier zal er een Waterbus langs varen. In de toekomst kan je ook per telefoon de boot reserveren

Inmiddels zijn de boten een groot succes. Leidse ondernemers en instellingen zijn enthousiast over het project. De Leidse Rederij zegt zelf dat nu er twee waterbussen gaan varen, het ‘echt leuk’ wordt. “Op deze manier kan er echt een ‘busdienst’ worden geboden.” In mei komt er mogelijk nog een derde bus bij. De kosten van een reisje met de Waterbus variëren van 2,50 euro tot 10 euro voor de gehele route, maar tussen Pasen en Koninginnedag is het gratis. Bij mooi weer zullen de boten dagelijks van elf uur ‘s ochtends tot tien uur in de avond varen.

Het project ging van start op 30 maart met een grondige inspectie van de hele wijk. De kinderen bedachten vervolgens hoe ze de wijk het liefst zouden verbeteren. De klassen selecteerden zelf de 15 beste ideeën, die woensdag in het buurthuis werden voorgedragen aan wethouder De Wit en de directrice van woningcorporatie De Sleutels, Gerda van den Berg.

De leerlingen richtten zich elk op een andere plek in de wijk, die zij onderzochten en waar ze hun ideeën over uitwerkten. Over een aantal algemene dingen waren ze het allemaal eens: er moet vooral meer natuur, meer kleur, minder troep op straat en meer speelruimte in de Stevenshof komen. De jury koos uiteindelijk de vier origineelste ideeën.

De winnaars waren Mats (11), van de Stevenshofschool, met het idee om de waterkwaliteit in de wijk te verbeteren; Marijn (12), van de Zwaluw, met het plan om vogelhuisjes te plaatsen; Nina (11), van ’t Klankbord, die met het voorstel kwam om muurschilderingen te maken en Giovanni (12), van de Anne Frankschool, die een eigen ontwerp presenteerde voor een nieuw klimrek op het Sara de Bronovoplein.

Deze vier projecten zullen ook daadwerkelijk door de gemeente worden uitgevoerd. Daarnaast beloofde wethouder De Wit om aan de vraag naar meer groen te voldoen: samen met alle leerlingen zullen er binnenkort bloembollen in de wijk worden gepoot.

Op het kaartje zijn de verschillende plaatsen in de Stevenshof te zien die de 15 leerlingen met de beste plannen hebben onderzocht. De foto’s geven een impressie van de finale van het project Wenswijk in het buurthuis. Bij de foto’s staan ook de ideeën van de leerlingen verder uitgewerkt.

Dat is jammer, want juist die hofjes zijn het bezoeken waard. Het zijn idyllische plekjes in de stad, waar de sereniteit het overwint van het stadsrumoer. Wanneer je een hofje in loopt, waan je je vaak in andere sferen. Het lijkt alsof de tijd er heeft stilgestaan. Vooral erg bijzonder is het hof Meermansburg. Dit werd in 1680 gesticht door Maerten Meerman, bewindsman van de VOC, en zijn vrouw Helene Verburgh. Meermansburg is het grootste Leidse hofje en heeft een indrukwekkende regentenkamer op de eerste verdieping van het poortgebouw. In deze kamer hangen verschillende familieportretten en portretten van de stichters.

Hofjes zijn verzamelingen kleine huisjes rond een binnenplaats met nu vaak een tuin. Een hofje bestond meestal uit twaalf huizen, als symbool voor de twaalf apostelen. Het dertiende huis was voor Jezus bestemd. Hofjes werden oorspronkelijk gebouwd om arme bejaarden te huisvesten. Naast gratis wonen, konden de ouderen vaak ook genieten van uitkeringen in de vorm van brood, vlees en kleren. In ruil voor deze gratis verdiensten moesten ze zich netjes en dankbaar gedragen richting het bestuur van het hofje. Dit bestuur bestond meestal uit familieleden van de stichter, maar ook uit instellingen op het gebied van de armenzorg. In Nederland zijn hofjes verschenen tussen de dertiende en negentiende eeuw. Het eerste Leidse hofje, het Jeruzalemhofje, werd in 1476 gesticht.

De Leidse hofjes zijn oases van rust middenin de stad, maar vaak moeilijk te vinden. Op het kaartje hieronder zijn alle Leidse hofjes aangegeven. Een aanrader voor toerist en Leidenaar met het lekkere lenteweer is een wandeling langs de Leidse hofjes. Zo’n wandeling is in het Leidse Visitor Centre voor twee Euro te koop.

Guerilla gardeners in actie. (Foto: Cerian van Gestel)

Onder het motto ‘groen kan overal’ trekken bewoners van verschillende gemeentes, waaronder Leiden, er van 22 tot en met 25 april op uit om de openbare ruimte te verfraaien. Met het wild tuinieren worden rommelige, kale of braakliggende plekken aangepakt en beplant. Een rotonde voorzien van tulpen, tomatenplantjes in een perkje waar nu alleen een boom staat, een klimop tegen een kale muur of een moestuin op een braakliggend terrein.

De Leidse gemeente steunt de burgerlijke ongehoorzaamheid, mits de burgers met groene vingers dat niet doen op plekken waar de gemeente groen onderhoudt. “De insteek is vooral speels, ludiek en een beetje provocerend, ideeel richting een groener Leiden”, aldus wethouder De Wit van Milieu (D66).

Inmiddels hebben zich landelijk 32 groepen en verschillende eenlingen aangemeld voor de actie. In Leiden staan twee teams klaar om de buurt op te leuken. Meedoen kan nog steeds. De actie aanmelden kan op de website van Guerilla Gardeners, maar is niet noodzakelijk. Het opsturen van een foto van de actie wordt zeer gewaardeerd.

De beweging Guerilla Gardening bestaat inmiddels dertig jaar en is vanuit de Verenigde Staten en Engeland over komen waaien. In Nederland rukt het verschijnsel snel op. De beweging wordt gesteund door GroenLinks.

In Leiden maar ook elders in Nederland, zijn kinderopvangcentra specifiek op zoek naar vrouwelijke medewerkers, zo blijkt uit de tekst van de vacature. Daarin wordt gevraagd om een ‘pedagogisch medewerkster’ of ‘peuterleidster’. Vallen mannelijke vakbekwame pedagogisch medewerkers hiermee buiten de boot?

Vrouwending
Ook bij Annette’s Kinderopvang uit Leiden kiezen ze in vacatures voor de vrouwelijke vorm. Maar volgens de eigenaar komen zowel mannen als vrouwen in aanmerking komen voor de functies: “Nadat de kandidaat een goede brief heeft geschreven, op gesprek is geweest en een dagje meegedraaid heeft, bepalen we of diegene past in het team. De belangrijkste beoordelingscriteria zijn de werkwijze, de visie en het karakter van de sollicitant.” Maar hoe zit het dan met die tekst in de vacature? “Onlangs reageerden 95 vrouwen op een vacature. Het werk blijft gewoon een vrouwending.”

Ook op de website van de Rijksoverheid komt de vrouwelijke benaming regelmatig voor. Op de webpagina over kinderopvang en peuterspeelzalen wordt het woord ‘leidster’ gebruikt in plaats van ‘leider’, net als in de beleidsregels voor peuterspeelzalen. Leidster wijst duidelijk een vrouw aan en niet een man. De persmedewerkers van de overheid konden geen verklaring vinden voor deze keuze.

Het traditionele rolpatroon – de vrouw als verzorgende – lijkt de oorzaak voor de vrouwelijke vorm. Toch zijn anno 2011 ook mannen die in de kinderzorg werken. Volgens Esther Stokkel, directeur van kinderdagverblijf Pimmetje, is dat ook hard nodig: “Mannen zijn welkom om te solliciteren. Vooral voor de naschoolse opvang is een man juist gewenst omdat hij voor meer interactie zorgt. Als een bal in de boom belandt zou een leidster op de vloer blijven staan terwijl een man met het kind de boom in klimt om de bal eruit te halen.”

Is er een verklaring voor het vrouwelijke woordgebruik? Stokkel vertelt dat het een gevoelig onderwerp is. Door het drama bij ’t Hofnarretje worden mannelijke leiders meer dan ooit met wantrouwen bekeken. “Ouders zeggen wel eens: ik ben toch blij dat er geen man werkt bij jullie. Voor de mannen, de pedagogisch medewerkers is het ook lastig: op een feestje durf je niet zo snel te zeggen wat je beroep is, ze liggen onder vuur.” En dan zegt ze: “maar vrouwen kunnen het ook doen hoor, alleen heb je dat veel minder snel door. Ze zijn van nature knuffeliger.” 

Discriminatie
De vooroordelen van ouders en werkgevers hebben gevolgen voor mannelijke studenten pedagogiek. Zij komen bij de praktijkuitvoering van hun studie in de knel. Zoals David Jacobson: “In mijn eerste jaar was ik op zoek naar een stageplaats. Dat is me niet gelukt, ondanks vele pogingen. Ik ben een oudere student zoals meer deeltijders. Als je als 40+er op de kinderopvang komt solliciteren gaan er bij een hoop mensen toch wat alarmbelletjes rinkelen. Bij mijn stage-sollicitatiegesprekken, die nog net geen kruisverhoor waren, moest ik grondig uitleggen wat ik als doel had. Waarom ik in de kinderopvang stage wilde lopen. Er werd nog net niet gezegd ‘waarom jij als man?’. Er werd zelfs gevraagd hoe de stage-instelling zou moeten antwoorden op vragen van ouders.” Nu, een aantal jaren later, bekijkt Jacobson deze gebeurtenis iets genuanceerder. Hij begrijpt dat mensen er moeite mee hebben om een man voor hun kleine kinderen te laten zorgen.

Blijft de vraag of bij sollicitaties waarin wordt gevraagd om een vrouw sprake is van seksediscriminatie. Volgens Ferdinand Knaack, medewerker bij de Commissie Gelijke Behandeling, kan het gebruiken van functieomschrijvingen als leidster en medewerkster een vorm van discriminatie zijn. “Het is wettelijk verplicht om een neutrale benaming te kiezen. Je moet de schijn ophouden dat je mensen gelijk behandelt. Dit kan bijvoorbeeld door voor m/v te kiezen achter een functie. Daardoor kunnen ook mannen zich aangesproken voelen.” Knaack legt uit dat er altijd uitzonderingen zijn. Zo kan een werkgever speciaal voor een functie een man of vrouw zoeken. Het wordt pas strafbaar als de werkgever zich voor iedere functie richt op één sekse. En dan? “Een man die zich aangesproken voelt tot de functie en die wel de papieren en ervaring heeft kan dit aantonen aan de Commissie Gelijke Behandeling. Als zij hem gelijk geven kan hij uiteindelijk naar een rechter stappen en zijn gelijk beargumenteren. Dit heeft arbeidsrechtelijke gevolgen: als een man in dat geval de zaak wint, krijgt hij een schadevergoeding in de vorm van een maandsalaris.”

Rond de 600 meisjes hebben zich ingeschreven voor de wedstrijd die door mannenblad FHM voor het eerst werd gehouden in 2004. De helft deed uiteindelijk mee met de verkiezing. Een bevriende fotograaf maakte de foto’s waarmee Eveline op de site kwam te staan. Vanaf het begin van de verkiezing in december vorig jaar stond ze in de top 20, “dat is niet zomaar iets”. Van tevoren wist ze wel waar ze mee begon: haar schoonzusje deed een paar jaar geleden mee met de verkiezing en eindigde in de top 10. “Ze had een leuke tijd. Omdat veel vrienden zeiden dat het ook echt wat was voor mij, heb ik deze keer de stoute schoenen aangetrokken en me ingeschreven.”

Campagne
En het resultaat mag er zijn: Als een van de leukste 20 buurmeisjes mocht Eveline meedoen aan de finale van de verkiezing in de Hollywood Music Hall in Rotterdam. Om zo hoog op de lijst te blijven heeft ze niet stilgezeten. “Ik heb het een en ander georganiseerd, ik heb in verschillende kranten gestaan.” Ze was bij radiozender SLAM!FM te gast met vier andere buurmeisjes, en vorige week bij Lange Frans. Aan de hand van een aantal spellen werd alvast een buurmeisje gekozen. Ze won de rapwedstrijd met met haar zelfgeschreven rap, maar dat was niet genoeg om de avondtitel mee naar huis te slepen. Verder organiseerde ze met drie andere buurmeisjes een feest in een café in Wassenaar.

In de finale presenteren de buurmeisjes zichzelf in verschillende outfits aan het publiek en de jury (met onder meer model Kim Feenstra). Tot die tijd kan er gestemd worden per sms of via sociale netwerksites als facebook en hyves. Daarna wordt het nog spannender: de tien meisjes met de meeste stemmen worden bekendgemaakt. Hieruit kiest de jury de winnares.

Vooroordeel
Maar winnen is voor Eveline niet het enige dat telt. Als moeder van twee kinderen en zelfstandig schoonheidsspecialiste zijn ook andere dingen belangrijk. Daarom is ze blij met wat ze tot nu toe voor elkaar heeft gekregen: “Ik heb mijn doel al bereikt door bij de laatste 20 te horen en dus in de finale te staan! Winnen hoeft van mij niet, daar gaat erg veel tijd in zitten en die heb ik niet.” Wel is ze een levensles rijker geworden: “Ik heb door de verkiezing geleerd om altijd vol te gaan voor de dingen die ik wil. Brutale mensen krijgen veel voor elkaar!”

Het vooroordeel dat over schoonheidsverkiezingen bestaat klopt niet: de buurmeisjes vliegen elkaar tijdens de verkiezing niet allemaal in de haren. “Ik heb veel leuke mensen ontmoet en ook zeker een paar vrienden gemaakt. Er zijn meiden die ik na de verkiezing zeker vaker ga zien.” Maar dit geldt niet voor iedereen: “Jammer genoeg zijn er ook meiden die zo graag willen winnen, dat ze niet zo leuk zijn in de omgang.” De namen van die meisjes worden niet genoemd.

Na de finale zul je Eveline niet zo snel in de bladen tegenkomen, tijdens de verkiezing heeft ze nieuwe kanten aan zichzelf ontdekt. Zo koestert ze niet de wens model te worden. “Ik ben erachter gekomen dat ik meer iemand ben voor achter de schermen, ik vind het leuk om dingen te organiseren. Door deze verkiezing zijn er deuren voor me open gegaan die anders gesloten zouden blijven. Ik heb ook een baan aangeboden gekregen in de marketing van de entertainmentsector. Verder ben ik blij met alles wat deze verkiezing me brengt, het is een ervaring die je niet zomaar meemaakt en daar geniet ik van.”

Burcht van Leiden
Beklim ’s ochtends vroeg de Burchtheuvel van Leiden en geniet van de zonsopkomst en van het mooie uitzicht over de stad vanaf één van de oudste burchten van Nederland.
Openingstijden: zonsopgang tot zonsondergang.
Adres: Burchtsteeg, 2312 JS Leiden

Pieterskerk
Na een jarenlange renovatie is de Pieterskerk sinds half maart 2011 weer volledig te bezichtigen voor publiek. Bezoek de kerk in het hartje van Leiden en geniet van al de pracht en praal. Doe dit op op eigen houtje of naar aanleiding van een rondleiding, die in het weekend worden georganiseerd door vrijwilligers. Elke rondleiding duurt ongeveer een uur. Maar let op, de openingstijden zijn onder voorbehoud, dus controleer voordat u naar de Pieterskerk gaat of er geen evenementen op de agenda van de kerk staan.
Openingstijden: maandag t/m vrijdag tussen 10.00 en 16.00 uur en in het weekend vinden er tussen 13.30 en 16.00 uur rondleidingen plaats.
Adres: Kloksteeg 16, 2311 SL Leiden.

Museum Het Leids Wevershuis
Het 19de eeuwse arbeidershuisje in het centrum van Leiden, is de moeite waard om te bezoeken, want het is nog volledig intact als wevershuisje en als u gelukt hebt dan kunt u getuigen zijn van een weefdemonstratie.
Openingstijden: Dinsdag t/m zondag tussen 13.00-16.00 uur.
Adres: Middelstegracht 143, 2312 TV Leiden.

Stadsgehoorzaal
Bezoek de Stadsgehoorzaal in het hartje van Leiden en ontdek door middel van een rondleiding hoe het er achter de schermen aan toe gaat. Let op, reserveren is verplicht.
Openingstijden: Dagelijks (op zondagmiddag om 13.00 uur rondleidingen)
Adres: Breestraat 60, 2311 CS Leiden

Leidse Hout
Trek op een mooie zonnige dag richting het Leidse Hout en geniet van alle rust. Er is van alles te doen. Zo vinden er op zondagmiddag in de zomermaanden (Mei, Juni en September) gratis concerten in de muziektent De Waterlelie plaats. Verder kunt u gratis het bezoekerscentrum bezoeken waar regelmatig tentoonstellingen en waar vanuit soms ook wandelingen worden georganiseerd. Ook is er voor de kleinste onder ons amusement te vinden in het Leidse Hout; een hertenkamp en een speeltuin.
Openingstijden: Dagelijks
Adres: Houtlaan 100, 2334 CL Leiden (Hertenkampkant).

Leidse poorten
Ga opzoek naar het verleden van Leiden en bezoek de oude stadspoorten, de Morspoort en de Zijlpoort. Voor een volledige ervaring is het handig om de stadswandeling “de Leidse Loper” te volgen. Deze leidt u langs alle bekende en minderbekende monumenten van Leiden. Door de hele stad staan bordjes verspreid die naar deze wandelroute verwijzen.
Openingstijden: Geen
Adres: Morstraat, 2312BL Leiden (Morspoort).

Foto door: Thom Valks

Zo gaat de route nu niet meer langs 24 punten, maar langs 30. Het Stadhuisplein en het Waaghoofd zijn niet meer een deel van de route. Ook de Pieterskerk heeft nu nog maar een nummer op de kaart, waar dat er voorheen twee waren. Er zijn negen nieuwe locaties te vinden op de kaart. Een aantal voorbeelden hiervan zijn de Morspoort en de Hortus Botanicus. De rest van de nieuwe punten zijn te zien op de onderstaande kaart. Een kaart van de oude route, en een kaart van de nieuwe route geven duidelijk de verschillen aan.

Een andere belangrijke vernieuwing met betrekking tot de route is de nieuwe techniek die in gebruik is genomen. De Leidse Loper geeft nu de mogelijkheid om via een mobiele telefoon audio fragmenten af te luisteren bij de verschillende bezienswaardigheden. Een medewerker bij het Visitor Center in Leiden laat weten: “Wij willen de route aantrekkelijker maken, en hopen zo ook moderniteit in te brengen.”

Bij verschillende toeristen op de route zijn er echter nog wat onduidelijkheden. Waarom zijn er in het informatieboekje bijvoorbeeld geen pagina’s gegeven aan de nummers 1, 12, 21, en 28? Een Franse toerist vraagt zich verder af: “Waarom zijn er zoveel verschillende soorten borden die allemaal informatie geven over de stad? Horen ze allemaal bij de Leidse Loper, of zijn er andere initiatieven die door elkaar lopen?”

De nieuwe kaart, die hieronder staat geeft met blauwe markers aan waar de grote groene informatieborden staan die bij de Leidse Loper horen. Niet elke locatie heeft zo’n bord. Verder staan er langs de hele route kleine aanwijzers aan lantaarnpalen vast, de weg verliezen wordt zo lastig gemaakt, wat ook precies het doel is van deze kleine aanwijzingen.

Eigenaar en hoofddocent Rafael Sassy Rodriquez, oorspronkelijk uit Cuba, danst naar eigen zeggen al 46 jaar. Rafael is in allerlei dansstijlen geschoold: gevarieerd van modern, flamenco tot de polka. Hij volgde zijn opleiding als docent aan het Conservatorio Nacional de Danza y Arte en heeft veel opgetreden in Cuba. Dansschool Salsiando bestaat al sinds 1992 en daar geeft Rafael met veel plezier les.

Rafael is niet zomaar een salsadocent, want zijn passie voor dans lijkt ongekend: “Dans is een universele taal. Iedereen spreekt het. Dans gecombineerd met muziek is perfect voor iedereen. Het is een middel om vrij te zijn”, legt hij uit.
Dans zou met name voor kinderen een goede toevoeging aan het leven zijn. “Dans is het beste voor kinderen. Het stoomt ze klaar voor het echte leven. Ze moeten namelijk bewegen en leren om contact te maken. Contact is namelijk belangrijk in het sociale leven”, vertelt hij. “Sommige kinderen zijn verwend en zitten maar achter de computer, terwijl ze hier gezellig met elkaar kunnen dansen, kletsen en een frisdrankje doen.”

Rafael heeft eerder in Leiden dansles aan kids gegeven en biedt sinds eind vorige maand een 4-wekelijkse salsacursus voor tieners aan. De cursus is nog maar net begonnen, maar het lijkt al een succes te zijn. Voor de tieners is Salsiando echt hun plekje geworden, een soort van buurtcentrum waar ze na de les even kunnen blijven plakken en op zondagmiddag hun moves kunnen oefenen. Soms geeft Rafael ze zelfs een lesje Spaans, want volgens hem hoort dat gewoon bij salsa.

Dans-assistente Christel ziet al verschillen in de houdingen van de tieners: “Sommige kinderen zijn echt verlegen als ze bij ons beginnen, maar je merkt echt al na weken dat ze anders met mensen omgaan. Je ziet echt een zelfvertrouwen bij ze. Sommigen wilden echt niet dansen, maar die werden meegesleurd door hun vriendjes, dus zijn ze maar gebleven.”

Vamos a bailar
Ondertussen is het al bijna 16:30 en de zaal vult zich met tieners. Rafael verwelkomt ze met een hola, een high-five en biedt ze een glaasje fris aan. Terwijl de jongens een colaatje aan de bar drinken, trekken de meisjes hun laaggehakte dansschoentjes aan. Er volgen meer jongeren; sommigen komen alleen, anderen komen hand in hand binnenwandelen, omdat ze stelletjes zijn. De muziek staat niet eens aan, maar de tieners zijn al druk salsa-figuren aan het oefenen; van de technische hammer-lock tot de sexy dip.

Nadat de ruimte gevuld is met ongeveer vijftien leerlingen, meer meisjes dan jongens, begint Rafael de les. Een meisje heeft slippers aan. “Ga je naar het strand?”, vraagt hij verbaasd. Dan komt er een stelletje vijf minuten te laat door de deuropening. “Aha, jullie zijn te laat”, zegt Rafael. “Een beetje maar”, antwoordt de jongen terwijl hij samen met zijn vriendin richting de bar sneakt. Zij lijkt nogal verlegen en vertelt haar vriendje dat ze echt niet mee gaat doen. Maar als hij haar eenmaal op de dansvloer heeft gesleept geeft ze toch in de latin beats.

Na een korte warming-up zet Rafael de muziek uit en de leerlingen in een kring. “We gaan beginnen!”, roept hij plotseling. De tieners kijken verbaasd om zich heen; er is immers geen muziek. “Postuur!”, zegt hij daarna. Als sommige jongens nog steeds als zoutzakken bijstaan, wringt Rafael zich in allerlei rare poses om ze te plagen. “Dus niet zo staan.. en ook niet zo”, laat hij zien. Ze moeten namelijk rechtop staat, met rechte schouders en het gewicht op de linkerstandbeen. “Niet lachen! Houding”, roept hij nogmaals. Een jongen negeert Rafaels verzoek en staat met zijn handen in zijn zakken onderuit gezakt. “Wat ben je aan het doen? Heb je veel geld in je zakken ofzo?”, vraagt Rafael hem terwijl hij zijn houding verbetert.

Nadat de groep in een kring heeft gedanst, wordt het tijd voor wat partnerwerk. De muziek gaat aan en de tieners die een danspartner hebben bemachtigd blijven bij Rafael. De andere meisjes, waar een enorm overvloed aan is, gaan met Christel mee naar een andere zaal. “Daar leer ik ze een beetje lady styling, of bijvoorbeeld wat cha-cha, zodat ze weten waar ze hun handen moeten laten tijdens het dansen”, legt ze uit.

De muziek gaat aan en de kinderen pakken alles verbazingwekkend snel op. Technische figuren uitvoeren en in de maat dansen lijkt een eitje voor ze. Ze blijven tijdens het dansen vooral vrolijk lachen. Een meisje van elf en een jongen van zestien, die minstens twee koppen verschillen, dansen bijvoorbeeld de sterren van de hemel. “Ja, ze pakken het echt snel op”, vertelt Christel nog even voordat ze naar de andere zaal verdwijnt.

Na een uurtje salsalessen dansen sommigen nog een nummertje, gaan anderen aan de cola of trekken zelfs hun skates aan. Ze blijven aan de bar plakken en zeggen nog even gedag tegen Christel en Rafael. “Ik blijf hier wonen, ik ben hier echt vaak!”, roept een meisje voordat ze weggaat.

Een foto-impressie:

Een video-impressie:

Ongeveer 3500 mensen staan te popelen om van start te gaan.Voordat zij beginnen, verzorgd Sportcity Leiden een mogelijkheid om de spieren alvast op te warmen. Het startschot wordt dit jaar gegeven door burgemeester van der Werf (Eric Filemon), omdat de 3 October Vereniging 125 jaar bestaat.

Een van de verenigingen die meedoet met de Singelloop is Leiden Atletiek. Elk jaar doen er ongeveer 30-50 leden mee aan de Singelloop. Deze groep verandert door de tijd heen, maar blijft qua grootte ongeveer constant. Op de vraag of de Singelloop een belangrijke wedstrijd is voor Leiden Atletiek, antwoordt secretaris Lieneke Hoeksma: ‘ Nee, wij beschouwen de Singelloop niet als een serieuze wedstrijd.’

Het merendeel van de leden dat meedoet aan de wedstrijd is recreatieve loper. Een klein aantal getrainde lopers doet mee om de afstand zo snel mogelijk af te leggen. De recreatieve lopers trainen ongeveer twee keer per week. De professionelere lopers hebben geen speciale voorbereiding voor deze wedstrijd, maar beschouwen dit als een extra oefening en trekken de recreatieve lopers mee tijdens de training.

Vorig jaar was Sven Grundeken de winnaar. Mevrouw Hoeksma weet niet zeker of hij dit jaar mee doet, maar is er wel bijna zeker van dat een van de leden de snelste tijd gaat neerzetten.

Naast lopers die lid zijn van een vereniging doen er ook recreatieve lopers mee. Anita Harrewijn, een medewerker bij kinderopvang Wonderland, is een van de recreatieve deelnemers. Zij doet voor de eerste keer mee samen met een paar collega’s: “Het lijkt mij leuk om mee te doen, want het is een hele happening en ook nog eens voor het goede doel!’. De opbrengsten van de Singelloop worden verdeeld over een aantal goede doelen. Dit jaar zijn dat: De Weerklank, het Huis op de Waard, Dress for Succes en Speeltuinvereniging Morschkwartier.

Harrewijn heeft nog nooit eerder meegedaan aan een hardloopwedstrijd, maar is meegesleept door een collega. Ze verwacht niet dat zij eerste wordt, maar heeft wel als doel om de wedstrijd uit te lopen. Als amateur hardloopster heeft zij zich niet erg voorbereid op de loop, maar denkt wel dat het haar lukt om de afstand van 6,6 kilometer af te leggen. Harrewijn: “Ondanks dat wij meedoen voor de gezelligheid, hebben we wel rekening gehouden met wat we eten, zodat we meer kans maken om de Singelloop te voltooien.”

Wie uiteindelijk de winnaar wordt is nog de vraag, maar dat het vrolijk en gezellig wordt is zeker. Zo zie je naast de “normale” loper ook lopers die opvallen door hun kleding of gedrag. De groep bestaat uit een verzameling van hardlooppakjes, tot carnavalspakjes en zie je mensen uit verschillende leeftijdscategorieen langs komen.

“Al vanaf 2006 zijn wij in Afghanistan bezig met twee projecten. In eerste instantie is daar het Nationale museum in Kabul. Decennia van strijd hebben van het wereldbefaamde museum een ruïne gemaakt, en in ’93 werd het zelfs geraakt door een raket toen het als militaire basis gebruikt werd. Ook de collectie was grote schade toegedaan, niet in de laatste plaats doordat de Taliban vele pre-islamitische objecten heeft vernietigd vanwege de afbeeldingen die ze bevatten.”

“In samenwerking met lokale partners zijn we bezig met de restauratie en wederopbouw van het museum. Ondanks alles is het altijd open gebleven, maar wat we nu doen is het realiseren van een nieuwe permanente tentoonstelling, en ervoor zorgen dat deze ook in stand gehouden kan worden wanneer wij ons straks terugtrekken. Conservatoren en restaurateurs worden opgeleid, maar bijvoorbeeld ook beveiligers. Daarnaast wordt ook geprobeerd de objecten die tijdens de plunderingen onder het Taliban bewind zijn verdwenen terug te krijgen.”

“Ons tweede project richt zich op de renovatie van het Bagh-e Jehan Nama paleis in Kolhm, in het noorden van Afghanistan. Het uiteindelijke doel is om hier een etnografisch museum te stichten. De Afghaanse bevolking buiten Kabul is nog niet zo bekend met het concept museum, we kijken daarom naar andere manieren om de mensen hier enthousiast te maken. De tuinen van het paleis waren vroeger bijvoorbeeld een plek van ontmoeting. In de Sovjetperiode zijn grote delen volgestort met beton zodat er tanks konden rijden, en de rest is verwaarloosd. De tuinen worden nu in volle glorie hersteld zodat mensen er weer samen kunnen komen. We hopen dat het dan van daaruit een kleine stap zal worden om straks ook het museum in het paleis te bezoeken.”

“Het is heel belangrijk om vanuit de plaatselijke bevolking te denken. Wij kunnen wel bepalen dat het leuk is om ergens een museum neer te zetten, maar als er vervolgens niemand langs komt heb je vooral veel tijd en geld verknoeid. Cultureel erfgoed vormt de culturele identiteit van een land of volk, en het is van groot belang dat mensen daar kennis van kunnen nemen en zo een gevoel van trots kunnen ontwikkelen. Het CIE werkt dan ook bijna alleen maar met lokale mensen. Wat voor ons heel belangrijk is, is dat de mensen een vak leren. Bij de restauratie van het paleis zijn allemaal Afghanen uit de regio aan het werk, die de traditionele ambachten nog beheersen. Zij weten hoe ze van modder en mest bouwmaterialen maken, of zijn nog bekend met traditionele houtbewerkingtechnieken. Wij proberen bij elk van die vakmannen ook een aantal jonge leerlingen te plaatsen, zodat die straks het vak over kunnen nemen en de kennis niet verloren gaat.”

Kaart van Afghanistan, Mazar-e-Sharif en Kunduz zijn in rood weergegeven

“Ik kan de toekomst niet voorspellen, maar ik blijf ondanks alles positief. We hebben al heel veel bereikt en de bevolking staat positief tegenover onze projecten, vooral ook omdat we ze overal bij betrekken. Over anderhalf jaar stoppen we in Afghanistan. De Amerikanen zullen dan het museum in Kabul nog verder uitbreiden, en ook in Kholm loopt alles goed. Als ik naar het Bagh-e Jehan Nama paleis kijk dan weet ik: dat museum daar gaat er ook gewoon komen.”

De in oktober 2010 begonnen renovatie werd vooraf gegaan door een sloop van de oude brug, met een langdurige blokkering van de waterweg tot gevolg. Dit trof de boten van onder andere Rederij Rembrandt, voor welke de Kippenbrug midden op de vaarroute door het historische centrum ligt. Aangezien de renovatie ook een versmalling van de oorspronkelijke doorvaartbreedte behelst, leek de vaarroute even permanent in gevaar te komen.

Volgens Paul Groenen, eigenaar van Rederij Rembrandt, is dit onmiddellijke gevaar afgewend. “Als ze niet aan het werk zijn, kunnen we er inmiddels wel gewoon weer door.” Desalniettemin bezorgt de geringe aandacht van de gemeente voor het watertoerisme hem kopzorgen. “Waar ik een klacht over heb ingediend, is het feit dat de route rondom Koninginnedag niet twee dagen, zoals afgesproken, maar vier dagen gestremd wordt.”
Het vaarverbod is een gevolg van het plaatsen van pontons met podia op het water van de Nieuwe Rijn, zoals ook afgelopen jaar het geval was. Groenen stelt dat de gemeente zich altijd naar de wensen van de horeca voegt.

Hij vindt de informatievoorziening vanuit de gemeente bovendien gebrekkig. “In plaats van dat ik het persoonlijk te horen krijg, mag ik het in de krant lezen.” Op de vraag of hij de schade die de rederij hierdoor lijdt kan inschatten, antwoordt hij bevestigend. “Het zijn al deze kleine dingen samen die het voortbestaan van de rederij uiteindelijk in gevaar brengen.”

De gemeente laat in een reactie weten dat het bericht over de stremming met Koninginnedag ‘per abuis’ in de krant heeft gestaan: het college neemt 19 april pas een besluit. Wel wordt toegegeven dat de renovatie van de Kippenbrug niet goed is aangekondigd naar de reders, maar dat men ‘in goed overleg tot een oplossing is gekomen over de doorvaartbreedte’.

De documenten, die tussen 1905 en 1909 zijn gemaakt door de Surinaamse broers Penard en lokale medicijnmannen (ook wel sjamanen genoemd), vormen een grote aanvulling op de collectie Penard. Die collectie bestond tot nu toe voornamelijk uit voorwerpen, zoals aardewerken potten en dergelijke. Nu zijn er vooral tekeningen en geschriften gevonden die afbeeldingen zoals het stippen- en strepenpatroon beschrijven. De Penards hebben daarnaast over de Indianen taalkundige informatie, versieringsmotieven en verhalen vergaard en verwerkt. Mans is dan ook erg positief: “De ontbrekende schakel is nu gevonden.”

Waarom de documenten pas nu worden onderzocht, ligt aan verschillende factoren. Ten eerste was er nooit duidelijk wat er in de dozen zat en was er geen Suriname-deskundige aanwezig om een juiste duiding te geven aan het materiaal. Men richtte zich meer op materiaal uit de Andes en Mexico, niet op Suriname. “Van een deel van de gevonden manuscripten wist men niet eens dat het Surinaams was, omdat de benodigde expertise om erover te oordelen niet aanwezig was,” zegt Mans, “dan stond er enkel ‘Suriname?’ bij”. Het onderzoeken van het materiaal werd bemoeilijkt, doordat er een ander alfabet wordt gebruikt dan bij ons. Het leek volgens Mans dus eerst alsof alles door elkaar heen zat. Inmiddels kennen de onderzoekers het alfabet uit hun hoofd en wordt het materiaal in de juiste volgorde bestudeerd.

Lepra
De documenten zijn van onschatbare waarde. In de tijd van de gebroeders Penard werd door wetenschappers namelijk weinig waarde gehecht aan de kennis van de sjamanen. Omdat de broers al op jonge leeftijd melaats werden, was er in de reguliere wetenschap geen plaats voor hen. Ze hebben zichzelf de wetenschappelijke methodes aan moeten leren. Misschien is dit de reden dat ze er controversiële standpunten op nahielden, die niet goed vielen in de contemporaine academische wereld. Dit zorgde er wel voor dat zij niet de vooroordelen uit deze wereld hadden en dus met een open blik keken naar de manier van werken en leven van de Kari’na Indianen.

De broers kwamen met de Kari’na Indianen in aanraking toen ze onderzoek deden naar de vogels  van Guyana en daarvoor in Paramaribo waren. De Indianen, op bezoek in de stad, bleken erg veel van die vogels te weten, waarop de broers, hun interesse gewekt, naar hen toe gingen. Door dit contact is uiteindelijk de collectie van de wijsheid van de Kari’na sjamanen vastgelegd, waarbij de bedoeling was die uiteindelijk tot encyclopedie te bundelen. Dit is er helaas nooit van gekomen.

Gevaarlijk materiaal
De manuscripten laten de uitgebreide kennis van de sjamanen van de Kari’na stam zien. Het stip- en streeppatroon laat bijvoorbeeld hun inzicht zien in een sterrenconstellatie, die zij ‘Het Gezicht of ‘de Boze Schoonmoeder’ noemen. Maar de documenten bevatten niet alleen astrologische kennis. Ze beschrijven bijvoorbeeld ook de dierenwereld en de seizoenen in groot detail, wat laat zien dat er een rijke, brede kennis van de natuur bestond in de Surinaamse stam. Kennis die nu niet meer voor handen is, omdat het destijds verboden was, door zendelingen en missionarissen, deze eeuwenoude kennis over te dragen aan de jongere generaties Indianen.

De uitgebreide kennis van de sjamanen is nu een reden om voorzichtig te zijn met het materiaal. Er zouden namelijk dingen bij kunnen zitten die gevaarlijk zouden kunnen zijn. “Als dat soort materiaal in verkeerde handen valt, kan dat, volgens de Kari’na, soms zelfs dodelijk zijn,” zegt Mans. Het materiaal wordt dan ook volledig onderzocht en maar een klein deel van de inmiddels bekende verhalen wordt tentoongesteld. Eerst gaan de onderzoekers in Augustus naar Suriname om daar afspraken te maken met de Kari’na Indianen en deskundigen over of en hoe het materiaal gebruikt en tentoongesteld mag worden.

De ontdekking van de documenten in de doos en de interpretatie daarvan is een belangrijke stap in het onderzoek naar de Kari’na. Volgens het Museum Volkenkunde zijn de Indianen in Suriname een ‘vergeten groep’. Er is dan ook vanuit dit land veel belangstelling voor de ontdekking. De meesten zullen er op moeten wachten, want de onderzoekers zijn nog even bezig met het digitaliseren en analyseren van het materiaal. Een deel daarvan wordt nog tot en met 29 april tentoongesteld op de eerste etage van het Museum Volkenkunde.

Bereikbaarheidsprojecten Gemeente Leiden weergeven op een grotere kaart

“We willen de dienstverlening verbeteren door de verschillende servicepunten te centreren op één locatie, die goed bereikbaar is,” legt de gemeente Leiden uit. Op dit moment zijn de servicepunten op verschillende plekken in de stad gevestigd; de Morsweg, Langebrug, Tweelinghuis en Admiraal Blanckertweg. Met ingang van dinsdag 19 april komt daar verandering in; het Stadsbouwhuis aan de Langegracht 72 wordt na een verbouwing van zeven maanden weer in gebruik genomen.

foto: Marieke Leijder Havenstroom

Wegens de verhuizing is het loket Werk en Inkomen op maandag 18 april telefonisch niet bereikbaar, en de locatie Langebrug gesloten. De Servicepunten en loketten blijven na de verhuizing dezelfde telefoonnummers en postadressen behouden.

In het kader van dit vijftig jaar bestaan organiseert de gemeente samen met verschillende stadspartners allerlei activiteiten rondom de monumenten. “De meeste activiteiten zijn niet speciaal voor Leiden 50 jaar monumentenstad georganiseerd”, zegt Gerritsma, die werkt voor de Afdeling Realisatie Team Stadsruimte. “Met de agenda Leiden 50 jaar monumentenstad willen we de grote diversiteit aan activiteiten samenbrengen, die jaarlijks met en door vele stadspartners worden georganiseerd op het gebied van het cultureel erfgoed. Zo laten we duidelijker zien wat Leiden allemaal te bieden heeft.”

De activiteiten hebben alles te maken met monumenten, (bouw)historie en archeologie. Zo wordt er een publicatie uitgegeven over 50 jaar monumentenzorg in Leiden door de Historische Vereniging Oud Leiden in samenwerking met de gemeente Leiden en de stichting Leidse historische publicaties. Meer van deze activiteiten zijn onder andere historische stadswandelingen, een tijdelijke tentoonstelling over Lucas van Leyden die aansluit op de tentoonstelling in de Lakenhal en de open monumentendagen. Op de erfgoedsite van de gemeente Leiden zijn al deze activiteiten weergegeven in een agenda die het hele jaar door wordt aangevuld. Gerritsma: “Iedereen kan via het aanmeldingsformulier op de site een activiteit aanmelden voor deze agenda, als de activiteit te maken heeft met historie, monumenten, dan wel het cultureel erfgoed van Leiden.”

Jonge monumenten
Hoewel Leiden bekend staat als historische stad komen de jongere monumenten dit jaar ook geen aandacht tekort. Het gaat dan om monumenten gebouwd tussen 1945-1965 en daarna. Zo zal er een verkiezing voor het jonge monument plaatsvinden. “Tot nu toe ging de aandacht van monumenten uit naar monumenten van voor 1945. Met de jonge monumentenverkiezing willen we aandacht vragen voor de jonge monumenten in Leiden”, zegt Gerritsma. De verkiezing van het jonge monument is wel een activiteit speciaal georganiseerd voor Leiden 50 jaar monumentenstad.

Hoe passen deze moderne monumenten in het plaatje van Leiden als historische monumentenstad? “Om de Leidse historie ook voor de toekomst levend te houden is het niet enkel van belang om te kijken naar de monumenten van voor 1945, maar zijn zeker ook gebouwen en stedelijke ontwikkelingen van na deze periode interessant om de historie van Leiden door de eeuwen heen ook voor de toekomst waar te kunnen blijven maken”, vertelt Gerritsma.

“Het gebouw van Minerva aan de Breestraat is een goed voorbeeld van zo’n jong monument”, zegt Edwin Orsel, bouwhistoricus. Nog meer voorbeelden van jonge monumenten zijn de meelfabriek, de schoorsteen van de energiecentrale, het 50KV station aan de Pasteurstraat en het theehuis in de Leidse Hout. Orsel: “Er is een boek verschenen en tegelijk is een inventarisatie opgesteld van jonge monumenten om te onderzoeken of die ook op de lijst moeten komen te staan.” Er komen dus nog steeds monumenten bij. Wordt de situatie niet onhoudbaar met deze lange lijst van monumenten? “Nee dat denk ik niet”, zegt Orsel. “Voor veel mensen is het bezit van een monument een eer en vanuit de gemeente kunnen we de eigenaren met raad en daad bij staan.”

Herbestemming
De laatste tijd wordt er veel gesproken over modernisering van de monumentenzorg. De modernisering van de monumentenzorg is een landelijke ontwikkeling op het gebied van monumentenbeleid. Een van de ontwikkelingen is bijvoorbeeld het bevorderen van herbestemming. Ook wordt er in het thema van Leiden 50 jaar als monumenten stad gekeken naar de herbestemming van monumentale panden.

Leiden 50 jaar monumentstad maakt deel uit van het programma Binnenstad. Dit programma is in het leven geroepen om de binnenstad te verbeteren door middel van allerlei activiteiten. Een van de doelstellingen van het programma is onder andere om meer bezoekers te trekken naar de binnenstad. Gerritsma: “Leiden 50 jaar monumentenstad draagt daar dit jaar aan bij met verschillende activiteiten, waaronder de activiteiten in het kader van 400 jaar stadsuitbreiding 1611.”

Woordvoerder Gabriëlle van der Voort: “Het is wel iets waar we naar uit kijken. Voor de lezingen hebben we ook gerenommeerde sprekers in huis. We zijn er trots op dat we de klassieken zo onder de aandacht brengen.” Eén van die sprekers is Rosita Steenbeek: schrijfster en ambassadrice van de Week van de Klassieken. Tijdens haar lezing vertelt ze over haar reis naar de Italiaanse eilanden Capri, Ponza en Tentotene, die in de oudheid het decor vormden voor keizerlijke weelde.

Vanavond wordt de Week van de Klassieken feestelijk geopend in Amsterdam. Hier zal het publiek door Kim Beerden, historica aan de Universiteit Leiden, geïntroduceerd worden in de wereld van toekomstvoorspellingen “Dit doen we allemaal”, beweert Beerden. “Het zit namelijk ingebakken in de mens om tekens te zien in de omgeving en die te interpreteren.” Dergelijke tekens werden in de antieke wereld toegeschreven aan de goden. In de huidige maatschappij speelt religie hierin een minder grote rol. “Tegenwoordig schrijven we onthullingen van de toekomst vaker toe aan wetenschap.”

Leiden sluit de themaweek af met een Ken-Uw-Klassiekers Pubquiz op donderdag 21 april. Wie was de sterfelijke vader van Helena? Uit welke stad kwam Titus Livius? Classici leveren een heuse titanenstrijd, in een poging dergelijke vragen te beantwoorden.

Dit jaar is de vierde editie van de Week van de Klassieken, met dit keer ‘geld’ als thema. Uitgeverij Athenaeum en uitgeverij Ambo zijn de drijvende kracht achter deze week en presenteren in deze periode nieuwe boeken over de klassieke wereld.

Negen mensen kwamen zaterdag om toen de 24-jarige Tristan van der V. meer dan honderd keer het vuur opende op winkelend publiek in Alphen aan den Rijn. Op maandag werden vervolgens meerdere mensen aangehouden, waaronder een 29-jarige Leidenaar, na verbale en online dreigingen om een soortgelijke actie uit te voeren.

Dinsdag werd een 17-jarige jongen uit Hoogvliet voorgeleid, die via Twitter had gedreigd de schietpartij “dunnetjes over te doen”. Hij moet de komende twee weken vast blijven zitten en verschijnt op 14 juni in een zitting voor de kinderrechter, zo verklaarde het Openbaar Ministerie (OM).

Dreigtweets
Er komen steeds meer richtlijnen om zogenoemde dreigtweets aan te pakken. Zo laat de Politie Hollands Midden op hun website weten dat dreigtweets ook bedreigingen zijn en dus strafbaar. Inmiddels zijn er intersurveillanten in dienst die actief zoeken naar dreigementen op sociale media. De verzender wordt aangehouden en de kosten van de politie-inzet op hem of haar verhaald.

Dreigtweets lijken steeds populairder te worden. Volgens het OM is dit door de verharding van de maatschappij en de toegankelijkheid van sociale media.