Studenten met elkaar in gesprek in het Lipsius
Boze studenten bezetten afgelopen maandag in diverse steden collegezalen om te protesteren tegen aangekondigde bezuinigingen in het hoger onderwijs. Vooral de mogelijke afschaffing van de basisbeurs stuit de studenten tegen de borst. In Leiden blijven massale protesten vooralsnog uit, maar dat wil niet zeggen dat men berust in de huidige snijplannen. “Waarom wordt er niet gewoon een studietaks ingesteld?”
Bij de universiteitsgebouwen in Amsterdam en Utrecht prijken deze week spandoeken met protestleuzen. Op de Universiteit Leiden is echter geen teken van onrust te bespeuren. In het Lipsius gebouw (Faculteit der Geesteswetenschappen) klinkt alleen het vertrouwde geluid van schuifelende stoelen en zoemende laptops. Studenten kauwen rustig hun broodjes of drinken een kop koffie. Door megafoons gebrulde actiekreten zijn hier ver te zoeken.
Werken als postbode
Toch zijn studenten wel degelijk bezig met de bezuinigingen die hen mogelijk boven het hoofd hangen. Manon (18), een eerstejaars studente Latijns-Amerikaanse Taal & Cultuur, reageert fel als haar gevraagd wordt naar de mogelijke afschaffing van haar studiebeurs. “Ik werk nu op vrijdag en zaterdag in een winkel, maar zelfs met dat geld er bij kom ik maar net rond. Als ik daar dan ook nog een huursom bovenop krijg, houd ik helemaal niks over. Ik woon nu nog bij mijn ouders omdat ik het simpelweg niet kan betalen uit huis te gaan.”
Zou ze zonder basisbeurs dan überhaupt nog wel kunnen studeren? “Jawel, maar dan moet ik wel het hele studiejaar in dezelfde outfit lopen of me helemaal suf lenen. Beide ideeën staan me niet aan.” Studiegenote Kim (22) knikt instemmend. “Ik werk nu als postbode om mijn kleding, eten en uitgaan te kunnen financieren. Zonder basisbeurs zou ik twee tot drie dagen in de week erbij moeten werken om rond te komen. En dat naast een fulltime studie.”
Hot issue
Het afschaffen van de basisbeurs is al jaren een hot issue binnen het ministerie van Onderwijs. Het kost op jaarbasis ruim één miljard euro om studenten in hun eerste vier studiejaren financieel te ondersteunen. Na de economische crisis raakte de discussie over het opheffen van de basisbeurs in een stroomversnelling. Er werden op verschillende ministeries ambtelijke werkgroepen ingesteld, om te bekijken waar er binnen de huidige kostenposten gesneden kon worden.
Dat er bezuinigd moet worden op hoger onderwijs staat dus vast. Maar als men zo massaal struikelt over de afschaffing van de basisbeurs, wat zijn dan de alternatieven? Actiecomité SOS verspreidde maandag op ingetogen wijze protestflyers bij de rechtenfaculteit. Woordvoerder Stefan Beck wil zich echter niet uitlaten over een alternatieve bezuinigingspost. “Wij zijn er om deze problemen aan te kaarten en om mensen inzicht te geven in dat probleem. Wij willen vooral studenten informeren en bewust maken.”
Gerard Oosterwijk, voorzitter van de Landelijke Studenten VakBond en student rechten in Leiden, heeft een duidelijker visie op het probleem. “Er zijn veel meer alternatieven die overwogen moeten worden. GroenLinks heeft eerder gepleit voor het invoeren van een studietaks en daar zie ik wel iets in. Het houdt grofweg in dat je meer belasting moet betalen als je gestudeerd hebt.”
Robert-Jan van Ette, duo raadslid van PvdA Leiden en woordvoerder universiteitszaken, deelt de mening van Oosterwijk. “In Australië voeren ze al een tijd een soort ‘belasting voor academici’. Studies worden in eerste instantie gefaciliteerd door de staat, waarna afgestudeerden dit in de loop der jaren terug betalen. Ik zie zo’n systeem in Nederland ook wel werken.”
Plasterk
Het toeval wil dat minister Plasterk, de man achter de huidige bezuinigingsvoorstellen, komende donderdag een bezoek aan Leiden brengt. Volgens de politiek assistent van Plasterk, staat het echter niet op de planning dat de minister met de protesterende studenten in Leiden gaat praten. De politicus bezoekt onder het thema ‘talent’ twee scholen in het voorgezet onderwijs. Zijn visitatie heeft verder niets te maken met de aankomende bezuinigingen.
Volgens LSVb-voorzitter Oosterwijk zal het bezoek van de onderwijsminister echter niet onopgemerkt voorbij gaan. “Wat we precies gaan doen kan ik nog niet zeggen. Maar dat er iets gaat gebeuren staat vast.” Bij de Universiteit Leiden maken ze zich nog geen zorgen over Utrechtse of Amsterdamse taferelen. “We bereiden ons nergens op voor. Naar ons weten zijn er geen acties gepland”, laat een persvoorlichtster weten.
