Het Stedelijk Gymnasium in Leiden dreigde al jaren uit zijn voegen te barsten. De populariteit van het Gymnasium was groot en de leerlingen meldden zich elk jaar in steeds grotere getale aan. Een verbouwing van de Fruinlaan, een dependance aan het Noordeinde en de noodlokalen in de tuin waren een druppel op de gloeiende plaat en slechts tijdelijke oplossingen. Het jasje was definitief te krap geworden en de bouw van een tweede vestiging werd dan ook noodzakelijk. Na een tien jaar lang proces heeft het Stedelijk Gymnasium Leiden op 4 januari het nieuwe Socrates gebouw aan de Nieuwe Marnixstraat in gebruik genomen. Zal het gevoel van het Leidse Gymnasium als veilige thuishaven bewaard blijven ondanks deze splitsing van de school?
LeidenLokaal sprak met Frank Zeven, ervaren docent Klassieke Talen en momenteel tevens coördinator klas 6 van het Stedelijk Gymnasium, over de gevolgen van de splitsing. Over die dubbele functie zegt hij: ‘Juist die combinatie van lesgeven en coördineren houd het spannend, omdat je wel dichtbij de leerlingen staat.’ Met de nieuwe combinatie van het Socrates-gebouw en de vestiging aan de Fruinlaan ontstaat een categoriaal gymnasium voor zestienhonderd leerlingen. ‘Ondanks dat dit als een enorme leerlingenfabriek klinkt, is de school er toch goed in geslaagd de leerlingen niet als nummers te zien. Dat gevoel wordt met de splitsing nog sterker doordat de aparte vestigingen weer kleinere groepen leerlingen onder zich hebben.’
Angst voor verandering
‘De splitsing was even wennen en ik denk ook dat er lichte angst heerste voor de onzekerheid, maar binnen een week hoorde je al: dit gaat goed worden. Ook het teamgevoel tussen de docenten komt weer terug, alsof ze een nieuwe school zijn begonnen.’ Toch zijn er niet alleen positieve geluiden te horen, zo heeft de scheiding bij de 4e en 5e klassers veel pijn gedaan. Hun sociale netwerk, dat ze de afgelopen jaren hadden opgebouwd, werd plotseling uiteen gescheurd. Ook op verschillende ouderavonden is aangegeven dat de scheiding voor deze groep problematisch was. ‘Toch is het’, volgens Frank Zeven, ‘moeilijk om bij deze gevoelige onderwerpen precies aan te geven waar de pijnlijke punten liggen. De gedachte ‘mijn kind overkomt dit’ heerste sterk bij de ouders op deze avonden. Ik had soms het idee dat het bij de ouders meer pijn deed dan bij de leerlingen’, zo zegt hij.
Geen onderbouwschool
Ondanks de onvermijdelijke scheuring is er bewust gekozen voor twee volwaardige scholen en niet één onderbouwschool en één bovenbouwschool. De docenten hebben een belangrijke rol in gespeeld in deze keuze. ‘Een docententeam dat alleen klas één, twee en drie zou doen werd als ongewenst bestempeld door de schoolleiding. Onze school heeft zeer veel eerstegraads docenten en het is toch een stuk uitdagender voor hen om ook op de bovenbouw hun kennis en kunde kwijt te kunnen,’ benadrukt Frank Zeven.
Stedelijk Gymnasium als gedeelde noemer
Toch blijft het moeilijk om de twee aparte scholen, één in de Kooi de ander in de Professorenwijk, dezelfde identiteit te geven. Frank Zeven zegt hierover: ‘Het Stedelijk Gymnasium blijft de gedeelde noemer, maar dat er verschillen zullen ontstaan tussen de twee scholen is een natuurlijk proces, dat moeten we ook niet tegenhouden.’ De nieuwe Socrates vestiging, ontworpen door Herman Hertzberger, is bijvoorbeeld zeer modern ingericht met verplaatsbare wanden en bevat collegezaalachtige lokalen waar ook aan grotere groepen les kan worden gegeven. Dit vergroot de functionele mogelijkheden van de Socrates vestiging en zal ook zijn gevolgen hebben voor de identiteit. Krampachtig vasthouden aan twee identieke scholen is niet gewenst.
Het Kooi-gevoel
De Socrates vestiging zal wel opnieuw een naam moeten opbouwen, zo zegt Frank Zeven. ‘Veel ouders zullen denken: Hoe kun je nou in die buurt een gymnasium neerzetten? Daarnaast is het een erg modern gebouw, terwijl veel ouders juist gecharmeerd waren van dat oude klassieke gebouw aan de Fruinlaan. Verder is het interessant om te zien dat vlak naast het gymnasium een grote moskee zal worden gebouwd, maar het is te vroeg daar uitspraken over te doen.’
Toch benadrukt Zeven dat met een gemotiveerd docententeam en een sterk verbeterd leefklimaat in de buurt rond de Marnixstraat de ouders de kat niet al te lang uit de boom zullen kijken en snel worden overtuigd van de kracht van het Gymnasium.
Update: Uit het jaarlijkse onderzoek van Elsevier komt het Gymnasium weer als één van de vijf beste VWO-scholen van Nederland naar voren.
