Bij binnenkomst is de taart al aangesneden, thee en koffie staan te pruttelen. Na een warm onthaal door gespreksleidster Margarita Bernal en organisator Annemiek Scholten nemen de deelnemers plaats aan een lange tafel. “Er zijn weinig mensen, maar zo is het ook tijdens een echte dialoog. Het is dus een goede try-out!”, roept Scholten lachend. Met maar liefst vier soorten thee, taart, koekjes en zes enthousiaste deelnemers zijn alle ingrediënten aanwezig voor een geslaagde ‘Leiden in Dialoog try-out’.
Foto: Annemiek Scholten
In 2002 ziet de Dag van de Dialoog het levenslicht in Rotterdam, als reactie op de onzekere tijd die aanbreekt na de aanslagen van 11 september. Het initiatief moet de samenleving een duwtje in de goede richting geven door de ontmoeting tussen mensen te bevorderen. Sindsdien heeft de Dag van de Dialoog een vlucht genomen naar steden en dorpen door het hele land. En sinds vorig jaar doet ook Leiden mee.
Leiden in Dialoog 2010 vindt plaats in de eerste week van november. Dan is heel Leiden het decor van nieuwe ontmoetingen en praten groepjes Leidenaren over een bepaald thema. Om een geschikt thema te vinden, organiseert Leiden in Dialoog een serie try-outs waarin deelnemers een thema kunnen uitproberen. Vanavond, donderdag 22 april, wordt de spits afgebeten. Geïnteresseerde Leidenaren konden zich via de website opgeven. Iets voor achten verzamelen ze zich in het centrum van Leiden: de vergaderruimte van Cowork Company aan de stationsweg zal de hele avond in het teken staan van de dialoog.
Nog wat ongemakkelijk kijken de deelnemers het kantoor rond. Ze nemen elkaar voorzichtig in zich op. Vijf vrouwen, één man telt het gezelschap. Bijna allemaal zijn het wildvreemden van elkaar. Dan schuift ook de organisator aan: het is acht uur.“Wat spreekt jullie het meest aan,” begint de gespreksleidster, “ik geef ik vraag of waar kijk jij naar ?” Even is het stil. Na wat geroezemoes is iedereen het erover eens: waar kijk jij naar wordt het thema van vanavond.
Voorstellen
“Ik ben Angelique. Wat ik met het thema heb? Het is zo breed, iedereen kan er zijn ei wel in kwijt. Dat is mooi.” De deelnemers laten bij hun introductie beroepsinformatie achterwege. Een naam is voldoende. “Zo ontstaat er een sfeer waarin iedereen gelijk is, waar vooroordelen niet van kracht zijn”, vertelt Scholten.
De wand naast de dialoogtafel is bedekt met knalroze behang, waarop zwarte bloemtakken, vogeltjes en vlindertjes een patroon vormen. Plotseling zijn die het middelpunt van het gesprek. “Als ik naar de muur kijk dan valt mijn oog eerst op het vogeltje. Daarna zie ik pas het geheel. Dit is ook de manier waarop ik naar mensen kijk.” Anderen zien juist het vlindertje het eerst en slechts een enkeling merkt de in lichtroze afgebeelde libelles op. “Zoiets simpels als het behang bewijst dat we de wereld om ons heen allemaal anders waarnemen.”
Een half uur verstrijkt. De sprekers ogen ontspannen. Er wordt gelachen. Maar het gesprek moet nog wel even op gang komen: “Het is niet de bedoeling dat we steeds het rondje afwerken, jullie mogen gewoon op elkaar reageren hoor!”, moedigt de gespreksleidster aan.
Foto: Daphne Horn
Delen
De volgende ronde breekt aan. “Welke leuke ervaring met waar kijk jij naar wil je delen?” Het eerste door-elkaar-heen-gepraat ontstaat, maar er wordt ook aandachtig naar elkaar geluisterd. “Ik wandel iedere ochtend. Dan hoor ik de vogels fluiten en kijk ik naar de bomen, met hun takken en bladeren. Elke ochtend ziet alles er weer anders uit.” Ook: “Ik bouw Nederland in miniatuur met modelspoor, mijn hele zolder staat ermee vol. Ik kijk naar wat ik nog mis. De tram bijvoorbeeld.”
De deelnemers reageren vaak verwonderd. “Grappig”, zegt een vrouw, luisterend naar haar buurvrouw. “ Wat is er grappig aan?” “Nou eigenlijk niks, maar gewoon, het is grappig dat jij dat zo anders ziet.” De gespreksleidster vat samen: “We kijken even door elkaars bril naar de wereld om ons heen.” “Iedere bril heeft weer andere glazen”, vult de enige man uit het gezelschap aan. De anderen knikken instemmend.
“Ik zou graag zien hoe mijn kinderen opgroeien.” “Ik zou wel met meer aandacht om me heen willen kijken.” En nog persoonlijker: “Ik zou graag nog eens in de ogen van een geliefde willen kijken.” De dialoog biedt de gelegenheid om dromen uit te spreken en te delen, in alle openheid. Niets is goed of fout.
Scholten: “Vaak mondt een gesprek over een maatschappelijk onderwerp uit in een discussie of een hoogoplopend meningsverschil. Maar na een avond dialoog mag ik zoveel bijzonders van alle deelnemers zien en horen, dat ik na het gesprek het gevoel heb dat ik ze al een hele tijd ken. Ik heb dan alle deelnemers even echt mogen zien.”
Twitter
Intussen staan ook de borrelnootjes op tafel en zijn de glazen weer bijgevuld. Al pratende zijn de deelnemers dichterbij elkaar gekomen. Het gesprek is levendig en kent geen stiltes meer.
“Wat kun je doen om een stapje dichterbij je droom te komen?” De laatste ronde. Na een korte denkpauze vertelt een vrouw moedig: “Open zijn. Net als met Twitter. Gewoon niet bang zijn voor de oordelen van anderen. Puur wat ik belangrijk vind de wereld in slingeren.” Ze krijgt meteen bijval. Een vrouw met opgewonden stem: “Twitter is zo’n fantastisch concept: jij wilt iets kwijt, maar wat er daarna mee gebeurt maakt niets uit.”
Twitter sluit goed aan bij het thema. “Je kijkt op Twitter voortdurend naar wat andere mensen doen, hoeveel volgers je hebt, wat anderen van je vinden, en wat dit alles met je doet. En ook naar hoe zichtbaar je wilt zijn, hoe je wilt dat anderen naar jou kijken.”
Na ruim twee uur intensief gedachten te hebben uitgewisseld, maar vooral ook te hebben geluisterd, blikt de groep terug. “Gaan jullie nu met een andere blik naar huis?” Toch wel. “Horen hoe anderen kijken zet jezelf ook weer aan het denken.” Want het thema is als een kapstok: elke deelnemer hangt er zijn eigen jas aan op. Aan het eind hangt die vol, met jassen in allerlei kleuren. En elke deelnemer keert in een iets andere jas weer terug naar huis.
Leiden in Dialoog 2010 vindt plaats in de ‘Week van de Dialoog’ van 1-7 november. Door heel Leiden staan tafeltjes waar Leidenaren, jong, oud, man, vrouw, met elkaar kunnen praten en de kracht van de dialoog kunnen ervaren.
